30-31 Ekim'de İtalya'da gerçekleşecek G20 Liderler Zirvesi öncesinde G20 ülkeleri, Afganistan özel gündemiyle dün daha önce "insani felaketi önlemek için bir şeyler yapmanın zengin ülkelerin görevi olduğunu"&nbsp;söyleyen İtalya Başbakanı Mario Draghi'nin ev sahipliğinde video konferans yoluyla bir araya geldi.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Neler olmuştu?&nbsp;ABD ve NATO ülkelerinin Afganistan’dan çekilmeye başlamasıyla Taliban bölgede hızla ilerlemiş ve başkent Kabil’i ele geçirmişti. Çekilme süreci bir kaosa dönüşmüş, Kabil Havalimanı'ndan tahliyelerde problemler yaşanmıştı. ABD'nin Afganistan'dan tamamen çekilmesi ağustos sonunda tamamlanmış ve Taliban, eylül başında yeni hükümeti açıklamıştı. Şimdiye dek hiçbir ülke Taliban yönetimini tanımadı. Uluslararası toplum Taliban’dan "kapsayıcılık", kadın ve kız çocuklarının hakları gibi konularda beklentilerini dile getiriyordu.&nbsp;</li></ul>Draghi'nin&nbsp;ofisinden yapılan açıklamada toplantı gündeminin acil insani yardım, terörle mücadele, ülke içinde hareket özgürlüğü ve açık sınırlar başlıklarından oluştuğu belirtildi.Hafta başında ABD, Taliban'la çekilmeden sonra ilk kez yüz yüze gelmiş ve görüşmeyi "samimi ve profesyonel" olarak yorumlamıştı. Rusya da 20 Ekim'de Taliban liderleriyle görüşmeyi planlıyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Öne çıkanlar</h2>Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres&nbsp;dün verdiği demeçte krizin en az 18 milyon insanı etkilediğini hatırlatarak Afganistan'ın bir kırılma noktasında olduğunu, uluslararası hukuka ve prensiplere saygı duyarak ekonominin çökmemesi için ülkeye likidite desteği yapılması gerektiğini, aksi hâlde bütün dünyanın bunun bedelini ödemek zorunda kalacağını söylemişti.&nbsp;Daha önce Afganistan'a 300 milyon avroluk yardım taahhüdünde bulunan Avrupa Birliği, taahhüdünü 1 milyar avroya yükseltti. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Taliban'ın AB'den uzun vadeli yardım alabilmesi için AB'nin beş şartını karşılaması gerektiğini de ekledi."Uluslararası toplumun Afgan halkına sırtını dönme lüksü olmadığını" söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan,&nbsp;Türkiye'nin Afganistan kaynaklı yeni bir göç yükünü taşıyamayacağını yineledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan G20 bünyesinde Afganistan konusunda bir çalışma grubu oluşturulmasını önerdi ve Türkiye'nin bu grubun başkanlığına talip olduğunu söyledi.Almanya şansölyesi Angela Merkel,&nbsp;ülkesinin Taliban'ı "kapsayıcılık standartlarını karşılamadığı için" Afganistan hükümeti olarak tanımaya henüz hazır olmadığını belirterek insani yardım sağlamak için Birleşmiş Milletler kuruluşlarına tam erişim izni verilmesi gerektiğini söyledi.Katar temsilcisi,&nbsp;Afganistan'daki yeni hükümeti tanımanın Katar'ın şu an için önceliği olmaması gerektiğini, gündemin yeni yönetimle ilişkiler kurmaya ve insani problemlere odaklanmak olduğunu belirtti.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Taliban ne diyor?&nbsp;</h2>Geçtiğimiz günlerde Taliban yönetiminin dışişleri bakanı Amir Khan Muttaqi Doha'da gerçekleşen bir etkinlikte güvensizliğin önüne geçebilmek ve dünyayla olumlu bir ilişki kurmak için uluslararası topluma iş birliği çağrısında bulunmuş, fakat kız çocuklarının okula geri dönmesi gibi talepler konusunda kesin taahhütlerden kaçınmıştı.Muttaqi, Taliban hükümetinin vergilerden, gümrükten ve tarımdan kendisine ait gelirleri olduğunu söylese de ABD merkez bankasında dondurulan 9 milyar dolarlık rezervin blokajının kaldırılması çağrısını yinelemişti. Muttaqi ayrıca ülkedeki IŞİD-Horasan&nbsp;tehdidinin kontrol altında olduğunu da belirtmişti.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Afganistan’da son durum</h2>Birleşmiş Milletler'e bağlı olarak çalışan Afganistan Özel Temsilcisi ve İnsani Yardım Koordinatörü Ramiz Alakbarov,&nbsp;eylül ayının başında beş yaş altı çocukların yarısından fazlasının aşırı yetersiz beslenmeden muzdarip olduğunu ve vatandaşların üçte birinden fazlasının yeterince yemek yiyemediğini söylemişti.CNN'in BM organizasyonlarına ve sivil toplum kuruluşlarına dayandırdığı habere göre ülkede sağlık hizmetleri de birkaç ay içinde çöktü, kesintiye uğradı ya da dışa bağımlı hâle geldi. Sağlık çalışanlarının altı aydır maaşlarını alamadığı ve kliniklerin ilaç ya da ekipmana erişemediği belirtiliyor. France24'ün dış haberler editörü Rob Parsons da devlet memurlarının maaşlarının ödenmediğini, bankaların nakit kıtlığı çektiğini, Covid-19 etkilerinin sürdüğünü söylüyor.

Aposto Gündem

G20 Afganistan gündemiyle toplandı

• Avrupa Parlamentosunun en büyük iki grubu Muhafazakarlar ve Sosyal Demokratlar, AB Konseyi Başkanı Charles Michel ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Ankara ziyaretinde von der Leyen'e Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yanında yer verilmemesiyle ilgili genel kurul toplantısı yapılmasını <a fr-original-style="" href="https://www.dw.com/tr/avrupadan-koltuk-skandal%C4%B1na-tepkiler-s%C3%BCr%C3%BCyor/a-57136721" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">istedi</a>.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Açıklamalar: Michel, von der Leyen'in ayakta kalmasına tepki göstermemesine yönelik eleştirilere karşılık "Türk tarafının protokol kurallarını katı bir biçimde ele aldığını ve bu sebeple Komisyon Başkanı'nın daha düşük bir muameleye maruz kaldığını; görüşmelerin içeriğini ön plana çıkarmak istediklerini" söylerken Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu "protokolde AB tarafının taleplerinin karşılandığını" söyledi. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Öte yandan: Çavuşoğlu, İtalya Başbakanı Mario Draghi'nin konuya ilişkin yaptığı bir açıklamada Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı "diktatör" olarak nitelendirmesinin ardından Twitter hesabından yaptığı paylaşımda "Atanmış İtalya Başbakanı Draghi'nin kabul edilemez popülist söylemini ve seçimle göreve gelmiş Cumhurbaşkanımız hakkındaki çirkin ve hadsiz ifadelerini kuvvetle kınıyor, kendisine iade ediyoruz," ifadelerine <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/bakan-cavusoglu-atanmis-italya-basbakani-draghi-nin-hadsiz-ifadelerini-kuvvetle-kiniyor-iade-ediyoruz/2202825" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yer verdi</a>. İtalya'nın Ankara Büyükelçisi Massimo Gaiani, Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.</li></ul>

Avrupa Birliği (AB) ve Birleşik Krallık, yaklaşık 10 ay süren uzun ve dolambaçlı bir müzakere sürecinin ardından ayrılık sonrasında iki taraf arasındaki ticari ilişkileri düzenleyecek olan serbest ticaret anlaşmasını imzaladı. Son bir aydır gerilim tırmandırma politikaları, karşılıklı restleşmeler ve “anlaşmasız Brexit” tehditlerine sahne olan müzakerelerde son imzalar, geçiş sürecinin biteceği ve resmî ayrılığın gerçekleşeceği 1 Ocak’a bir hafta kala 24 Aralık’ta atıldı. Mutabakat sonrası kameraların karşısına geçen Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Adil, dengeli bir anlaşma ve her iki taraf açısından da doğru ve sorumlu bir adım” ifadelerini kullandı. Vakur bir tavır takınan Von der Leyen’in aksine Birleşik Krallık cephesinde büyük bir zafer coşkusu vardı. İlk olarak Twitter’da bir sevinç fotoğrafı paylaşan Başbakan Boris Johnson, basın toplantısında “Yasalarımızın, kaderimizin ve düzenlemelerimizin her detayının kontrolünü geri aldık,” diyerek anlaşmayı Birleşik Krallık’ın yeniden doğuşu olarak tanımladı. Manş Denizi'nin iki yakası arasındaki 650 milyar sterlinlik ticaretin kurallarını belirleyecek olan anlaşma, sıfır gümrük vergisi ve kota üzerine kurulan en büyük serbest ticaret anlaşmalarından biri olma özelliği taşıyor.<ul><li>Kazanımlar ve tavizler:&nbsp;Birleşik Krallık’ın AB’ye giriş hikâyesi de en az çıkış hikâyesi kadar karmaşık, uzun ve itirazlarla dolu bir süreçti. 1961’de AB üyeliğine başvuran ülke, zamanın Fransa Başbakanı Charles de Gaulle tarafından yaklaşık 6 yıl boyunca reddedildi. Ülkenin birliğe girişi ise ilk başvurusundan tam 12 yıl sonra gerçekleşti. O günden bugüne ortak pazar&nbsp;ve gümrük birliğine&nbsp;dâhil olan ülke, 47 yıldır ithalat ve ihracat faaliyetlerini gümrük vergisiz ve kotasız olarak yürütüyordu. Dolayısıyla anlaşmasız Brexit ihtimali, bu imtiyazın kaybedilmesini istemeyen şirketler tarafından korkuyla izlendi. Bu hafta imzalanan 1.246 sayfalık anlaşmanın şartlarının açıklanmasıyla ise tüm şirketler rahat bir nefes aldı. Zira 1 Ocak itibarıyla iki taraf, ithalat ve ihracat faaliyetlerinde ekstra bir gümrük vergisi veya kotayla karşılaşmayacak; ancak sınır noktalarında yeni kontrol mekanizmaları oluşturulacak. Anlaşma, Birleşik Krallık’a AB düzenlemelerinden ayrılma ve farklı ülkelerle serbest ticaret anlaşmaları imzalama konusunda önemli bir özgürlük veriyor. Fakat Birleşik Krallık'ın gümrük vergisiz bir anlaşmanın bedeli olarak iş gücü, çevre ve özel sektörün sübvanse edilmesine dair konularda AB standartlarından çok fazla uzaklaşmaması gerekiyor. &nbsp;</li><li>Eşit şartlı faaliyet alanı:&nbsp;Esasen müzakerelerin başından beri AB’nin en büyük endişelerinden biri, Birleşik Krallık’ın kendi şirketlerine imtiyaz sağlayarak adil rekabet ortamını bozma ihtimaliydi. En sert tartışmalar, AB’nin sosyal haklar, çevre, vergi, kamu destekleri ve tüketici hakları gibi alanlarda AB mevzuatının geçerli olmasını istemesi ve adil rekabetin bozulması durumunda “tek taraflı yaptırım uygulama hakkı” talep etmesi üzerine yaşanmıştı.&nbsp;Müzakere sürecinde her iki taraf da belli tavizler verdi; en sonunda Birleşik Krallık, AB standartlarından çok uzaklaşmamak kaydıyla kendi şartlarını kendi koyma hakkını elde etti. Varılan anlaşma kapsamında, rekabetle ilgili ihtilafların çözümü için otomatik cezalar yerine bir arabuluculuk mekanizması <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmZWM3NDU1OGYxM2NlMDAwNjZlYzQwMyZ1c2VyPTVmMTJmNTMxMTM5MzllMDAwODlkYjRmNCZhdXRob3I9NWVjMTM4ZTgwMTU3NTkxNmExYzgxN2ExJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5ueXRpbWVzLmNvbSUyNTJGMjAyMCUyNTJGMTIlMjUyRjI0JTI1MkZ3b3JsZCUyNTJGZXVyb3BlJTI1MkZicmV4aXQtdHJhZGUtZGVhbC11ay1ldS5odG1s"">oluşturulacak</a>. Tekrarlanan ve çözümü uzun süren sorunlar için ise ticaret anlaşmasının ilgili kısmı yeniden müzakere edilebilecek. &nbsp;</li><li>Balıkçılık: Ticaret anlaşması çıkmazının bir diğer ana ihtilaf konusu olan balıkçılık mevzusunda ise son 24 saate kadar çetin pazarlıklar devam ederken çözüm olarak önümüzdeki beş buçuk yılın geçiş dönemi olmasına karar verildi. Bu süre içinde Birleşik Krallık, kendi karasularındaki balıkların şu anki gibi yarısını değil üçte ikisini avlama hakkına sahip olacak. Geçiş sürecinin ardından ise kotalar, AB'nin Norveç'le hâlihazırda yaptığı gibi yıllık müzakerelerle <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmZWM3NDU1OGYxM2NlMDAwNjZlYzQwMyZ1c2VyPTVmMTJmNTMxMTM5MzllMDAwODlkYjRmNCZhdXRob3I9NWVjMTM4ZTgwMTU3NTkxNmExYzgxN2ExJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5mdC5jb20lMjUyRmNvbnRlbnQlMjUyRmJkNzFmZGEzLTBhMzQtNGI1Mi1hZTk4LTQ3Njk4NDhjYjYyOA=="">belirlenecek</a>. &nbsp;</li><li>Anlaşmanın eksikleri:&nbsp;Ticaretin şartları belli bir temele oturtulmuş olsa da zaman sınırı, iki tarafın birçok konuda eksikleri olan bir anlaşmanın altına imzalarını atmalarına neden oldu.&nbsp;Anlaşmada,&nbsp;iki taraf arasındaki güvenlik iş birliği ve Birleşik Krallık’ın devasa finans sektörünü de kapsayan hizmet sektöründe&nbsp;ilişkilerin nasıl yürütüleceği konusunda herhangi bir madde bulunmuyor. Londra hükümeti, Brexit anlaşmasının hız ve etkinlik açısından istihbarat paylaşımını engellemeyeceğini savunsa da ülkenin Europol ve Eurojust ile olan ilişiğinin kesilmesi ve Schengen Bilgi Sistemi’ne erişiminin sonlanması, yeni dönemde güvenlik politikalarında değişiklikler yapılmasını zorunlu kılacak. Birleşik Krallık merkezli finans kurumlarının 1 Ocak'tan itibaren AB tek pazarına erişiminde nasıl bir prosedür izleneceğine ise yılın ilk aylarında hazırlanması beklenen ek mevzuatla karar verilecek. &nbsp;</li><li>Onay süreci:&nbsp;Normal şartlarda ekim ayında imzalanması öngörülen anlaşmanın son haftaya bırakılmasıyla onay süreçleri de beklenenden hızlı bir şekilde gerçekleşmek zorunda kaldı. Noel tatillerini istisnai toplantılar yaparak geçiren AB diplomatları, 29 Aralık’ta ticaret anlaşmanın 1 Ocak itibarıyla geçici olarak uygulamaya konulmasını oy birliğiyle <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmZWM3NDU1OGYxM2NlMDAwNjZlYzQwMyZ1c2VyPTVmMTJmNTMxMTM5MzllMDAwODlkYjRmNCZhdXRob3I9NWVjMTM4ZTgwMTU3NTkxNmExYzgxN2ExJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnRyLmV1cm9uZXdzLmNvbSUyNTJGMjAyMCUyNTJGMTIlMjUyRjMwJTI1MkZhYi1saWRlcmxlcmktaW5naWx0ZXJlLWlsZS1icmV4aXQtc29ucmFzLWRvbmVtZGUtdGljYXJpLWlsaXNraWxlcmktYmVsaXJsZXllY2VrLWFubGFzbWF5LWk="">onayladı</a>. Birleşik Krallık parlamentosu ise 30 Aralık’ta 73'e karşı 521 oyla ticaret anlaşmasını kabul etti. Anlaşma, Avrupa Parlamentosu'nun yılın ilk aylarında gelmesi beklenen son onayıyla resmî olarak yürürlüğe girecek. Öte yandan, Birleşik Krallık şimdiden ayrılık sonrası eylem planını devreye soktu. Ekim sonunda Brexit sonrası dönem için ilk serbest ticaret anlaşmasını Japonya ile imzalayan ülke, 29 Aralık’ta da Türkiye ile bir serbest ticaret anlaşması imzaladı. Görünen o ki önümüzdeki aylar, Birleşik Krallık’ın ticaret kurallarının yeniden belirlendiği hızlı bir dönüşüm sürecine sahne olacak.</li></ul>

Birleşik Krallık ve AB arasındaki 650 milyar sterlinlik ticareti yönetecek olan serbest ticaret anlaşması, çetin pazarlıkların sonucunda geçiş sürecinin sona ereceği 1 Ocak’a bir hafta kala imzalandı.

Ursula von der Leyen ile ilgili hikayeler