Seçimin ertesinde oluşan atmosferde bu hükümet sıklıkla değişecekti. CHP iktidarını perçinlemeye çal
Seçimin ertesinde oluşan atmosferde bu hükümet sıklıkla değişecekti. CHP iktidarını perçinlemeye çalışırken koalisyon ortağıyla ortaya çıkan anlaşmazlıklar farklı koalisyonları getirecek ve İnönü 1965 yılında yapılacak seçimlere kadar türbülanslı bir dönemde Başbakanlık yapcaktı.
Meclisin alt kamarasında durum böyle iken üst kamara olan Cumhuriyet Senatosunda yapılan sık seçimler AP’nin çoğunluğunu sağlayacaktı. AP’nin durumu ise içişleri bakımından karışık bir haldeydi. Parti lideri Gümüşpala 1964 senesinde vefat edince parti acil bir kongre düzenledi. Bu kongrenin sonucundaysa o dönem milletvekili olmayan Süleyman Demirel parti lideri konumuna geçmiş oldu. Demirel ise Gümüşpala’ya oranla daha agresif bir politika sergileyecek ve İnönü’nün Başbakanlık yaptığı hükümeti düşürecekti.
Seçimler arası dönemde kriz yaşayan tek parti AP değildi. CHP içerisinde İnönü liderliğine karşı huzursuzluklar duyulmaya başlanmış, CKMP ise ikiye bölünmüştü. Osman Bölükbaşı’nın CKMP’si koalisyona katılma tartışmalarında ikiye bölünmüş, Bölükbaşı’nın başını çektiği koalisyon karşıtları yine Türkçülük ve Liberal Muhafazakarlık çevresinde şekillenen Millet Partisini (MP) kurmuştu. CKMP içerisinde kalan grup ise liderliğe önce Hasan Dinçer’i sonrasında ise Ahmet Oğuz’u getirmişti. Bu çalkantılı sürecin ardından ise parti liderliğine eski MBK üyesi Alparslan Türkeş gelmiş ve parti bugün Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak bildiğimiz partiye evrilmeye başlamıştı.
Demirel AP’nin liderlik koltuğuna oturduğu günden itibaren sert bir muhalefet kanadı oluşturmuş, ülke seçime hazırlanmaya başlarken de İnönü hükümetini istifaya sürüklemişti. Devlet Başkanı Cemal Gürsel bu sefer hükümet kurma görevini bağımsız bir senatör olan Suat Hayri Ürgüplü’ye verdi. Bu hükümet AP, YTP, CKMP ve MP koalisyonu ile ülkeyi seçime kadar yönetti.
1965 yılında yapılacak olan genel seçimler yaklaşırken Türkiye bu sefer sandığa yine farklı bir seçim sistemiyle gidecekti. Nisbi temsiliyet sistemi yerine getirilen milli bakiye sistemi daha küçük partilerin de Meclise girebilmesi için tasarlanmış, büyük partilerin ezici gücünü hafifletmek için devreye sokulmuştu. AP’nin karşı çıkmasına rağmen diğer partilerin iş birliği sonucu yasalaşan bu sistemle temsiliyetin daha demokratik yapılacağı öngörülüyordu.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Bu sayıda çok partili sisteme geçilmesinin ardından yaşanan ilk askeri müdahaleyi inceleyecek ve bu müdahalenin sonuçlarını irdeleyeceğiz.
19 Tem 2022

İLGİLİ OKUMALAR


