“Bu akşam anladım ki, bir insan diğer bir insana bazen hayata bağlandığından çok daha kuvvetli bağla

“Bu akşam anladım ki, bir insan diğer bir insana bazen hayata bağlandığından çok daha kuvvetli bağlarla sarılabilirmiş. Gene bu akşam anladım ki, onu kaybettikten sonra, ben dünyada ancak kof bir ceviz tanesi gibi yuvarlanıp sürüklenebilirim”

-Sabahattin Ali

Akşam kelimesi ne kadar da Türkçe bir sözcük gibi duyuluyor, değil mi?

Ancak başındaki “ak” kısmı sizi yanıltmasın, gerçek kökeni daha zıt olamazdı. Genellikle akşam kelimesinin Türkçeye, Soğdcadan bir alıntı olduğunda görüş birliği vardır.

Soğdca gibi bir eski Orta Asya dilinden alıntı olması demek, Türklerin Anadolu’ya gelişinden beri Türkçede kullanılan bir kelime olduğunu belirtir akşamın. Türkçe duyulmasına şaşmamalı.

Soğdca χşām biçimi, başındaki /a/ harfini kaybetmiştir, onun yerine ötümsüz küçükdilsil sürtünmeli ünsüz [χ], yani /k/ ile /h/ arası bir ses ile başlamaktadır. Anlamı, Türkçe anlamına benzer, “geceden önceki vakit, bu zamanda yenilen yemeği” ifade eder.

Bazı araştırmacılara göre Soğdca sözcüğün kökeni daha da gerilere gitmektedir. Hint-Aryan Anadili yoluyla Hint-Avrupa Anadili bir yapılaştırmada, “karanlık” ile ilgili anlamlar taşıyan *(s)ḱeh₃- biçimini Soğdca χşām ile bağdaştırırlar.

İşte burada Hint-Avrupa Anadili *(s)ḱeh₃- sözcüğünden geldiğini bildiğimiz bir kelime daha karşımıza çıkıyor.