3 Kasım 2020: Seçim sonuçlandı (mı?)

Tüm dünya ABD ile 3 Kasım 2020 seçimlerine odaklandı. Seçimin yalnızca bir ABD seçimi değil; iklim krizi, çok taraflılık ilkesi, nükleer silahlar gibi geniş bir skalada hepimizi ilgilendiren bir Küresel Seçim olduğu belirtiliyordu. 

• Belirsizlik: ABD seçimlerinde genelde tüm oyların sayılması seçim gecesi mümkün olmamakla birlikte kazananın ilan edilmesi için yeterli sonuçlar belli olurdu. 2020 seçimleri ise pandemi nedeniyle erken oy verme davranışının artması, her eyaletin sayım sürecinin farklı olması ve Trump’ın en başından bu yana posta oylarına karşı takındığı şüpheci tavır nedeniyle kafa karışıklığı yarattı. Seçim günü hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar kendilerinden emin bir tavırla kazanacaklarına dair inançlarını yineledi. Trump, henüz sonuçlar değerlendirilirken Twitter hesabından “Tüm ülkede iyi sonuçlar alıyoruz.” paylaşımı yaptı. Buna karşın Joe Biden ise günün ilerleyen saatlerinde “Galibi ilan etmek bana ya da Trump’a düşmez, seçmene düşer.” yazdı. Peki seçim günü taraflar için nasıl geçti? Sonuçlar ABD ve dünya için ne ifade ediyor? Gelin bu sefer sadece adaylar üzerinden değil tüm cephelerden seçimi değerlendirmeye çalışalım.
   
• Cumhuriyetçi cephe: Seçim öncesi yapılan anketlerde, Trump’ın kritik eyaletlerden olan Arizona, Florida, Pensilvanya ve Wisconsin’de rakibinin gerisinde kaldığı görülüyordu. Seçim gününde ise haritada Florida eyaleti kırmızıya boyandı. 2016 yılında 3,5 puan farkla Arizona’yı kazanan Trump, bu seçimde eyalette 3 puan farkla geride. Wisconsin eyaletinde ise Biden %1'den bile az bir farkla kazandı. Trump’ın kampanya ekibi Wisconsin oylarının yeniden sayılmasını talep etti. Trump, kaybettiğinin görüldüğü Michigan'ı da kazandığını iddia ederek  dava açtı.
   
• Bir adım geriden: 2016 seçimlerinde Trump’ın önde tamamladığı Wisconsin eyaletinde, Yeşil Parti adayı Jill Stein’in talebiyle oylar yeniden sayılmış ve sonuçlar aynı kalmıştı.
   
• Seçim gününe damgasını vuran eyaletlerden biri kuşkusuz Pensilvanya oldu. Trump’ın ekibi öncelikle Pensilvanya’daki oy sayımının durdurulmasını istedi ve eyalet mahkemesine dava açtı. Daha sonra Trump Pensilvanya’da zafer ilan etti. Başkanın oğlu Eric Trump, yaptığı konuşmasında Demokratların Pensilvanya’da hile yaptığını iddia etti. Şu anki sonuçlara göre Trump Pensilvanya’da önde görünse de yetkililer tüm oyların sayımının 6 Kasım’da biteceğini belirtiyor.
   
• Demokrat cephe: İtirazlar ve spekülasyonlar devam ederken Joe Biden yaptığı basın toplantısında seçmenine ve tüm ABD halkına seslenerek demokrasi çağrısında bulundu. Biden’ın ilk sözleri: “Kazandığımızı ilan etmeye gelmedim, sayımlar bittiğinde kazanacağımızı bildirmeye geldim.” oldu. Biden, kazanmak için 270 delegeye sahip olacağını belirtirken ABD demokrasisine inananlara ve oy kullanan herkese teşekkür etti. Vatandaşlara birleşme ve iyileşme çağrısı yapan Biden, tüm ABD halkını temsil edecek şekilde başkanlık yapacağını vurguladı.
   
• “İnancını koru!”:  Biden ve Demokrat kampanya ekibi “Keep the faith!” sloganını ortaya attı ve resmî kampanya sitesi de dâhil olmak üzere tüm Demokrat cephenin seçim günü söylemleri bu sloganla şekillendi.
   
• New York’ta tarihî kazanım: New York eyaletinde LGBTİ+ ve Afro-Amerikan olan Ritchie Torres ve Mondaire Jones Demokratlar adına seçim kazandı. Torres Kongre’nin de ilk açık eş cinsel Afro-Latin üyesi olacak.
   
• Senato: ABD Senatosu’nda senatörlerin görevleri 6 yıl ve şu an çoğunluğu Cumhuriyetçiler ellerinde bulunduruyor. Biden’ın Başkan olarak Cumhuriyetçi bir senatoyla çalışmak zorunda kalması politika yapma alanını daraltacaktır zira bütçeden kabineye kadar her konuda Senato'yla iş birliği yapmak şart.
   
• Hedef 2024: Ünlü rap'çi Kanye West, Başkanlık yarışından günün ilk saatlerinde elendi. Pusulalarda yer alabildiği toplam 12 eyaletten 60 bin oy olan West, %1’in altında kaldı. Umudunu yitirmeyen West, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda 2024’ü işaret etti.
   
• Avrupa ne istiyor? 2015 yılında AB’yi ticarette “düşman” ilan eden Trump, Avrupa başkentlerinde kötü anılmaya devam ediyor. Seçimlerden önce Avrupa ülkelerinde yapılan kamuoyu yoklamalarında, Trump’ın kötü bir Başkan olduğuna dair düşüncelerle birlikte Biden’ın Başkan olmasına dair istek ortaktı. Seçim günü ise Trump’ın erken zafer ilanına karşın Almanya “endişeliyiz” mesajını verdi. Savunma Bakanı Annegret Kramp-Karrenbauer, bu durumun ABD’de bir anayasal krize yol açabileceğini ve tüm oyların sayılmasının beklenmesi gerektiğini belirtti. Fransa kanadında ise Macron’un rakibi Marine Le Pen’in en büyük isteklerinden biri, Trump’ın yeniden seçilmesi. AB'den ayrılma sürecinde olan Birleşik Krallık’ın Başbakanı Boris Johnson da yine Trump ile iyi anlaşan isimlerden.
   
• “Güçlü bir Trump”: Birleşik Krallık merkezli The Daily Telegraph gazetesinde yazan Tim Stanley’e göre medyada “ırkçı” olarak lanse edilen Trump’ın Florida eyaletinde Hispanik seçmenden oy alması, sonuç ne olursa olsun Cumhuriyetçileri güçlendirecek bir durum.
   
• “Bizi ilgilendirmiyor”: İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, seçimi kimi kazandığının önemli olmadığını, Beyaz Saray’da kim olursa olsun İran’a yönelik “haksız” yaptırımlardan vazgeçilmesinin önemli olduğunu açıkladı. Öte yandan Trump’ın İran’a karşı sert politikaların yürütülmesinde öncü olduğu biliniyor. Trump yönetimi, 2015 yılında İran’la varılan Nükleer Silahların Düzenlenmesine İlişkin Eylem Planı Anlaşması’ndan 2018 yılında çıkıp yeni yaptırımlar uyguladı. Biden’ın ise iktidara geldiği takdirde İran’la olan anlaşma dâhil olmak üzere Trump’ın çıktığı çok taraflı anlaşmalara geri dönmesi bekleniyor.
   
• Sonuç yerine: Kazanan kim olursa olsun “Trumpçı zihniyetin" tohumları dört yılda ülkeye ve tüm dünyaya ekildi ve geri dönülmesi zor yollara girildi. Biden’a yüklenen kurtarıcı misyonu Demokratlar için avantajlı olmayabilir çünkü 2024 seçimlerinde şimdi verilen sözler bir hayli sorgulanacaktır.