Süreyya Operası

İstanbul’un işgal altında olduğu yıllar, Darüşşafaka Derneği, Eğitim Bakanlığı'nın ödenek vermemesi nedeniyle kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Kadıköy’deki okulların yararına o dönemin Apollon Tiyatrosu, bugünün Rexx Sineması’nda büyük bir etkinlik düzenliyor. Daha sonrasında Süreyya İlmen de Kadıköy'e modern sinema ve tiyatro binası yapmaya karar veriyor. 1927 tarihinde açılan, 2005’e kadar Süreyya Sineması adıyla sinema salonu olarak hizmet veren opera binasının hol kısmı Paris’teki Champs-Élysées Tiyatrosu’ndan esinlenerek yapılıyor, iç kısmındaysa Alman tiyatro mimarisini örnek alınıyor. Cephesinde ve sahne portal çerçevesinde yer alan kabartmalarsa heykeltıraş İhsan Özsoy'a ait.

Süreyya Operası

Henüz elektriğin mahalleye gelmediği, sesli film çağı başlamadığı dönemde salon düzeni hem sinemaya hem de tiyatroya uygun şekilde tasarlanıyor. Yapının inşası bittikten sonra Süreyya Operası’nın ilk müdürü Nâzım Hikmet’in babası Hikmet Nâzım. Daha sonraları Süreyya İlmen operayı Darüşşafaka Cemiyeti’ne bağışlıyor. 1994’te yenilenmek için üç hafta kapatılan operanın sinema salonuna İspanya’dan getirilen koltuklar, üç boyutlu gösterime uygun gümüşlü perde ve ses düzeni yerleştiriliyor. 2003’te kültür merkezine dönüştürülme kararı alınıyor, 2005’te Kadıköy Belediyesi'ne 49 yıllığına kiralanıyor, 2007’de Ahmed Adnan Saygun'un Yunus Emre Oratoryosu ile 80 yıl aradan sonra Süreyya İlmen Paşa'nın “Kadıköy'de Opera” hayali gerçekleştirilerek mahalleliyle bir kez daha buluşuyor. Şimdi, hâlâ, burada.