Yerel materyal kullanımı

Bu hafta Ayrıntı bölümümüzde, ne anlama geldiği çok rahat anlaşılabilecek, fakat etkileri çok da bilinmeyen bir konsepti tartışmak istedik. Yerel materyal kullanımı, tahmin edeceğiniz gibi, bir ürün veya hizmetin üretimi için gereken materyallerin, yine o ürün veya hizmetin üretileceği lokal bölgeden temin edilmesi anlamına gelmekte. "Zaten genelde üretim fabrikaları, materyallerin çıkarılıp işlendiği yerlere yakın değil midir?" sorusu gelebilir aklınıza. Ne yazık ki her zaman değil, bu da sorunun kaynağını oluşturmakta aslında.

Döngüsel ekonomideki yeri
Döngüsel ekonominin savunduğu süreçlerden biri de üretim süreçlerinde yerel malzemelerin kullanılmasıdır. Örnek olarak, biz Ankara’da sürdürülebilir kıyafetler üreten bir firmayız diyelim ve kaktüs liftlerinden t-shirt üretiyoruz. Ne kadar da güzel bir iş yapıyoruz değil mi? 😊 Ne yazık ki sandığımız kadar da sürdürülebilir ve çevreci bir marka olmayabiliriz.

Üretim süreçlerimizde kullanacağımız kaktüs liflerini nereden temin ettiğimize baktığımızda, çöl şartlarında yaşayan bu bitkinin genelde Kuzey ve Güney Amerika ile Afrika’nın bazı bölgelerinde yetiştiğini görebiliriz. “E tamam işte, lojistik o kadar gelişti, Meksika’dan alacağımız kaktüsler/kaktüs lifleri 5-7 gün içinde Türkiye’de olur” diyorsanız, içinizde hala minik bir lineer ekonomi kırıntısı var demektir😊

Üretim sürecimizde kullanacağımız materyallerin tedarik ve lojistik süreçleri dolayısı ile çevreye ne kadar çok zarar verdiğimizi, gereksiz fosil yakıt ve doğal kaynak kullandığımızı ve gemi ile taşımada denizlerimizi, hava ile taşımacılıkta atmosferimizi ne kadar çok atık madde ile doldurduğumuzu düşündünüz mü?

Ne yazık ki, tüketiciler olarak bu çevresel zararların çok farkında olmadan tüketimimize devam ediyoruz. Etiketinde “kaktüs liflerinden, tamamen sürdürülebilir şekilde üretilmiştir” yazan bir t-shirt satın almak çevreye zarar vermediğimizi temsil etse de, o kaktüs liflerinin üretim fabrikamıza getiriliş sürecinde dolaylı olarak çevreye verdiğimiz zarar lineer ekonominin en büyük sorunu, döngüsel ekonominin ise en başta çözmeye çalıştığı bir süreç.

Aklınıza şu soru gelebilir; “o zaman Ankara’nın bozkırında ne üreteceğim?”. Bu soruyu sormakta çok haklısınız ve buna direkt olarak verilebilecek bir cevap yok, fakat döngüsel ekonominin önerisi de bu değil zaten. Döngüsel ekonomi konseptinin temelini oluşturan tasarım süreci öne çıkıyor bu noktada. Üreteceğiniz ürün veya hizmet için kullanacağınız materyal seçimini çok dikkatli yapmanız, çevreye mümkün olan az zararı verecek materyali seçmeniz. Burada önemli bir nokta daha var, tasarım sürecinde en çevreci materyali seçsek de halen lojistik ve tedarik süreçlerinde gezegenimize zarar veriyor olabiliriz. Burada da döngüsel ekonominin inovasyon ve yaratıcılık önerisi devreye giriyor.

Her zaman belirttiğimiz gibi, şu anda global olarak döngüsel ekonomiye geçiş sürecinin çok başındayız ve çözülmesi gereken çok soru var. Fakat sorunların farkındalığı, mevcut sistemin yetersizliği ve yaratıcılığa olan inancımız ile bu değişim sürecini doğru şekilde yönetebiliriz.

Klasik son cümlemizle bitirelim; döngüsel ekonomiye geçişte bireysel olarak ne yaparım diye düşünüyorsanız, aldığınız bir ürünün hammaddelerinin nasıl ve nereden tedarik edildiğini kontrol etme ve çok çok önemli değil ise bulunduğunuz bölge/ülkede üretilmiş ürünleri tercih etmek ilk adım olabilir!