Geçtiğimiz hafta geride bıraktığımız COP28, birçok iklim örgütü ve konu üzerine çalışan akademisyen için beklentinin altında bir sonuç metniyle sona erdi. Bunun en büyük sebeplerinden birisi COP28’in Dubai’de gerçekleşmesi ve toplantının liderliğini Abu Dhabi National Oil Company’nin CEO’su da olan BAE bakanı Sultan Ahmed Al Jaber’in yapmasıydı. Her ne kadar fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefi <a fr-original-style="" href="https://www.theguardian.com/environment/2023/dec/15/fossil-fuels-how-a-huge-gamble-sealed-cop28-deal" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">metne eklenmiş olsa da</a> metin bunun etrafından dolanmak için birçok yol sağlıyor. Al Jaber de fosil yakıt yatırımlarına devam edeceğini <a fr-original-style="" href="https://www.theguardian.com/environment/2023/dec/15/cop28-president-sultan-al-jaber-says-his-firm-will-keep-investing-in-oil" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">açıkça dile getirdi</a>.COP28 boyunca en sık konuşulan başlıklardan birisinin fosil yakıt endüstrisinin toplantı ve iklim kriziyle mücadele konusunda alınan kararlar üzerindeki etkisi ve bu yüzden karbon salınımını azaltma konusunda yeterli ilerlemenin sağlanamaması oldu. Bu tartışmaları takip ederken bir yandan da medyanın ve gazetecilerin fosil yakıt endüstrisiyle olan ilişkisi ve bunun yaptıkları haberleri nasıl etkilediği de aklımın bir kenarına not aldığım sorulardan birisiydi.Bazı medya kurumları fosil yakıt şirketleriyle aralarına net bir mesafe koymayı başardı. Örneğin Guardian 2020 yılında aldığı bir kararla bu şirketlerden hiçbir şekilde <a fr-original-style="" href="https://www.theguardian.com/help/insideguardian/2020/jan/29/why-the-guardian-will-no-longer-accept-fossil-fuel-advertising" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">reklam kabul etmeyeceğini duyurdu</a>. Kararı duyurduklarında birçok yerde bunun önemli bir örnek teşkil edeceği söylenmişti.Fakat günümüzde durum pek de öyle sayılmaz. COP28 ile eşzamanlı olarak Drilled tarafından yayınlanan rapor bunun en açık örneği. <a fr-original-style="" href="https://drilled.media/news/drilled-mediagreenwashing-report" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">“Readers for Sale” isimli rapor</a> dünyanın önde gelen gazetelerinin ve haber kurumlarının fosil yakıt endüstrisiyle aralarındaki ilişkiyi, reklam ve özel içerikler ile onların mesajlarını nasıl yaydıklarını ve bütün bunların iklim krizi konusunda harekete geçmemizi nasıl etkilediğini inceliyor.<a fr-original-style="" href="https://drilled.media/news/drilled-mediagreenwashing" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Rapora göre</a> fosil yakıt endüstrisiyle her tür ortaklığı yapan en büyük haber kurumu Reuters. Ortak etkinliklerden sponsorlu bültenlere kadar bu sektörle birçok ortak işe imza atmışlar. Ancak ortaklık çeşitliliği görece daha az olan New York Times fosil yakıt sektöründen 2020–2023 yılları arasında 20 milyon dolar ile en çok kazanan. Üstelik bunun 13 milyon doları sadece Saudi Aramco’dan gelmiş.Burada etik anlamda tartışılabilecek çok farklı başlıklar var ancak bana göre en önemlisi ve belki de en tehlikelisi bu ortaklıkların kendi gazetecilerine ve yaptıkları haberlere verdiği zarar. New York Times, Financial Times, Reuters ve Bloomberg gibi yayınlar alanındaki en iyi gazetecileri çeken kurumlar ve iklim gazetecileri de buna dahil. Fakat bir yanda onlar haberlerini yaparken diğer yandan bu anlaşmalar ile ürettikleri içerikleri yayınladıkları zaman kendi gazetecilerinin yaptıkları işin değerine ve etkisine zarar veriyorlar.Bu ortaklıklar ve üretilen sponsorlu içerikler genellikle fosil yakıt endüstrisini iklim krizi konusunda aklama ya da onların da sorunun çözümüne katkı sunduklarını iddia etme amacıyla ortaya çıkıyor. Eğer bir gazete önce fosil yakıt endüstrisinin iklime verdiği zararları haberleştirip ardından bu içerikleri yayınlarsa bunun yapılan gazeteciliğe zarar vermemesi mümkün olabilir mi? Siz ne kadar reklam departmanıyla editörler birbirinden bağımsız çalışıyor deseniz de okurlarınızın büyük bir kısmı bu ayrımı yapmakta zorlanacak. Çünkü editörler bu ayrımı korumaya çalışsa da reklam departmanı aradaki ayrımı olabildiğince görünmez kılarak bu satışları gerçekleştiriyor.Burada izlenmesi gereken doğru yolun ne olduğunu söylemek zor. Ama Guardian’ın yaptıklarıyla Reuters’ın yaptıklarını karşı karşıya koyunca ne yapılmaması gerektiğini görmeye başlıyorsunuz.

n okuyoruz|

Sorumluluktan reklamlarla kaçabilir misiniz?

Fosil Yakıt Endüstrisinin Medyayla İlişkisi

Uluslararası Enerji Ajansı'nın&nbsp;(IEA) 2023 Mayıs tarihli&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://iea.blob.core.windows.net/assets/8834d3af-af60-4df0-9643-72e2684f7221/WorldEnergyInvestment2023.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">World Energy Investment Raporu'na</a> göre, 2023'te enerjiye yaklaşık 2,8 trilyon doları yatırım yapılacağı tahmin ediliyor.&nbsp;Detaylar: Birçok şirketin yatırımları hızlandırmasıyla bu miktarın 1,7 trilyon dolardan fazlasının yenilenebilir enerji, nükleer, şebekeler, depolama, düşük emisyonlu yakıtlar, verimlilik iyileştirmeleri ve elektrifikasyon dahil olmak üzere temiz enerji tarafına eğileceği öngörülüyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geriye kalan yaklaşık 1 trilyon dolarlık meblağ ise %15'i kömüre ve geri kalanı petrol ve gaza olmak üzere, hız kesmeden fosil yakıt arzı ve enerjiye ayrılacak.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2023 için fosil yakıtlara harcanan her 1 dolara karşılık temiz enerji için 1,7 dolar harcanmış olacak; bu oran tam beş yıl öncesinde 1:1 seviyesinde idi.</li></ul>Bununla birlikte:&nbsp;2023 yılında düşük emisyonlu enerjinin, elektrik üretimine yapılan toplam yatırımın neredeyse %90'ını oluşturması bekleniyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yine 2023 yılında güneş enerjisi yatırımlarına günde 1 milyar dolardan fazla yatırım yapılması söz konusu; bu yılın tamamında 380 milyar dolara denk gelmekte olup güneş enerjisi yatırımlarının tarihte ilk kez petrol yatırım miktarını aşacağı anlamına geliyor.</li></ul><img data-fr-image-pasted="true" src="https://images.aposto.com/1200xauto/2023/5/2/1686065626072.png" width="550" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dahası: Elektrikli araçlar tarafında da yüksek bir talep artışı bekleniyor. Rekor seviyelerle geçen bir 2022'nin ardından bu yıl elektrikli otomobil satışlarının üçte bir oranından fazla artacağı öngörülüyor. Elektrikli araçlara yapılan yatırım 2021'den bu yana iki kattan fazla artarak 2023'ün şimdiye kadarki kısmında 130 milyar dolara ulaştı.&nbsp;Kim? Yatırımları hızlandıran şirketler arasında;&nbsp;Saudi Aramco, Petronas, TotalEnergies, Shell, Equinor, BP, Abu Dhabi National Oil Company bulunuyor.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Rapora göre, bu küresel şirketler için artan destekleyici politikalarla, karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojileri, biyogaz ve düşük emisyonlu hidrojen alanları, petrol ve doğalgaz şirketleri için proje yönetimi ve mühendislik kabiliyetlerini kullanması açısından uygun alanlar olarak değerlendiriliyor.</li></ul>Nasıl? Son yıllarda temiz enerji yatırımları çeşitli faktörler tarafından desteklendi. Bunlar arasında;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Fosil yakıtlar tarafında seyredilen değişken enerji maliyetleri,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">ABD Enflasyon Azaltma Yasası,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Avrupa, Japonya, Çin gibi ülkelerde yeşil enerjiye yönelik politika desteğinin artması,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İthalata bağımlı ekonomilerde iklim ve enerji güvenliği hedeflerinin güçlü bir şekilde uyumlaştırılması ve&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ülkeler gelişmekte olan temiz enerji ekonomisindeki yerlerini güçlendirmeye çalışırken endüstriyel stratejiye odaklanılması gibi sebepler yer alıyor.</li></ul>Öte yandan:&nbsp;Temiz enerji yatırımlarının arkasındaki pozitif ivme, ülkeler veya sektörler arasında eşit olarak dağılmıyor ve bu durum, politika yapıcıların geniş tabanlı ve güvenli bir geçiş sağlamak için ele almaları gereken sorunları vurgulamakta. Makroekonomik ortam, fosil yakıt varlıkları için daha yüksek kısa vadeli getiriler ve artan borçlanma maliyetleri ve borç yükleri ile ek engeller ortaya koyuyuyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2021'den bu yana temiz enerji yatırımlarındaki artışın %90'ından fazlası gelişmiş ekonomilerde, en başta Çin'de görülüyor. Hindistan'da güneş enerjisi yatırımları dinamik kalmaya devam ediyor; Brezilya'da dağıtım istikrarlı bir yükseliş eğrisi izliyor; başta Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman olmak üzere Orta Doğu'nun bazı bölgelerinde yatırımcı faaliyetleri artıyor, bunlar umut verici gelişmelere örnek olarak gösterilebilir.&nbsp;</li></ul>Ancak:&nbsp;Yüksek faiz oranları, net olmayan politika çerçeveleri ve piyasa tasarımları, mali açıdan kısıtlı kamu hizmetleri ve yüksek sermaye maliyeti, diğer birçok ülkede yatırımı engellemeye devam ediyor.&nbsp;

Pareto

Uluslararası Enerji Ajansı'nın 2023 raporuna göre, yıl boyu gerçekleşmesi beklenen 2,8 trilyon dolarlık enerji yatırımının 1,7 trilyonu temiz enerjiye gidecek

Güneş enerjisi yatırımları petrolü geride bırakıyor

Uluslararası Enerji Ajansı'nın&nbsp;(IEA) 2023 Mayıs tarihli <a fr-original-style="" href="https://iea.blob.core.windows.net/assets/8834d3af-af60-4df0-9643-72e2684f7221/WorldEnergyInvestment2023.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">World Energy Investment Raporu'na</a> göre, 2023'te enerjiye yaklaşık 2,8 trilyon doları yatırım yapılacağı tahmin ediliyor.&nbsp;Detaylar: Birçok şirketin yatırımları hızlandırmasıyla bu miktarın 1,7 trilyon dolardan fazlasının yenilenebilir enerji, nükleer, şebekeler, depolama, düşük emisyonlu yakıtlar, verimlilik iyileştirmeleri ve elektrifikasyon dahil olmak üzere temiz enerji tarafına eğileceği öngörülüyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geriye kalan yaklaşık 1 trilyon dolarlık meblağ ise %15'i kömüre ve geri kalanı petrol ve gaza olmak üzere, hız kesmeden fosil yakıt arzı ve enerjiye ayrılacak.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2023 için fosil yakıtlara harcanan her 1 dolara karşılık temiz enerji için 1,7 dolar harcanmış olacak; bu oran tam beş yıl öncesinde 1:1 seviyesinde idi.</li></ul>Bununla birlikte:&nbsp;2023 yılında düşük emisyonlu enerjinin, elektrik üretimine yapılan toplam yatırımın neredeyse %90'ını oluşturması bekleniyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yine 2023 yılında güneş enerjisi yatırımlarına günde 1 milyar dolardan fazla yatırım yapılması söz konusu; bu yılın tamamında 380 milyar dolara denk gelmekte olup güneş enerjisi yatırımlarının tarihte ilk kez petrol yatırım miktarını aşacağı anlamına geliyor.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2023/5/2/1686065626072.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dahası: Elektrikli araçlar tarafında da yüksek bir talep artışı bekleniyor. Rekor seviyelerle geçen bir 2022'nin ardından bu yıl elektrikli otomobil satışlarının üçte bir oranından fazla artacağı öngörülüyor. Elektrikli araçlara yapılan yatırım 2021'den bu yana iki kattan fazla artarak 2023'ün şimdiye kadarki kısmında 130 milyar dolara ulaştı.&nbsp;Kim? Yatırımları hızlandıran şirketler arasında; Saudi Aramco, Petronas, TotalEnergies, Shell, Equinor, BP, Abu Dhabi National Oil Company bulunuyor.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Rapora göre, bu küresel şirketler için artan destekleyici politikalarla, karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojileri, biyogaz ve düşük emisyonlu hidrojen alanları, petrol ve doğalgaz şirketleri için proje yönetimi ve mühendislik kabiliyetlerini kullanması açısından uygun alanlar olarak değerlendiriliyor.</li></ul>Nasıl? Son yıllarda temiz enerji yatırımları çeşitli faktörler tarafından desteklendi. Bunlar arasında;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Fosil yakıtlar tarafında seyredilen değişken enerji maliyetleri,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">ABD Enflasyon Azaltma Yasası,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Avrupa, Japonya, Çin gibi ülkelerde yeşil enerjiye yönelik politika desteğinin artması,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İthalata bağımlı ekonomilerde iklim ve enerji güvenliği hedeflerinin güçlü bir şekilde uyumlaştırılması ve&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ülkeler gelişmekte olan temiz enerji ekonomisindeki yerlerini güçlendirmeye çalışırken endüstriyel stratejiye odaklanılması gibi sebepler yer alıyor.</li></ul>Öte yandan:&nbsp;Temiz enerji yatırımlarının arkasındaki pozitif ivme, ülkeler veya sektörler arasında eşit olarak dağılmıyor ve bu durum, politika yapıcıların geniş tabanlı ve güvenli bir geçiş sağlamak için ele almaları gereken sorunları vurgulamakta. Makroekonomik ortam, fosil yakıt varlıkları için daha yüksek kısa vadeli getiriler ve artan borçlanma maliyetleri ve borç yükleri ile ek engeller ortaya koyuyuyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2021'den bu yana temiz enerji yatırımlarındaki artışın %90'ından fazlası gelişmiş ekonomilerde, en başta Çin'de görülüyor. Hindistan'da güneş enerjisi yatırımları dinamik kalmaya devam ediyor; Brezilya'da dağıtım istikrarlı bir yükseliş eğrisi izliyor; başta Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman olmak üzere Orta Doğu'nun bazı bölgelerinde yatırımcı faaliyetleri artıyor, bunlar umut verici gelişmelere örnek olarak gösterilebilir.&nbsp;</li></ul>Ancak:&nbsp;Yüksek faiz oranları, net olmayan politika çerçeveleri ve piyasa tasarımları, mali açıdan kısıtlı kamu hizmetleri ve yüksek sermaye maliyeti, diğer birçok ülkede yatırımı engellemeye devam ediyor.&nbsp;

Abu Dhabi National Oil Company ile ilgili hikayeler