Hisse piyasaları

2020 ilk çeyrek bilançosu

İren Can Kuyucu

Bu hafta itibarıyla yılın ilk çeyreğini geride bırakıyoruz. Bugünlerde dünya çapında 3 milyarı aşkın insanın eve kapanmasına sebep olan koronavirüs salgını ve petrol fiyatlarında yaşanan çöküş, 2020’yi ekonomi bağlamında tanımlayacak en büyük iki olay olarak karşımıza çıkıyor. Yıl başından bu yana küresel piyasalarda tansiyonun hiç düşmediği bu 3 ayda yaşananları gözden geçirmenin, sıcak gündem içerisinde bir adım geriye çekilip genel tabloyu anlamak ve yılın geri kalanına dair öngörülerimizi şekillendirmek için faydalı olacağına inanıyorum.

Küresel çapta hisse piyasaları, yılın ilk 3 ayında yaklaşık 15 trilyon dolar değer kaybetti. Dünya genelinde yatırım yapılabilir hisselerin yaklaşık %85’ini kapsayan MSCI’ın ACWI endeksine dayalı borsa yatırım fonundaki (ETF) kayıplar %22’yi aştı.
Gelişmiş piyasalar: ABD’de S&P 500 endeksi yıl başından bu yana %21, Dow Jones %24 civarı düşüş gösterdi. Avrupa ve Asya’da da tablo farklı olmadı. Birleşik Krallık’ta FTSE 100 %27, Avrupa genelinde Stoxx 600 %25 değer kaybederken Çin’de SSE Composite %9, Japonya’da Nikkei 225 %18 düştü.
Gelişmekte olan piyasalar: Dünya genelinde tersten esen rüzgârlar, bu piyasaları da zarara uğrattı. Rusya ve Güney Afrika’da hisseler dolar cinsinden yaklaşık %40 değer kaybetti, en büyük zararı gören Brezilya’da kayıplar %50’yi buldu. Bu üç ülkenin para birimleri bu yıl %20’nin üzerinde değer kaybetti. Borsa İstanbul’da BIST 100 %23 geriledi.
Emtia: Petrol fiyatları, salgının yanı sıra Suudi Arabistan ve Rusya arasında başlayan fiyat savaşının da etkisiyle yıl başından bu yana %60’ın üzerinde düştü. Yıla varil başına 65 dolar civarında başlayan vadeli Brent petrol kontratları, bugünlerde yaklaşık 25 dolardan işlem görüyor. Bakır, alüminyum ve çelik gibi endüstriyel metal fiyatları %15-22 arasında düşerken kahve ve şeker gibi önemli tarım ürünlerinin fiyatları da %10-17 civarında düştü. Geleneksel olarak yatırımcıların gözünde güvenli liman statüsündeki altın ise bu dönemde %10’a yakın değer kazandı.
Döviz: Yıl başından bu yana Türk lirası, dolar karşısında %8,7; avro karşısında %7,7 değer kaybetti. ABD doları bu çeyrekte; avro, yen, sterlin, Kanada doları, İsveç kronu ve İsviçre frangından oluşan sepete karşı %2,3 değer kazandı.
Şimdi ne olacak? Birçok ülkede gerek kamu kurumlarında gerek özel sektörde çalışan uzmanlar, piyasaların her açıdan resesyon sinyalleri verdiğini ifade ediyor. Uluslararası kuruluşlar da büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize ediyor. Son olarak IMF İdari Direktörü Kristalina Georgieva da en az 2009’daki kadar kötü bir küresel resesyon döneminden geçtiğimizi söyledi. Şimdilerde, gidişata göre farklı ekonomik toparlanma modelleri konuşuluyor; ancak bunu öngörebilmek için öncelikle neyle mücadele ettiğimizi tespit etmemiz gerekiyor. Şu an için bekleyebileceğimiz en iyi şey, salgının bir an önce kontrol altına alınması gibi görünüyor.