2015 Yılı Ödülü - Çevirmen Siren Edemen

Talat Sait Halman, Türkiye'nin ilk Kültür Bakanı ve ilk Kültür İşleri Büyükelçisi. İKSV'de 2008-2014 yılları arasında Mütevelliler Kurulu Başkanı olan Halman, Aralık 2014'te vefat ettikten sonra adına verilen bu çeviri ödülü başlatılmış. Hakkında daha detaylı bilgi edinmek isteyenler için İKSV'nin ilgili sayfası şurada.

Siren Edemen, Georges Perec- Karanlık Dükkan 124 Rüya kitabı ile bu ödülü aldı. Daha önce hiçbir çevirisini okumadım. Kitabın tanıtımına göre; Perec rüyalarını kaleme almış. Hayli ilginç ve tuhaf görünüyor.

"Herkes rüya görür. Ama sadece bazıları hatırlar rüyalarını, hatırlayanların çok azı onları anlatır, kâğıda dökenlerse daha da azdır. İhanet edeceğini bile bile (ve bunu yaparken mutlaka kendinize de ihanet edersiniz) insan niye rüyalarını yazmaya kalkar ki?” diye başlıyor söze yazar, “Gördüğüm rüyaları kayda geçirdiğimi sanıyordum; kısa süre sonra fark ettim ki, meğer sırf yazmak için rüya görür olmuşum.” (metiskitap.com'da yer alan tanıtımdan.)

2016 Yılı Ödülü - Çevirmen Ahmet Arpad: Anna Seghers'in Transit romanı ile bu ödülü kazandı Arpad. Ne söylenebilir ki, muhteşem bir roman ve muhteşem bir çevirmen. Ahmet Arpad ve babası Burhan Arpad "hangi eseri çevirirse gözü kapalı okurum" insanları. Ben Transit'i babası Burhan Arpad'ın çevirisinden okumuştum ve sadece önsözünden bile anlaşılıyor ki; aile olarak bu işe verdikleri emek ve saygı gerçekten büyük.

Bu arada Transit romanının günümüze (gerçek anlamda) uyarlanmış bir filmi de var. Merak edenler için IMDB sayfası şurada.

2017 Yılı Ödülü - Çevirmen Fuat Sevimay: Kendisinin uzmanlık olanı olarak biliniyor artık James Joyce. O kadar ki Joyce, İstanbul'a gelmiş gibi kurguladığı bir roman bile yazmıştır. Fuat Sevimay, Finnegan Uyanması çevirisi ile bu ödülü aldı. Bu ödüllü çeviriyi de henüz okumadım. Joyce okumak için nedense biraz daha yol gitmem gerekiyormuş gibi.

Bu eserin "çevrilemez" olduğu düşünüldüğü için bugüne kadar sadece altı dile çevrildiğini de buraya ekleyelim. (Kaynak:Sel Yayınları)

2018 Yılı Ödülü - Çevirmen Ülker İnce ve Gökhan Sarı (Jüri Özel Ödülü): Ülker İnce'nin çevirisine denk gelmemek mümkün değil elbette. Ben de çevirilerini severek okuyorum. Kendisi Alberto Manguel'in Dönüş eserinin çevirisi ile bu ödülü aldı.

Aynı yıl jüri Yapraklar Evi çevirisi için Gökhan Sarı'ya da özel bir ödül vermiş. Sebebi ise şöyle açıklanıyor : "Mark Z. Danielewski’nin çetrefilli, bol oyunlu, kült romanı Yapraklar Evi’ni Türkçeye çevirmekteki cesareti ve başarısı sebebiyle Gökhan Sarı’ya Jüri Özel Ödülü vermeye karar verdi."

2019 Yılı Ödülü - Çevirmen Kamil Kayhan Yükseler ve Ebru Erbaş: 2019 yılında ödül iki çevirmen arasında paylaştırılmış. Kayhan Yükseler, özellikle Sovyet dönemi Rus eserleri çevirisi ile bilinen bir çevirmen. Leonid Nikolayevic Andreyev çevirisi Kızıl Kahkaha ile ödül alıyor Yükseler. Henüz okumadım bu eseri, başka çok sevdiğim bir çevirmen Mustafa Kemal Yılmaz'ın da bu eser için bir çevirisi var. Kısa bir eser olduğu için iki çevirmenden okumak istiyorum, bakalım.

"Rusların ağır bir yenilgiye uğradığı Rus-Japon savaşını ve etkilerini bir askerin gözünden aktaran Andreyev, savaşın yalnızca alanlarda kalmadığını, bütün mahallelere, evlere ve insan ilişkilerine nasıl sızdığını anlatıyor. Ölümünden sonra H.P. Lovecraft’in kütüphanesinin başucunda bulunan Kızıl Kahkaha, 1. Dünya Savaşı’nda yaşanacak dehşeti önceden bildiren, kehanet dolu bir roman." (Kaynak: everestyayinlari.com)

Ebru Erbaş ise Mathias Énard’ın Pusula çevirisi ile bu ödülü aldı. Kitabı duymamıştım.

"Mathias Énard’a 2015 Goncourt Ödülü’nün yanı sıra Leipzig Kitap Fuarı Ödülü (Almanya) ve Premio Gregor von Rezzori (İtalya) gibi ödüller kazandıran Pusula, 19. yüzyıl müzisyenleri, ezoterik Şarkiyatçılar, Balzac, Agatha Christie, Pessoa, Hayyam, Sâdık Hidâyet gibi edebiyattan ve tarihten kişilere dair anekdotlarla dolu, birbirinden bağımsız gibi görünen öğeler arasında akıl almaz bağlantılar ve köprüler kuran sıra dışı bir metin. " ((canyayinlari.com'dan alıntı.)

2020 Yılı Ödülü - Çevirmen Erdem Kurtuldu: Çince bir metin okunacaksa ve özellikle Mo Yan varsa Erdem Kurtuldu'nun çevirisi ile karşılaşmamak mümkün değil. Yan Lianke’nin Günler Aylar Yıllarçevirisi ile bu ödülü kazandı Kurtuldu. Ben ödülü öğrendikten sonra kitabı edinmiştim ancak henüz okuyamadım.

"Kuraklık, Balou Sıradağları’nda tüm yıkıcılığıyla baş göstermiştir. İnsanlar çareyi evlerini terk edip su ve yiyecek bulabilecekleri yerlere kaçmakta bulurken geride sadece ihtiyar ile kör köpeği kalır ve bu iki kader ortağı, birkaç damla su, bir avuç mısır tanesi, bir karış gölgelik peşinde dolanır durur. Günleri, geceleri en sert, en çetin koşullarla sınanır; zamanın ve mekânın izleri silinip iskeletleri daha da belirginleşirken önlerindeki yollar da gitgide çatallanır. Bu zorluklardan geriye kalan, olağanüstü bir varoluş inadıdır." (jaguarkitap.com'dan alıntı)

2021Yılı Ödülü - Çevirmen Süleyman Doğru : Kıymetli çevirmen Süleyman Doğru da Latin Amerika Edebiyatı söz konusuysa hemen akla gelen çevirmenlerden. Kendisi bu ödülü Mario Vargas Llosa'nın Dünya Sonu Savaşı çevirisi ile aldı. Henüz bir eserini okudum Llosa'nın; Kent ve Köpekler. Hem ilk roman hem de Roza Hakmen çevirisi olduğu için tercih etmiştim. Şimdi bu kitabı da okumayı çok istiyorum.

"On dokuzuncu yüzyıl Brezilya’sının derinliklerinde Canudos adlı bir yer vardır; dünyanın bütün lanetlilerinin; hayat kadınları, dilenciler, haydutlar ve her tür paryanın evidir burası. Tarih ve medeniyetin tamamen yok edildiği bu bölge paradan, vergiden, evlilik kurumundan, nüfus sayımından muaftır. Bu yanıyla devrimci ruhun en saf hali için bir kazan, gerçek anlamda özgürlükçü bir cennetin potansiyelini taşıyan ve Brezilya hükümetinin ne olursa olsun yok etmeye ant içtiği bir eyalettir.

Belki de en iddialı ve trajik olan bu romanında Mario Vargas Llosa, Canudos’u gerçeklerden yola çıkarak yorumluyor. Toplum ile iktidar arasındaki sonu gelmez ve dehşet verici savaşın her iki tarafına da ışık düşürüyor. Böylece Latin Amerika’nın devrimci geçmişini; tutku, şiddet ve fanatizmle birlikte gelen yıkımı anlatan unutulmaz bir roman çıkıyor ortaya." (canyayinlari.com'dan alıntı.)

Listeler, listelerimiz. Bitmiyorlar, son "güncellemelerle" de listelerde bir azalma olmayacak gibi. Ne yapalım hayat devam ediyor, İki Şehrin Hikayesi beni bekliyor. Görüşmek üzere...