2022'nin ilk sabahı: yeni zamlar

Geçtiğimiz hafta sonu doğal gaz, elektrik, akaryakıt ve köprü geçişlerine zam geldi. Doğal gazda mesken tarifesine %25, sanayi abonelerinin tarifesine %50, elektrik üretimi için kullanılan tarifeye %15 zam uygulandı. Motorine 1,29 lira, benzine 0,61 lira, LPG'ye de 0,78 lira zam yapıldı. Elektrik tarifelerinde de ortalama %52 ila %130 oranı arasında değişiklik gösteren artışlar yaşandı. 

• Taksi ücretlerinde değişiklik: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü, "zam kararını verirken bakım ve işletme maliyetlerindeki artış ile işçilik ve malzeme fiyatlarındaki artışları göz önünde bulundurduklarını" açıkladı. Boğaz'daki köprülerin tek yön otomobil geçiş fiyatı 8,25 lira olurken Avrasya Tüneli'nden geçmek isteyen bir kişinin tek yön için ödeyeceği ücret 05.00-24.00 saatlerinde 53 liraya çıktı. Taksilerde de açılış ücreti 7 lira, kısa mesafe 20 lira, bekleme ücreti 0,80 liraya yükseldi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, İstanbul'daki taksilerin tarifelerini güncellemeye yönelik işlemlerde rekabeti engelleyen unsurlar bulunduğu iddialarının incelenmesini talep etti. Bakanlık, işlemlerde yüksek fiyat uygulandığı iddialarının da araştırılması için Ticaret Bakanlığı'na başvurdu. 

İstanbul'un enflasyonu 

İstanbul Ticaret Odası, İstanbul'un yıllık enflasyon oranının %34'ü aştığını bildirdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı bulunan Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü (UKOME), Marmaray'a da %36 zam yapılmasına karar verdi. Tam geçiş ücreti 12,12 liraya çıkan Marmaray ücretlerine ilişkin karara Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) tepki gösterdi. TCDD, karara itiraz ettiklerini fakat itirazlara rağmen zammın "hukuksuz bir şekilde yürürlüğe konulduğunu" duyurdu. Aktarılan zammın %20,28 olması için yazılı şerh koyduklarını belirten TCDD, şerhe rağmen zamlı tarifenin uygulanmaya başlandığını ifade etti. 

• İBB'den TCDD'ye cevap: TCDD, karar yürürlüğe girmeden önce UKOME üyesi olan kurumların imzalarının tam olması gerektiğini söyledi ve hukuki süreç için adım atacaklarını dile getirdi. TCDD'ye İBB Sözcüsü Murat Ongun, kararda imzaların olduğunu belirterek "%125 zamlı elektrik kullanacak TCDD çok samimiyse ulaşımı bedava bile yapabilir. Elinizi tutan yok." cevabını verdi. 

Muhalefet ne dedi? 

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun da aralarında bulunduğu muhalefet kanadı zamları eleştirdi. Kılıçdaroğlu, "Erdoğan, en ufak bir tebessümü bile çok görüyorsun bu millete. Devasa zamları bu gece getirdin elektriğe, doğal gaza. İnsanlar yılı kapatırken, sessizce ümüklerini sıktın." diye konuştu. 

İYİ Parti Grup Başkanvekili Erhan Usta; zamların esnafı, çiftçiyi ve sanayiciyi canından bezdireceğini söylerken zamlar için "kötü yönetimin bir sonucu" değerlendirmesinde bulundu. 

Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu da Twitter'da "Bir kez daha anlaşıldı ki; 2022’nin 'hoş gelmesi', ancak bu iktidarın 'güle güle gitmesi' ile mümkün olacak!" ifadelerini kullandı. 

SOL Parti İstanbul İl Örgütü, "Enerji şirketlerini zenginleştirip, halkı yoksulluğa, karanlığa iten bu iktidar bir an evvel tedavülden kaldırılmalıdır. Artık yeter." açıklamasında bulundu. Parti; zamların İstanbul, Malatya, Eskişehir, Bursa, İzmir, Antalya ve Samsun'da protesto edileceği bilgisini paylaştı. 

Asgari ücret hatırlatması

Ekonomi yazarı Barış Soydan, zamları "Fahiş zamlara karşı 'maliyenin sopası'nın kullanılacağını söyleyen sayın bakanı elektriğe %126 zam yapan kurumun üzerine sopayla gitmeye davet ediyorum. Bundan fahişi var mı?" şeklinde yorumladı.

• Temel ihtiyaçlar vurgusu: Tüketiciyi Koruma Derneği, zamların asgari ücrete gelen artışı katlamaları olarak geri aldığını söyledi. Dernek, "Çay kaşığı ile verdiniz, kepçe ile geri alıyorsunuz, şimdiden asgari ücretin alım gücü zam öncesine düşmüştür." ifadelerini kullandı ve zamların market alışverişi yapan tüketicinin temel ihtiyaçlarını etkileyeceğini savundu.