Aralarında iki kurucu ortağın da bulunduğu en az 11 mühendis, son iki hafta içinde Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile yollarını ayırdı. Bu çalışan göçünün ardından xAI’da 12 kurucu ortaktan yalnızca 6’sı kaldı. 1000’den fazla çalışanı bulunan şirkette son haftalarda yaşanan ayrılıklar, kısa vadede majör etkiler yaratmasa da xAI’da güçlü bir fikir ayrılığı yaşandığına dair spekülasyonların ortaya atılmasına yol açtı.

Art arda yaşanan vedalar, esprili sosyal medya paylaşımlarına da konu oldu. xAI’da hiç çalışmamış kullanıcılar, kinayeli paylaşımlarında “xAI’dan ayrılıyorum” ifadelerini kullandı. CEO Elon Musk, ayrılıkların SpaceX’in xAI’ı satın almasının ardından uygulamaya konan kapsamlı bir yeniden yapılanma planının parçası olduğunu vurgulasa da pek çok kullanıcı, bu furyanın daha derin gerilimleri yansıtıyor olabileceğini vurguladı.

Yaprak dökümü: xAI'daki ayrılıklar, özellikle 6 Şubat’tan itibaren hızlandı. Şirket, yalnızca bir hafta içinde ikisi kurucu ortak, 11 mühendisiyle vedalaştı.

Veda furyasının fitilini ateşleyen ilk isim, Ayush Jaiswal oldu. 6 Şubat tarihinde xAI’dan ayrıldığını duyuran Jaiswal, birkaç ay ailesiyle vakit geçireceğini ve yapay zekayla ilgileneceğini açıkladı. 7 Şubat tarihinde ise ürün altyapısı ve eğitim sonrası model davranışı üzerinde çalışan Shayan Salehian; Twitter, X ve xAI’da geçirdiği yedi yıldan uzun dönemi büyük bir minnetle kapattığını açıklayarak xAI’a vedasını duyurdu.

9 Şubat’ta xAI’a veda eden isimler ise teknik ekip üyesi Simon Zhai ve kurucu ortak Yuhuai Wu oldu. Zhai, xAI’da çalıştığı için çok şanslı hissettiğine işaret ederek “İnanılmaz bir yolculuk oldu” derken Yuhuai Wu, istifasını duyurduğu açıklamada “Yeni bir sayfa açmanın zamanı geldi” ifadelerini kullandı.

Öte yandan: Beş ayrı çalışanın vedasını duyurduğu 10 Şubat, xAI için oldukça hareketli bir gündü. Şirketin araştırma ve güvenlik operasyonlarını yöneten kurucu ortak Jimmy Ba, o günün xAI’daki son günü olduğunu duyurdu ve “2026 çılgın ve muhtemelen türümüzün geleceği için en yoğun ve en önemli yıl olacak” dedi.

Aynı gün xAI’dan birkaç hafta önce ayrıldığını açıklayan Vahid Kazemi, duyurusunda "Bence tüm yapay zeka laboratuvarları aynı şeyi inşa ediyor ve bu sıkıcı. Daha fazla yaratıcılığa yer olmalı. Bu yüzden yeni bir şeye başlıyorum” ifadelerine yer verdi. Şirketin çok modlu yapay zeka modelleri geliştirmesine önemli katkılar sunan Hang Gao da 10 Şubat günü “Bugün xAI’dan ayrıldım” açıklamasını yaptı.

Benzer şekilde: Roland Gavrilescu, birkaç eski xAI çalışanıyla birlikte Nuraline’ı kurmak için Kasım ayında şirketten ayrıldığını ve güncel olarak işe alım yaptıklarını açıkladı. Macrohard ekibinin kurucu üyesi Chace Lee de aynı gün xAI’dan ayrıldığını duyurdu.

Şirketin teknik ekibinden Andrew Ma, 11 Şubat’ta ayrılığını duyururken Grok’un muhakeme ve pekiştirmeli öğrenme sistemleri üzerinde çalışan Radhakrishnan Venkataramani, 12 Şubat’ta istifasını açıkladı. Venkataramani, açıklamasında “Zekanın kendisini hızlandırmaya başladığı bir dönüm noktasındayız ve buradan itibaren gidişat sadece dikey yönde ilerliyor” ifadelerini kullandı.

Musk’a göre ayrılıklar yeniden yapılanmanın parçasıydı

Üst üste duyurulan vedalardan kısa bir süre önce Elon Musk’ın uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, xAI’ı 250 milyar dolara satın alarak dünyanın en değerli özel şirketini oluşturmuştu. Birleşme sonrası SpaceX’in değeri, 1,25 trilyon dolara yükseldi. Musk, açıklamasında birleşmenin uzay tabanlı veri merkezleri inşa etmeyi ve yapay zeka odaklı bilgi işlem gücüne yönelik artan talebi topluma ve çevreye zarar vermeden daha verimli bir şekilde karşılamayı amaçladığına işaret etti.

xAI da geçen yıl Musk’ın sahibi olduğu sosyal medya platformu X’i satın almıştı. Dolayısıyla 250 milyar dolarlık anlaşma, hem xAI hem de X’i SpaceX çatısı altında buluşturdu.

Yeniden yapılanma: Art arda duyurulan istifaların hemen ardından xAI, 45 dakikalık bir şirket toplantısını X üzerinden yayımlayarak yol haritası ve gelecek planlarına ilişkin ayrıntıları paylaştı. Tüm çalışanların katıldığı toplantıda Musk, ayrılıkların performansla değil, uyumlulukla ilgili olduğunu dile getirdi. xAI belirli bir ölçeğe ulaştığı için şirketi bu ölçekte daha etkin olacak şekilde yeniden organize ettiklerini vurgulayan CEO, “Bazı insanlar, şirketin erken aşamalarına daha uygunken sonraki aşamalarına daha az uygundur” dedi.

Musk, daha sonra X üzerinden yaptığı ayrı bir açıklamada da ayrılıkların gönüllü olmadığını vurguladı. “xAI, eyleme koyma hızını artırmak için birkaç gün önce yeniden organize edildi” diyen Musk, “Bir şirket, özellikle de xAI kadar hızlı bir şekilde büyüdüğünde yapısının da tıpkı canlı bir organizma gibi gelişim göstermesi gerekir. Bu, maalesef bazı insanlarla yollarımızı ayırmamızı gerektirdi” ifadelerini kullandı.

CEO, şirketin agresif bir biçimde işe alım yapmaya devam ettiğinin de altını çizdi.

Önemli ayrıntı: Musk, ayrılıkların xAI’daki yeniden yapılanmanın bir parçası olduğunu vurgularken operasyonlar da dört ana ekibe bölündü. Bu ekiplerin ayrı ayrı sohbet robotu Grok, Grok’un uygulama yazılımı, görsel ve video üretim aracı Imagine ve yazılım şirketlerinin operasyonlarını yapay zeka kullanarak simüle edecek Macrohard projesine odaklanacağı belirtildi.

Perde arkasında neler oluyor?

Diğer yandan analistler, büyük birleşmelerin ardından kopuşlar yaşanmasının doğal olduğuna işaret ediyor. Fakat xAI’ın oldukça kısa bir süre içinde kurucu ortaklarının yarısını kaybetmiş olması, birçok kişinin aklında önemli soru işaretleri doğuruyor. Musk, yaşanan ayrılıkları şirket için bir sorundan ziyade, gerekli bir durum olarak tasvir ediyor. Fakat esasında istifalar, xAI’ın sohbet robotu Grok’un oldukça tartışmalı hâle geldiği ve birçok ülkede inceleme altına alınarak yasal yaptırımlarla karşı karşıya kaldığı bir dönemde geliyor.

Hatırlatma dozu: Grok, kısa bir süre önce kullanıcı talepleri üzerine, X’te fotoğrafları paylaşılan gerçek kadın ve çocukların bikinili ve yarı çıplak görsellerini oluşturmaya başlamış, gelen tepkiler üzerine birçok ülkede inceleme altına alınmıştı. Avrupa Birliği, İngiltere, İrlanda, ABD ve Fransa, konuyla ilgili soruşturma başlatan ülke ve bölgeler arasında yer alıyor.

Dijital Nefretle Mücadele Merkezi’nin analizine göre 29 Aralık-8 Ocak tarihleri arasında Grok, 3 milyon müstehcen görüntü üretti. Bu görüntülerin 23 bini, reşit olmayan kişileri tasvir ediyordu.
Kurum, bu sayının her 41 saniyede bir, bir çocuğun cinsel içerikli görüntüsünün oluşturulmasına eşdeğer olduğuna işaret etti.

Özellikle kurucu ortakları takiben birçok mühendisin şirketten ayrılması ve ayrılan eski çalışanların en az üçünün yeni bir girişim kurması, yaşanan vedaların daha büyük şirket içi gerilimleri yansıttığını düşündürüyor. Financial Times, The Washington Post ve The Verge’ün eski çalışanlarla yaptığı görüşmeler de şirket çalışanlarının Musk’ın izlediği stratejiden hoşnut olmadığına işaret ediyor.

Perde arkası: Financial Times’a göre kurucu ortak Jimmy Ba’nın istifası, teknik ekip içinde yaşanan gerilimleri takip etti. Bu gerilimler, büyük oranda Musk’ın OpenAI ve Anthropic gibi rakiplere yetişmek için yapay zeka modellerinin performansını iyileştirmeleri yönünde ekibe uyguladığı baskıdan kaynaklandı.

The Verge’e konuşan bir eski çalışan ise şirketteki birçok kişinin xAI’ın Grok’ta yetişkinlere yönelik müstehcen içerik üretimine odaklanmasından ve güvenliğe önem vermemesinden rahatsız olduğunu bildirdi. xAI’ın geride kaldığını ve temelde rakiplerinden farklı veya yeni bir şey yapmadığını vurgulayan kaynak, “OpenAI, Anthropic veya diğer rakiplerin piyasaya sürdükleri ürünlerle kıyasladığınızda hiçbir zaman ‘Aa, büyük bir ilerleme kaydettik' diyebileceğimiz bir noktaya ulaşamadık” ifadelerini kullandı.

Pek çok çalışanın, bu geride kalmışlık duygusundan dolayı hayal kırıklığı yaşadığı belirtildi.

'xAI'da güvenlik ölü bir organizasyon'

Grok’un yetişkinlere yönelik içeriklere yönelmesinin kısmen güvenlik ekibinin işten çıkarılmasından kaynaklandığını ifade eden eski çalışan, birkaç temel filtre dışında modellerle ilgili neredeyse hiçbir güvenlik denetimi prosedürünün kalmadığını dile getirdi. Muhbir ayrıca, “xAI’da güvenlik ölü bir organizasyon” dedi.

Önemli ayrıntı: Musk’ın yeniden yapılanma planlarını paylaşırken açıkladığı dört ana ekip arasında da herhangi bir güvenlik ekibi bulunmadığı görüldü.

xAI’daki görev süresi boyunca liderlerin neye öncelik verileceği konusunda çok farklı görüşlere sahip olduğunu gözlemlediğini ve bu çatışmaların bazen ilerlemeyi engellediğini ifade eden eski çalışan, hangi ürünlerin kullanıma sunulacağına ilişkin birçok kararın X’te Musk’ın da içinde bulunduğu bir grup sohbetinde alındığını dile getirdi.

Bununla birlikte: Yeniden yapılanma süreci öncesinde şirketten ayrılan ve The Verge’e konuşan ikinci bir kaynak, şirketin geride kaldığı yönündeki görüşü yineledi. “OpenAI’ın bir yıl önce yaptığı şeyleri yapmaya çalışmak, OpenAI’ı alt etmenin bir yolu değil” diyen eski çalışan, her şeyin rakipleri yakalamak için yapıldığını vurguladı ve “Neredeyse hiçbir riskli bahis yok. Eğer bir şey, daha önce yapılmamışsa onu yapmıyorduk” ifadelerini kullandı.

Güvenlik denetimi boşluğuna dikkat çeken kaynak ayrıca, “Şirkette hiçbir güvenlik prosedürü yok; ne görsel üretim modelinde ne de sohbet robotunda” dedi. Güvenliğin Musk için sansür anlamına geldiğini ve bu nedenle CEO’nun aktif olarak Grok’a güç veren modelleri daha da dengesiz hâle getirmeye çalıştığını vurgulayan muhbir, xAI’daki mühendislerin hemen üretim aşamasına geçtiğini ve çok uzun bir süre insan denetimi olmadığını da sözlerine ekledi.

İkinci kaynak ayrıca, “Sessiz kalıp Elon’ın dediklerini yaparsanız hayatta kalırsınız” dedi.

Çalışanlar müstehcen içeriklere maruz kalıyor

Geçen yıl xAI’ın, veri ekibindeki bazı çalışanlardan feragatname talep ettiği de bildirilmişti. Söz konusu feragatname, çalışanların cinsel içerik ve küfür de dahil uygunsuz içerikler içeren materyallerle çalışabileceklerini taahhüt etmelerini gerektiriyordu. Yapılan işin hassas, şiddet içeren, müstehcen veya rahatsız edici içeriklere maruz kalmayı gerektirdiğine işaret eden feragatname, bu içeriklerin rahatsızlık yaratabileceğini, travmatik olabileceğini veya psikolojik strese neden olabileceğini vurguluyordu.

The Washington Post’a konuşan eski çalışanlar, feragatnameyi görünce xAI’ın kullanıcıları cezbetmek ve tutmak için her türlü içeriği üretmeye hazır olduğu hissine kapıldıklarını dile getirdi.

Öte yandan: Takip eden aylarda ekip üyeleri, aniden cinsel içerikli ve hatta cinsel şiddet tasviri içeren ses kayıtlarına maruz kalmaya başladı. Bu kayıtlar arasında Tesla sahiplerinin aracın sesli asistanıyla yaptığı müstehcen konuşmalar ve Grok ile kurulan cinsel içerikli etkileşimler de yer alıyordu.

Söz konusu materyaller, Grok’u kullanıcılarla bu tür etkileşimlere girmesi için eğitmeyi amaçlıyordu.

Benzer şekilde: Kasım ayında da The Wall Street Journal, xAI’ın SuperGrok abonelerinin kullanımına sunulan, erotik sohbetler yapan ve bir anime karakteri gibi tasarlanan yapay zeka avatarı Ani’yi eğitmek için çalışanlarını biyometrik verilerini göndermeye zorladığını bildirdi. Habere göre Nisan ayında xAI avukatı Lily Lim, Ani ve diğer yapay zeka avatarlarının daha insan benzeri bir etkileşim kurabilecek şekilde eğitilebilmesi için çalışanlardan kendi biyometrik verilerini göndermelerini istedi.

Yapay zeka eğitmeni olarak görevlendirilen çalışanlardan “Project Skippy” kod adlı bir program kapsamında yüzlerini ve seslerini kullanma, çoğaltma ve dağıtma izni veren bir belgeyi imzalamaları talep edildi. Bazı çalışanlar, yüzlerinin ve seslerinin başka şirketlere satılabileceği, erotik içeriklerde yer alacağı veya deepfake videolarda kullanılacağı endişesiyle bu talebe karşı çıktı.

Dahası: Tüm bu süreç içinde xAI, Grok aracılığıyla cinsel içerikli materyaller üretmeye devam etti, bu materyallere ilişkin güvenlik önlemlerini geri çekti, bu içeriklerin yaratabileceği yasal ve etik risklere ilişkin şirket içi uyarıları görmezden geldi ve Ani’yi kullanıma sundu.

The Washington Post’a konuşan iki kaynağa göre X’teki güvenlik ekipleri, toplantılarda ve yazışmalarda kullanıcıların ünlülerin ve çocukların müstehcen görüntülerini üretmek için Grok’tan faydalanabileceği ve bunun yasaları ihlal edebileceği konusunda xAI yönetimini defalarca uyardı. Fakat xAI, bu uyarıların çoğunu görmezden geldi.

Bazı durumlarda X’teki güvenlik ekipleri, endişelerini hangi ekibe ileteceklerini belirlemekte zorlandı. Yaygın risklerin önlenmesine yönelik sorumluluklar; ürün güvenliği, yapay zeka güvenliği ve model davranışından sorumlu küçük bir üst düzey yönetici grubuna aitti. Ancak bu üst düzey yönetici ekibine dahil kişilerden üçü, Aralık ayı başında görevinden ayrıldı.

xAI bünyesindeki güvenlik ekibi, geçen yılın büyük bir bölümünde 2-3 kişiden oluşuyordu. OpenAI gibi rakiplerde ise güvenlik ekibinde onlarca personel bulunduğu görüldü.
Şirket, Grok’un gerçek kullanıcıların yarı çıplak görüntülerini ürettiği gerekçesiyle pek çok ülkede inceleme altına alınmasının ardından ise güvenlik ekibini büyütmeye yönelik yeni iş ilanları yayımladı.

Eski çalışanlardan toplanan görüşler, şirket içinde güvenlik denetimi boşluğuna yönelik yaygın bir rahatsızlık olduğunu ortaya koyuyor. Musk, defaatle ayrılıkların planlı bir yeniden yapılanmanın sonucu olduğunu vurgulasa da bazı analistler, bu yaygın hoşnutsuzluğun bir istifa furyası formunda yüzeye çıktığını savunuyor.

Simon Zhai ile ilgili hikayeler