Bu köşedeki ilk yazılarımızdan birinde, restoran sözcüğünün Fransa’da et suyu çorbacıları için kullanıldığını <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/turkcesi-var-mi-restoran" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">görmüştük</a>. Bunun ardından çorbanın yemek ile ilgili çok temel bir ilişkisi olduğu görülüyor. İşte bu ilişki, kelimenin kökünde saklı.Türkçeye çorba, Farsçadan geçmiştir. Farsça&nbsp;şōrbā&nbsp;شوربا&nbsp;kelimesi günümüzde alışık olduğumuz geniş anlamıyla kullanılsa da, eskiden özellikle et suyuna yapılan çorbalar için kullanılırmış. Böylece “et suyuna çorba” bütünüyle gereksiz bir ikileme gibi duruyor...Farsça&nbsp;şōrbā&nbsp;kelimesi bir bileşik kelimedir. Farsça şōr&nbsp;شور “tuzlu” ve Farsça bā&nbsp;با “aş” kelimelerinin birleşiminden <a fr-original-style="" href="https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7orba" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">oluşur</a>. “Tuzlu aş”, “tuzlu yemek” anlamlarıyla çorba sözcüğünün Türkçe kökenli eşdeğeri olarak bulamaç &lt; bulğama aş karşımıza çıkar.Farsça şōr’un&nbsp;kökeni derindir, Orta Farsça dilinde şōr&nbsp;kelimesinin “tuzlu, ekşi” anlamlarıyla kullanıldığını <a fr-original-style="" href="https://en.wiktionary.org/wiki/%D8%B4%D9%88%D8%B1" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">görürüz</a>.Tuzlu ve ekşi tatlarını ifade eden sözcüklerin “susatma” işlevinden dolayı bağlantılı olduklarını, bir başka Farsça kökenli kelime olan turşuda <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/tost-ve-tursu" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">görmüştük</a>.Orta Farsça şōr&nbsp;kelimesi araştırmacılar tarafından Hint-Avrupa Anadili&nbsp;*súHros&nbsp;köküne kadar takip <a fr-original-style="" href="https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/s%C3%BAHros" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">edilmiştir</a>. O zaman *súHros&nbsp;kökünün Cermence *sūraz&nbsp;“ekşi” haline dönüşmesi ve “ekşi” anlamına gelen&nbsp;İngilizce&nbsp;sour,&nbsp;Almanca&nbsp;sauer,&nbsp;Felemenkçe&nbsp;zuur&nbsp;sözcüklerini doğurması şaşırtıcı olmamalı.&nbsp;Hint-Avrupa Anadili&nbsp;*súHros&nbsp;kökü&nbsp;bir başka koldan da Slav dillerine varmış, anlam değişime uğrayarak “çiğ” ve “yaş” anlamlarında&nbsp;Rusça&nbsp;sıróy сырой,&nbsp;Ukraynaca&nbsp;siríy сирий sözcüklerini üretmiştir.&nbsp;“Çiğ” ve “yaş” anlamlarının bağlantısını da yine <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/ci-borek" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bir başka yazımızda işlemiştik</a>. Her şey nasıl bir araya geliyor değil mi?<img src="https://images.aposto.com/2022/9/2/1664872043031.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="2.10" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Farsça bā&nbsp;“aş” ise Eski Farsça *pāka-&nbsp;“pişmek, pişirmek”&nbsp;köküne <a fr-original-style="" href="https://en.wiktionary.org/wiki/%D8%A8%D8%A7#Persian" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">dayanır</a>. Hint-Avrupa dillerinin Hint-Aryan kolu olarak şaşırtıcı olmayan bir şekilde aynı anlama gelen Sanskritçe pacati&nbsp;पचति ile de kökdeştir.Çorba&nbsp;sözcüğünün serüveni Türkçede sonlanmış değil, Osmanlı Türkçesinden çorba,&nbsp;Bulgarca çorbá чорба, Gürcüce çorba ჩორბა, Lazca çorba ჩორბა, Rumence ciorbă, Sırp-Hırvatça çórba чорба, ve Ermenice çʿorba չորբա sözcüklerine evrilmiştir. Bunlardan bazıları tüm çorbaları ifade ederken, bazıları ise belirli çorba ve çorba türlerini ifade etmektedir. Restoran sözcüğünün Türkçe eşdeğerinin aşevi&nbsp;olduğunu <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/turkcesi-var-mi-restoran" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">görmüştük</a>, bu yüzden restoranlarda servis edilen çorbanın da aşevindeki&nbsp;tuzlu aş ile eşdeğer olması çok oturaklıdır.&nbsp;Yanına tuz ve biber ile üç hafta doyurabilir... <hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Kelime Köşesi'nden Ata LeblebiciInstagram'da <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/kelime_kosesi/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">@kelime_kosesi</a>Twitter'da <a fr-original-style="" href="https://twitter.com/KelimeKosesi" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">@KelimeKosesi</a>

bulamaç ile ilgili hikayeler