Osmanlı’da Kırmızı Fener Sokağı

1928’teki Galata gezisinden dönemin genelevlerinin kapılarına kırmızı fener asıldığını öğreniyoruz. Aynı Hollanda’daki Red-light district gibi bu bölgenin de kırmızıyla ışıklandırılmasını nedeni ne olabilir?

1911 yılına ait bir arşiv belgesine göre Osmanlı yönetimi, İstanbul’daki genelevleri işaretlemeyi, kapısına kırmızı fener asmayı önermiş. Ancak bu önerinin yerinde bir davranış olmayacağı fikri hakim olmuş ve bu plandan vazgeçilmiş. Buna rağmen kırmızı fener neden kullanılmış olabilir?

“Osmanlı'da Cinselliğin Saklı Kıyısı” kitabının yazarı Cem Doğan, bu soruya kitabında şöyle cevap veriyor: “1. Dünya Savaşı boyunca fuhuşun gösterdiği artış, 1911’de uygun bulunmayan bu uygulamanın hayata geçirilmesine yol açmış olmalıdır. Kırmızı fenerlerin temel maksadı fuhuş yapılan evlerle yapılmayanları ayırt etmek olduğuna göre, bu fenerler namuslu Osmanlı vatandaşlarıyla diğerlerini ayırmanın basit bir yoluydu.”

Sedad Simavi’nin karikatür albümünden, İstanbul, 1918