Oyunlar ve kitaplarla sözsüzce yaptığımız -imiş gibi hissetme anlaşmasının büyük hayranıyım. Bana mantıklı bir çerçeve sunulacak ve beni içine alacağın konusunda sana güveniyorum; sen bana istediğin kurguyu sunuyor ve kurallara uyduğun sürece "Sorgulama," diyorsun. Şahane anlaşma, hadi bu gerçekliğe dalalım.Daha hayran olduğum şeyse bu anlaşmanın her taraf tarafından yerine getirildiği o büyülü anlar. Eğer bir kurgu oyunlaştırılarak veya bir şekilde okurla etkileşime geçirilerek bana geçiriliyorsa daha da heyecanlanıyorum. İşte burada konu mobil uygulamalara, yeni okuma alışkanlıklarına ve deneyimlerine, kurguyu ekrandan deneyimleme heyecanına geliyor. Ve dolayısıyla bugünün kitabı Leyla ve Robot'a.Günün yakın okuması:&nbsp;Berna Kahraman'ın yazdığı ve seslendirdiği, Nihan Yeşil'in ses tasarımı ve müzik kaslarını hallettiği bir kitap var ekranımda. Doodlenerve tarafından resimlenen hikâye, Kidly uygulamasının içinde, 2019 yılında Mobil Oyun Dalında BAFTA Oyun Ödülü'nün sahibi <a fr-original-style="" href="https://steamcommunity.com/app/1102130?l=turkish" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Florence</a>'ı mutlulukla anımsatan sıcak renkleriyle bir arada varoluyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Üretkenlik ve partnerlik:&nbsp;Leyla ve Robot</h2>Ekranı sağa kaydırınca tanışıyorum: Leyla. Bilgisayar dersinde sınıf robotu için harıl harıl kod yazan bir kız çocuğu. Ekranı tekrar sağa kaydırıyorum ve yeni bir karakter daha var artık: "Leyla!" diye seslenen Robot. Birlikte Leyla'nın dünyasına giden, arkadaşlıklarına beraber vakit geçirecekleri vaadiyle başlayan bir ikili—işte karşında baş kahramanlarımız.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/0/1666491840395.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">🤖 Leyla ve Robot ⚙️ İllüstrasyon: Doodlenerve<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">İlk durak tenis dersi oluyor, oradan eve geliyor ve sağlıklı atıştırmalıklarını yiyorlar, akabinde Leyla yerinde durmadan—hatta Robot lokmasını bitirmeden—onu kolundan çekiştiriyor ve beraber piyano çalışıyorlar. Sıra geliyor Çince oyun saatine. Durmuyorlar.&nbsp;Yetmiyor, ödev saati geliyor bu sefer. Matematik ödevi için bir video oyunu var önlerinde, takriben Türkçe ödevi ve İngilizce bir çizgi film izlencesi.&nbsp;Bakayım, kaç aktivite olmuş?&nbsp;Beş. İnsan yazarken yoruluyor ama leitmotif gibi karşımıza çıkan iki unsur var. Leyla'nın enerjisi bitmiyor, oradan oraya koşturuyor ama Robot hep aynı uyarıyı veriyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(229, 209, 82); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(229, 209, 82); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Robot çok çalıştı!</blockquote><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Üretkenlik hâlleri: Robot ve insan</h2>Robotları pozitivist bir yerden okuduğumuzu varsaymak çok da gerçeklikten uzak bir durum olmayacak. Türcü dünyamızda robotları pozitivist bir kalemden okunduğunu, akıllarda hemen yorulmamakla birleştiriliyorlar diye düşünüyorum. Durum en azından benim için öyle.Konvansiyonel anlatıların dışında:&nbsp;Standart bir anlatıda, sanıyorum ki, durmak bilmeyenin Robot karakteri olmasını beklerdik. "Onu da yapalım, hadi ama insan evladı bu da mı seni yoruyor?"&nbsp;gibi serzenişler okumuş olsam karşında bambaşka bir yazı olacaktı zira. Ancak bugün konvansiyonel bir anlatıdan öte yorulanın mekanik olanla ilişkilendirildiği, aşırı üretken insan Leyla'nın hikâyesiyle karşı karşıyayız.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/0/1666491914074.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.42" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">🤖 Leyla ve Robot ⚙️ İllüstrasyon: Doodlenerve<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom-style: none; clear: both; -webkit-user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">İnsan-robot ikiliği: Leyla'nın bana mısın demediği, piyanoyu çaldıkça çaldığı, ödevlerini yapmak için odasına koştuğu ancak robotun biraz fazla ısındığı ve sonunda "Robot çok çalıştı!" diyerek isyan ettiği bir gerçeklik kurulmuş. Burada insan-robot etkileşiminde sık sık gördüğümüz bir efendi-hizmetçi ikiliğiyle karşı karşıya değiliz ayrıca, hiç alakası yok!Sorduğum için mutlu olduğum birkaç soru:&nbsp;Hikâye, bu ikilikleri standart dışı ele aldığında da okuyucunun sorgulaması için alan tanıyor. Mesela bu kadar üretken olmak zorunda mıyız? Kodlama yapıp eve gelip ödevler üstüne oyun saatimizin geldiğini bile hatırlamak ve zaman yönetimimizi sürekli görevler üzerinden belirlemek durumunda mıyız? Leyla durmadan koşturmak zorunda mı?Eh dolayısıyla Leyla'nın gerçekliğindeki durumları beraber deneyimleyen ikilinin arkadaşlığı, onca "görev"in akabinde yatakta sızıp kalan robot anlatısıyla birleşince, karşımıza oldukça heyecanlı bir sonuç çıkıyor.&nbsp;Spoiler alarmı:&nbsp;Anlatının sonunda&nbsp;Leyla, uyuyakalan robotun kalkmadığını görünce kendisinin de ne kadar yorulduğunu anlıyor. Üzerine de mışıl mışıl uyuyorlar beraber. Ben de buna üretkenlik hâllerimizi bu arkadaşlık üzerinden okuyabileceğimiz için baya heyecanlanıyorum ve Robot'a teşekkür ediyorum—ben de artık hafif ısındığımda uyumaya hakkım olduğunu unutmak istemiyorum.

Berna Kahraman ile ilgili hikayeler