Yazan: Shlomo Ben-AmiPRİŞTİNE - On dokuzuncu yüzyıl İngiliz tarihçisi J.R. Seeley, İngiltere'nin imparatorluğunu "bir akıl yokluğu anında" edindiğini hafızalara kazınacak şekilde söyledi. Aynı şey Soğuk Savaş sonrası Avrupa Birliği için de söylenebilir. AB'nin Batı Avrupa merkezinin ötesine genişlemesi, bazı yönleriyle SSCB'nin çöküşünden sonra dikkat çekmeyen bir şekilde gerçekleşti. Ama şimdi yorgun düşüyor.Avrupa'nın sınırları liderlerinin zihninde her zaman esnek olmuştur. Charles de Gaulle'e göre Avrupa, Ural Dağları'na uzanarak Rusya'yı da kapsıyordu. 2018'de, Fransa'nın mevcut cumhurbaşkanı <a fr-original-style="" href="https://www.project-syndicate.org/columnist/emmanuel-macron" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Emmanuel Macron</a>, <a fr-original-style="" href="https://www.ft.com/content/b9bc8caa-b026-11e8-99ca-68cf89602132" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">tartışmalı&nbsp;</a>olsa da, daha incelikli bir tanım önerdi: Her çemberin farklı bir kimlik seviyesine işaret ettiği <a fr-original-style="" href="https://www.austriancenter.com/wp-content/uploads/2019/05/Vision_of_Visions_Final.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">"eşmerkezli çevreler"</a> Avrupası. Bu, Doğu ve Güneydoğu Avrupa ülkelerine adeta haddini bildiren çifte standartlı bir Avrupa vizyonu.Macron'un fikri hiçbir zaman resmî AB politikası hâline gelmemiş olsa da, Avrupa'nın çevresini değersizleştiren kemikleşmiş bir zihinsel haritayı yansıtıyor. Şu anda AB'de yaygın olan dünya görüşüne göre, kenardakiler yalnızca merkezin onlara ihtiyacı olduğunda veya güvenliğine tehdit oluşturduğunda önemli.2020 AB-Batı Balkanlar zirvesinde, COVID-19 salgınının ilk dönemlerinde, Avrupa liderleri Doğu ve Güneydoğu Avrupa için büyük bir yardım paketini onayladı. Ayrı görüşmeler sonucunda Rusya ve Çin de bunu yaptı. Ancak AB; Arnavutluk, Karadağ, Kosova, Sırbistan, Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek'in bloğa katılımına da destek verdi. Dönemin Almanya Şansölyesi <a fr-original-style="" href="https://www.project-syndicate.org/columnist/angela-merkel" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Angela Merkel</a> hareketin <a fr-original-style="" href="https://www.euractiv.com/section/enlargement/news/merkel-labels-balkans-eu-accession-absolute-geostrategic-interest/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">"mutlak bir jeostratejik çıkara"</a> karşılık verdiğini söyledi.Ancak Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü saldırı savaşı bile bu ülkeleri üyeliğe yaklaştıramadı. Haziran ayında AB'nin Ukrayna ve Moldova'ya aday statüsü vermesi, katılım müzakerelerinin durma noktasına geldiği Batı Balkanlar’daki liderler arasında hayal kırıklığına yol açtı.Peki Avrupa neden duraksıyor? 2022 AB-Batı Balkanlar zirvesinde, Avrupalı liderler AB üyeliğinin "güvenilir reformlara, adil ve titiz koşulsallığa ve kendi değerlerinin ilkesine dayanması" gerektiğinde <a fr-original-style="" href="https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-summit/2022/12/06/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ısrar ettiler</a>. Kısacası, bölgenin hazır olmadığını söylediler. Ama hepsi bu değil.Avrupa'nın tereddütünün altında Batı Balkanlar'da zayıf bir şekilde kurulmuş demokratik kurumlarla birleşen istikrarsızlığın yattığına şüphe yok. Bugün, Sırbistan ve Kosova, toprak ve kültürel meseleler konusunda anlaşmazlık içinde. Kosova hukukun üstünlüğünün uygulanması ve yolsuzlukla mücadelede ilerleme kaydederken, etnik azınlık olan Sırplar ile Arnavut çoğunluk arasındaki gerginlikler bölgeyi bölünmüş hâlde tutuyor. İspanya, Romanya, Yunanistan, Slovakya ve Kıbrıs (Güney) gibi çok sayıda AB üyesi Kosova'nın egemenliğini tanımıyor bile.Aynı şekilde, Makedonya da AB üyelerinin talepleriyle mücadele etti. 2019 yılında Yunanistan'ın baskısıyla adını Kuzey Makedonya olarak değiştirdi. Bulgaristan, haziran ayında Kuzey Makedonya'nın AB üyeliği konusundaki vetosunu kaldırmış olsa da, Makedoncanın resmî dil olarak <a fr-original-style="" href="https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/06/24/bulgarian-approves-lifting-veto-on-north-macedonia-joining-eu_5987878_4.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">tanınmaması</a> konusunda ısrar ediyor.Ancak bu konuların hiçbiri AB üyeliğini engellememeli. Gerçek şu ki, Avrupa, özellikle de katıldıkları takdirde AB bütçesine katkıda bulunmayacak ülkeler söz konusu olduğunda, genişleme yorgunluğundan muzdarip.AB otoriterliğe karşı da temkinli. Slovenya'nın kendisi de AB eleştirilerinin hedefi olan dönemin başbakanı Janez Janša, "Sorun şu ki, AB kurumlarındaki konuların %90'ı stratejik genişleme hedefine adanmış değil. Konu, bazı üyelerin nasıl ihraç edileceği ve böylece AB'nin nasıl genişletilmeyeceği, ancak azaltılacağıdır" demişti.Janša bir bakıma haklıydı. AB liderlerinin Macaristan ve Polonya'da liberal olmayan hükümetlerle yüzleşmek için mücadele ettiği bir dönemde, otokratik Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić yönetiminde Sırbistan'ı kabul etmek muhtemelen yorucu olduğu kadar endişe verici de görünüyor. Aynı şekilde, AB liderleri Kremlin yanlılığına da karşı çıkıyorlar. Kremlin'in Ukrayna'yı işgalini başlatmasından bu yana, hem Vučić hem de Bosna-Hersek’teki Sırp federal tarafı Sırp Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı Milorad Dodik, AB'nin Rusya'ya karşı yaptırımlarını <a fr-original-style="" href="https://foreignpolicy.com/2022/10/07/bosnia-elections-milorad-dodik-putin-russia/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">desteklemeyi</a> <a fr-original-style="" href="https://foreignpolicy.com/2022/01/05/serbia-vucic-mladic-mural-lithium-china-russia-threat-europe/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">reddetti.</a>Sırp milliyetçileri uzun zamandır Rusya ile <a fr-original-style="" href="https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/oct/28/the-cult-of-putin-in-serbia-reflects-a-nation-that-has-still-not-dealt-with-its-past" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ittifak</a> hâlindeler. Ancak Rusya'nın Ukrayna'daki askerî gerilemeleri, bölgedeki desteğine mal oldu. Bugün, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, oradaki etkisinin sınırlarını anlıyor. Bu, tüm tahminlere rağmen, Rusya'nın, Bosna Savaşı'nı sona erdiren 1995 Dayton Anlaşması'nın uygulanmasını denetlemek üzere Bosna'da konuşlandırılan Avrupa askerî gücü EUFOR'un görev süresini uzatan BM Güvenlik Konseyi kararını veto etmemesiyle ortaya çıktı. Vučić ve Dodik <a fr-original-style="" href="https://sarajevotimes.com/will-russia-support-the-extension-of-the-eufor-mission/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">veto edilmemesini bile tavsiye etti.</a>Rusya, EUFOR'a alternatifin sağlam bir NATO olduğundan ve bunun sona ermesinin ittifak için bir Bosna misyonunu yeniden canlandırabileceğinden korkuyor. Avrupa'nın bu askeri varlığı ve Biden yönetiminin bölgeyle, <a fr-original-style="" href="http://www.hscentre.org/europe/return-us-involvement-western-balkans/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yeniden ilişki kurma</a> niyeti göz önüne alındığında, AB liderleri muhtemelen Batı Balkanlar'ın katılımının beklemeye devam edebileceğini düşünüyor.Arnavutluk, Karadağ ve Kuzey Makedonya zaten NATO üyesi ve Bosna da katılmak istiyor. Bu da yorgun bir AB'nin Batı Balkan ülkelerinin adaylıklarını beklemede tutmasına izin veriyor. Macron'un eşmerkezli çevrelerden oluşan Avrupa'sı resmî AB politikası olmasa da kesinlikle öyle görünüyor.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Eski İsrail Dışişleri Bakanı Shlomo Ben-Ami, Toledo Uluslararası Barış Merkezi Başkan Yardımcısı ve&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://global.oup.com/academic/product/prophets-without-honor-9780190060473?cc=cz&lang=en&" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Prophets Without Honor: The 2000 Camp David Summit and the End of the Two-State Solution (Oxford University Press, 2022)</a>&nbsp;kitabının yazarı.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Telif hakkı: Project Syndicate, 2022.<a fr-original-style="" href="https://www.project-syndicate.org" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">www.project-syndicate.org</a><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Not: Bu makalede yer alan tüm görüşler yazarlara ait olup, Aposto'nun editoryal bakış açısını yansıtmamaktadır.

Arnavutluk, Karadağ ve Kuzey Makedonya zaten NATO üyesi ve Bosna da katılmak istiyor. Bu da yorgun bir AB'nin Batı Balkan ülkelerinin adaylıklarını beklemede tutmasına izin veriyor.

Avrupa’nın Genişlemekten Yorulmasının Bedeli  

<a fr-original-style="" href="https://www.international.ucla.edu/israel/person/2289" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Shlomo Ben-Ami</a>On dokuzuncu yüzyıl İngiliz tarihçisi J.R. Seeley, İngiltere'nin imparatorluğunu bir "akıl tutulması" sonucu elde ettiğini söylemiştir. Aynı şey Soğuk Savaş sonrası Avrupa Birliği için de söylenebilir. Bazı açılardan AB'nin Batı Avrupa merkezinin ötesine genişlemesi, SSCB'nin çöküşünden sonraki dikkat dağınıklığına denk geldi. Şimdi ise yorucu bir hâle geldi.Avrupa'nın sınırları, liderlerinin zihninde her zaman esnek olmuştur. Charles de Gaulle'e göre Avrupa, Rusya'yı Ural Dağları'na kadar kapsıyordu. Fransa'nın şimdiki Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron 2018'de, tartışmalı da olsa daha incelikli bir tanım önerdi: her bir dairenin farklı bir kimlik düzeyini ifade ettiği "eşmerkezli dairelerden" oluşan bir Avrupa. Bu, Doğu ve Güneydoğu Avrupa ülkelerinin yerlerinin bildirildiği, iki tabakadan oluşan bir Avrupa vizyonudur.&nbsp;Macron'un fikri hiçbir zaman resmî AB politikası hâline gelmemiş olsa da Avrupa'nın periferini değersizleştiren yerleşik bir zihinsel haritayı yansıtmaktadır. Hâlihazırda AB'de hakim olan dünya görüşüne göre, dış çevreler sadece merkezin onlara ihtiyacı olduğunda veya güvenliğine tehdit oluşturduklarında önemlidir.2020 AB-Batı Balkanlar zirvesinde, Covid-19 salgınının ilk aşamalarında, Avrupalı liderler Doğu ve Güneydoğu Avrupa için büyük bir yardım paketini onayladı. Rusya ve Çin de ayrı müdahalelerde bulundu. Ancak AB aynı zamanda Arnavutluk, Karadağ, Kosova, Sırbistan, Kuzey Makedonya ve Bosna Hersek'in bloğa katılımına da destek verdi. Dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel bu hamlenin "mutlak bir jeostratejik çıkara" yanıt verdiğini söyledi.Ancak Rusya'nın Ukrayna'da başlattığı işgal bile bu ülkeleri üyeliğe yaklaştırmadı. Haziran ayında AB'nin Ukrayna ve Moldova'ya adaylık statüsü vermesi, katılım müzakerelerinin durma noktasına geldiği Batı Balkanlar'daki liderler arasında hayal kırıklığı yarattı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Peki Avrupa neden oyalanıyor?</h2>2022 AB-Batı Balkanlar zirvesinde Avrupalı liderler AB üyeliğinin "inandırıcı reformlara, adil ve sıkı koşullara ve kendi liyakatleri ilkesine" dayanması gerektiğinde ısrar etti. Kısacası, bölgenin hazır olmadığını söylediler. Ancak tüm hikaye bundan ibaret değil.Avrupa'nın tereddütlerinin temelinde Batı Balkanlar'daki istikrarsızlığın ve zayıf demokratik kurumların yattığına şüphe yok. Bugün Sırbistan ve Kosova toprak ve kültür meseleleri yüzünden anlaşmazlık yaşıyor. Kosova hukukun üstünlüğünün uygulanması ve yolsuzlukla mücadelede ilerleme kaydetmiş olsa da, etnik Sırplar ve Arnavut çoğunluk arasındaki gerilimler bölgenin bölünmüş kalmasına neden oluyor. Bazı AB üyeleri (İspanya, Romanya, Yunanistan, Slovakya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi) Kosova'nın egemenliğini bile tanımıyor.Aynı şekilde Makedonya da AB üyelerinin talepleriyle mücadele etti. Yunanistan'ın baskısıyla 2019'da adını Kuzey Makedonya olarak değiştirdi. Bulgaristan Haziran ayında Kuzey Makedonya'nın AB üyeliği üzerindeki vetosunu kaldırmış olsa da Makedoncanın resmî dil olarak tanınmaması konusunda ısrar ediyor.Ancak bu sorunların hiçbiri AB üyeliğini engellememelidir. Gerçek şu ki Avrupa genişleme yorgunluğu yaşıyor, özellikle de katılmaları hâlinde AB bütçesine katkıda bulunmayacak ülkeler söz konusu olduğunda.AB ayrıca otoriterliğe karşı da temkinli. Kendisi de AB'nin eleştirilerine hedef olan Slovenya'nın o dönemki başbakanı Janez Janša, durumdan "Sorun şu ki AB kurumlarındaki konuların %90'ı genişlemenin stratejik hedefine adanmış değil. Konu, bazı üyelerin nasıl ihraç edileceği ve böylece AB'nin nasıl genişletileceği değil, nasıl küçültüleceğidir." şeklinde yakınıyordu.Janša bir anlamda haklıydı. AB liderlerinin Macaristan ve Polonya'daki liberal olmayan hükümetlerle mücadele ettiği bir dönemde, otokratik Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç yönetimindeki Sırbistan'ı kabul etmek muhtemelen yorucu olduğu kadar endişe verici de görünüyor. Aynı şekilde AB liderleri de Kremlin yanlısı duygulardan çekiniyor. Kremlin'in Ukrayna işgalini başlatmasından bu yana hem Vuçiç hem de Bosna Hersek'teki Sırp federal oluşumu Sırp Cumhuriyeti'nin başkanı Milorad Dodik, AB'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarını desteklemeyi reddetti.&nbsp;Sırp milliyetçileri uzun zamandır Rusya ile müttefik. Ancak Rusya'nın Ukrayna'daki askerî gerilemeleri bölgedeki desteğini kaybetmesine neden oldu. Bugün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bölgedeki nüfuzunun sınırlarının farkında. Bu durum, tüm tahminlerin aksine Rusya'nın, Bosna Savaşı'nı sona erdiren 1995 Dayton Anlaşması'nın uygulanmasını denetlemek üzere Bosna'da konuşlandırılan Avrupa askerî gücü EUFOR'un görev süresini uzatan BM Güvenlik Konseyi kararını veto etmemesiyle ortaya çıktı. Hatta Vuçiç ve Dodik vetoya karşı tavsiyelerde bulundu.&nbsp;Rusya, EUFOR'un alternatifinin güçlü bir NATO olmasından ve bunun sona ermesinin ittifak için Bosna misyonunu yeniden canlandırabileceğinden korkuyor. Avrupa'nın bu askerî varlığı ve Biden yönetiminin bölgeyle yeniden ilgilenme niyeti göz önüne alındığında, AB liderleri muhtemelen Batı Balkanların birliğe katılımının beklemeye devam edebileceğini düşünüyor.Arnavutluk, Karadağ ve Kuzey Makedonya zaten NATO üyesi ve Bosna da katılmak istiyor. Bu da yorgun bir AB'nin Batı Balkan ülkelerinin adaylıklarını bekletmesine izin veriyor. Macron'un "eşmerkezli dairelerden oluşan Avrupa"sı resmî AB politikası olmayabilir; ama kesinlikle öyle işliyor.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Eski İsrail Dışişleri Bakanı Shlomo Ben-Ami, Toledo Uluslararası Barış Merkezi Başkan Yardımcısıdır.©&nbsp;<a data-saferedirecturl="https://www.google.com/url?q=https://link.aposto.com/click?uri%3DaHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0by5jb20vY2xpY2s/aXNzdWU9NjM5MzQxOTYzYjVkODgwMDA2ZGEwMzQ2JnN1YnNjcmliZXI9NjEzNjQ3ZmMzOGU5ZTAwMDA2Yjc1MzM5Jm5ld3NsZXR0ZXI9NjMxNjQxY2E2YWRhZTUwMDA2MjliZGExJnB1Ymxpc2hlcj01ZWQzZWNkNmM1YTg2Y2NkMWUyNGNhNGEmc291cmNlPWVtYWlsJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRmxpbmsuYXBvcy50byUyNTJGYyUyNTJGVnF1NFFERE1rbWhjJTI1M0ZjJTI1M0REc05fZC03NGh3QXdsQ2sxcEltaW8lMjUyNnN1YiUyNTNENjFkNWI2ZWE4Y2UzYWMwMDA2NDM0NmY3JTI1MjZzJTI1M0R3ZWImdXJsPWh0dHBzJTI1M0ElMjUyRiUyNTJGbGluay5hcG9zLnRvJTI1MkZjJTI1MkZWcXU0UURETWttaGMlMjUzRmMlMjUzRERzTl9kLTc0aHdBd2xDazFwSW1pbyUyNTI2c3ViJTI1M0Q2MWQ1YjZlYThjZTNhYzAwMDY0MzQ2ZjclMjUyNnMlMjUzRHdlYiZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZsaW5rLmFwb3MudG8lMjUyRmMlMjUyRlZxdTRRRERNa21oYyUyNTNGYyUyNTNERHNOX2QtNzRod0F3bENrMXBJbWlvJTI1MjZzdWIlMjUzRDYxZDViNmVhOGNlM2FjMDAwNjQzNDZmNyUyNTI2cyUyNTNEd2Vi&source=gmail&ust=1671457313866000&usg=AOvVaw2Rii8sDAJEcpVCYlLmZoKO" fr-original-style="" href="https://link.aposto.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0by5jb20vY2xpY2s/aXNzdWU9NjM5MzQxOTYzYjVkODgwMDA2ZGEwMzQ2JnN1YnNjcmliZXI9NjEzNjQ3ZmMzOGU5ZTAwMDA2Yjc1MzM5Jm5ld3NsZXR0ZXI9NjMxNjQxY2E2YWRhZTUwMDA2MjliZGExJnB1Ymxpc2hlcj01ZWQzZWNkNmM1YTg2Y2NkMWUyNGNhNGEmc291cmNlPWVtYWlsJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRmxpbmsuYXBvcy50byUyNTJGYyUyNTJGVnF1NFFERE1rbWhjJTI1M0ZjJTI1M0REc05fZC03NGh3QXdsQ2sxcEltaW8lMjUyNnN1YiUyNTNENjFkNWI2ZWE4Y2UzYWMwMDA2NDM0NmY3JTI1MjZzJTI1M0R3ZWImdXJsPWh0dHBzJTI1M0ElMjUyRiUyNTJGbGluay5hcG9zLnRvJTI1MkZjJTI1MkZWcXU0UURETWttaGMlMjUzRmMlMjUzRERzTl9kLTc0aHdBd2xDazFwSW1pbyUyNTI2c3ViJTI1M0Q2MWQ1YjZlYThjZTNhYzAwMDY0MzQ2ZjclMjUyNnMlMjUzRHdlYiZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZsaW5rLmFwb3MudG8lMjUyRmMlMjUyRlZxdTRRRERNa21oYyUyNTNGYyUyNTNERHNOX2QtNzRod0F3bENrMXBJbWlvJTI1MjZzdWIlMjUzRDYxZDViNmVhOGNlM2FjMDAwNjQzNDZmNyUyNTI2cyUyNTNEd2Vi" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Project&nbsp;Syndicate</a>, 2022.

Aposto Gündem

Avrupa’nın genişleme yorgunluğunun bedeli

Avrupa Birliği (AB) ve Birleşik Krallık, yaklaşık 10 ay süren uzun ve dolambaçlı bir müzakere sürecinin ardından ayrılık sonrasında iki taraf arasındaki ticari ilişkileri düzenleyecek olan serbest ticaret anlaşmasını imzaladı. Son bir aydır gerilim tırmandırma politikaları, karşılıklı restleşmeler ve “anlaşmasız Brexit” tehditlerine sahne olan müzakerelerde son imzalar, geçiş sürecinin biteceği ve resmî ayrılığın gerçekleşeceği 1 Ocak’a bir hafta kala 24 Aralık’ta atıldı. Mutabakat sonrası kameraların karşısına geçen Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Adil, dengeli bir anlaşma ve her iki taraf açısından da doğru ve sorumlu bir adım” ifadelerini kullandı. Vakur bir tavır takınan Von der Leyen’in aksine Birleşik Krallık cephesinde büyük bir zafer coşkusu vardı. İlk olarak Twitter’da bir sevinç fotoğrafı paylaşan Başbakan Boris Johnson, basın toplantısında “Yasalarımızın, kaderimizin ve düzenlemelerimizin her detayının kontrolünü geri aldık,” diyerek anlaşmayı Birleşik Krallık’ın yeniden doğuşu olarak tanımladı. Manş Denizi'nin iki yakası arasındaki 650 milyar sterlinlik ticaretin kurallarını belirleyecek olan anlaşma, sıfır gümrük vergisi ve kota üzerine kurulan en büyük serbest ticaret anlaşmalarından biri olma özelliği taşıyor.<ul><li>Kazanımlar ve tavizler:&nbsp;Birleşik Krallık’ın AB’ye giriş hikâyesi de en az çıkış hikâyesi kadar karmaşık, uzun ve itirazlarla dolu bir süreçti. 1961’de AB üyeliğine başvuran ülke, zamanın Fransa Başbakanı Charles de Gaulle tarafından yaklaşık 6 yıl boyunca reddedildi. Ülkenin birliğe girişi ise ilk başvurusundan tam 12 yıl sonra gerçekleşti. O günden bugüne ortak pazar&nbsp;ve gümrük birliğine&nbsp;dâhil olan ülke, 47 yıldır ithalat ve ihracat faaliyetlerini gümrük vergisiz ve kotasız olarak yürütüyordu. Dolayısıyla anlaşmasız Brexit ihtimali, bu imtiyazın kaybedilmesini istemeyen şirketler tarafından korkuyla izlendi. Bu hafta imzalanan 1.246 sayfalık anlaşmanın şartlarının açıklanmasıyla ise tüm şirketler rahat bir nefes aldı. Zira 1 Ocak itibarıyla iki taraf, ithalat ve ihracat faaliyetlerinde ekstra bir gümrük vergisi veya kotayla karşılaşmayacak; ancak sınır noktalarında yeni kontrol mekanizmaları oluşturulacak. Anlaşma, Birleşik Krallık’a AB düzenlemelerinden ayrılma ve farklı ülkelerle serbest ticaret anlaşmaları imzalama konusunda önemli bir özgürlük veriyor. Fakat Birleşik Krallık'ın gümrük vergisiz bir anlaşmanın bedeli olarak iş gücü, çevre ve özel sektörün sübvanse edilmesine dair konularda AB standartlarından çok fazla uzaklaşmaması gerekiyor. &nbsp;</li><li>Eşit şartlı faaliyet alanı:&nbsp;Esasen müzakerelerin başından beri AB’nin en büyük endişelerinden biri, Birleşik Krallık’ın kendi şirketlerine imtiyaz sağlayarak adil rekabet ortamını bozma ihtimaliydi. En sert tartışmalar, AB’nin sosyal haklar, çevre, vergi, kamu destekleri ve tüketici hakları gibi alanlarda AB mevzuatının geçerli olmasını istemesi ve adil rekabetin bozulması durumunda “tek taraflı yaptırım uygulama hakkı” talep etmesi üzerine yaşanmıştı.&nbsp;Müzakere sürecinde her iki taraf da belli tavizler verdi; en sonunda Birleşik Krallık, AB standartlarından çok uzaklaşmamak kaydıyla kendi şartlarını kendi koyma hakkını elde etti. Varılan anlaşma kapsamında, rekabetle ilgili ihtilafların çözümü için otomatik cezalar yerine bir arabuluculuk mekanizması <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmZWM3NDU1OGYxM2NlMDAwNjZlYzQwMyZ1c2VyPTVmMTJmNTMxMTM5MzllMDAwODlkYjRmNCZhdXRob3I9NWVjMTM4ZTgwMTU3NTkxNmExYzgxN2ExJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5ueXRpbWVzLmNvbSUyNTJGMjAyMCUyNTJGMTIlMjUyRjI0JTI1MkZ3b3JsZCUyNTJGZXVyb3BlJTI1MkZicmV4aXQtdHJhZGUtZGVhbC11ay1ldS5odG1s"">oluşturulacak</a>. Tekrarlanan ve çözümü uzun süren sorunlar için ise ticaret anlaşmasının ilgili kısmı yeniden müzakere edilebilecek. &nbsp;</li><li>Balıkçılık: Ticaret anlaşması çıkmazının bir diğer ana ihtilaf konusu olan balıkçılık mevzusunda ise son 24 saate kadar çetin pazarlıklar devam ederken çözüm olarak önümüzdeki beş buçuk yılın geçiş dönemi olmasına karar verildi. Bu süre içinde Birleşik Krallık, kendi karasularındaki balıkların şu anki gibi yarısını değil üçte ikisini avlama hakkına sahip olacak. Geçiş sürecinin ardından ise kotalar, AB'nin Norveç'le hâlihazırda yaptığı gibi yıllık müzakerelerle <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmZWM3NDU1OGYxM2NlMDAwNjZlYzQwMyZ1c2VyPTVmMTJmNTMxMTM5MzllMDAwODlkYjRmNCZhdXRob3I9NWVjMTM4ZTgwMTU3NTkxNmExYzgxN2ExJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5mdC5jb20lMjUyRmNvbnRlbnQlMjUyRmJkNzFmZGEzLTBhMzQtNGI1Mi1hZTk4LTQ3Njk4NDhjYjYyOA=="">belirlenecek</a>. &nbsp;</li><li>Anlaşmanın eksikleri:&nbsp;Ticaretin şartları belli bir temele oturtulmuş olsa da zaman sınırı, iki tarafın birçok konuda eksikleri olan bir anlaşmanın altına imzalarını atmalarına neden oldu.&nbsp;Anlaşmada,&nbsp;iki taraf arasındaki güvenlik iş birliği ve Birleşik Krallık’ın devasa finans sektörünü de kapsayan hizmet sektöründe&nbsp;ilişkilerin nasıl yürütüleceği konusunda herhangi bir madde bulunmuyor. Londra hükümeti, Brexit anlaşmasının hız ve etkinlik açısından istihbarat paylaşımını engellemeyeceğini savunsa da ülkenin Europol ve Eurojust ile olan ilişiğinin kesilmesi ve Schengen Bilgi Sistemi’ne erişiminin sonlanması, yeni dönemde güvenlik politikalarında değişiklikler yapılmasını zorunlu kılacak. Birleşik Krallık merkezli finans kurumlarının 1 Ocak'tan itibaren AB tek pazarına erişiminde nasıl bir prosedür izleneceğine ise yılın ilk aylarında hazırlanması beklenen ek mevzuatla karar verilecek. &nbsp;</li><li>Onay süreci:&nbsp;Normal şartlarda ekim ayında imzalanması öngörülen anlaşmanın son haftaya bırakılmasıyla onay süreçleri de beklenenden hızlı bir şekilde gerçekleşmek zorunda kaldı. Noel tatillerini istisnai toplantılar yaparak geçiren AB diplomatları, 29 Aralık’ta ticaret anlaşmanın 1 Ocak itibarıyla geçici olarak uygulamaya konulmasını oy birliğiyle <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmZWM3NDU1OGYxM2NlMDAwNjZlYzQwMyZ1c2VyPTVmMTJmNTMxMTM5MzllMDAwODlkYjRmNCZhdXRob3I9NWVjMTM4ZTgwMTU3NTkxNmExYzgxN2ExJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnRyLmV1cm9uZXdzLmNvbSUyNTJGMjAyMCUyNTJGMTIlMjUyRjMwJTI1MkZhYi1saWRlcmxlcmktaW5naWx0ZXJlLWlsZS1icmV4aXQtc29ucmFzLWRvbmVtZGUtdGljYXJpLWlsaXNraWxlcmktYmVsaXJsZXllY2VrLWFubGFzbWF5LWk="">onayladı</a>. Birleşik Krallık parlamentosu ise 30 Aralık’ta 73'e karşı 521 oyla ticaret anlaşmasını kabul etti. Anlaşma, Avrupa Parlamentosu'nun yılın ilk aylarında gelmesi beklenen son onayıyla resmî olarak yürürlüğe girecek. Öte yandan, Birleşik Krallık şimdiden ayrılık sonrası eylem planını devreye soktu. Ekim sonunda Brexit sonrası dönem için ilk serbest ticaret anlaşmasını Japonya ile imzalayan ülke, 29 Aralık’ta da Türkiye ile bir serbest ticaret anlaşması imzaladı. Görünen o ki önümüzdeki aylar, Birleşik Krallık’ın ticaret kurallarının yeniden belirlendiği hızlı bir dönüşüm sürecine sahne olacak.</li></ul>

Birleşik Krallık ve AB arasındaki 650 milyar sterlinlik ticareti yönetecek olan serbest ticaret anlaşması, çetin pazarlıkların sonucunda geçiş sürecinin sona ereceği 1 Ocak’a bir hafta kala imzalandı.

Charles de Gaulle ile ilgili hikayeler