Venediklilerden alınan tek para birimi lira değilmiş gibi gözüküyor. Venedikliler 1193’de Enrico Dan

Venediklilerden alınan tek para birimi lira değilmiş gibi gözüküyor. Venedikliler 1193’de Enrico Dandolo’nun emri ile gümüş bir sikke olan Venedik grosso’sunu (çoğulu grossi) kullanmaya başlamışlardır. Yaklaşık 170-200 yıl kadar bir süre temel para birimi olarak kullanılan grosso, 1350 yılına gelindiğinde yaklaşık 48 denari’ye eşdeğer olmuştur. (Buradan da bazı ülkelerin para birimi dinarın da nereden geldiğini görmekteyiz.)

Grosso ise birçok Avrupa dilinde akrabalıklar taşıyan bir kelimedir. İngilizce gross, Fransızca gros, İspanyolca grueso gibi kelimeler ile kökdeştir. Geç Latincede grossus kelimesine kadar kökü takip edilebilmekte, ve bu kökte “büyük, kalın” anlamlarına gelmektedir.

Venedikliler “küçük” sikkelerine denari piccolo, “büyük” sikkelerine ise denari grosso demektelerdi. Yani buradaki küçük / büyük anlamları hem sikkelerde kullanılan metalin gerçek boyutu hem de parasal değerini kast etmektedir.

Ancak başka bir görüşe göre Osmanlıcaya ve takiben Türkçeye bu kelimenin alınışı Almanca Grosh kelimesinden gelmektedir. Almanca konuşan devletlerin para birimi olarak kullandığı grosh yine de en nihayetinde Venediklilerden alınmış olsa gerek. Nişanyan’a göre II. Mustafa döneminde, Habsburg Hanedanlığının kullandığı para biriminden esinlenerek Osmanlı Devleti ġuruş basmaya başlamıştır.

Farklı ülkelerin farklı farklı para birimlerinin adlarının hikayeleri, birbirinden özgün ve değişik hikayeler olarak da ortaya çıkabiliyor, veya burada olduğu gibi ortak bir ticaret bölgesinin paylaşılmış tarihine göndermeler içeren tarihsel bir sistemin parçası olarak da. Her zaman için ilginçtir.