Özyeğin Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Prof. Dr. Evren Balta ile iç politika-dış politika dengesini, dünyadaki örnekleri ve Türkiye'nin tavrını konuştuk.

İlkim Emirler

Tam 3 aydır devam eden İsrail-Hamas Savaşı, politikanın en yoğun gündemlerinden biri. İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları devam ederken başta Katar olmak üzere birçok bölge ülkesi, ateşkesi sağlamaya çalışıyor. Saldırılar sıklıkla uluslararası kamuoyunda eleştiriliyor. En sert tepkileri veren ülkelerden biri de kuşkusuz Türkiye.

İsrail-Hamas çatışmasının başlamasının ardından iki tarafa da itidal çağrısı yapan Erdoğan, dengeli bir dil kullanmaya dikkat etse de kısa süre sonra söylemini sertleştirdi. Partisinin grup toplantısında önce 2009’da Davos’ta dönemin İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres’e söylediği “Siz çocukları öldürmeyi iyi bilirsiniz” cümlesini yineleyen Erdoğan, kısa süre sonra da Netanyahu'ya “Gazze kasabı” diye hitap etmeye başladı.

Ancak burada altını çizmemiz gereken, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ve kendisine bağlı olarak hükümetin yalnızca söylemlerinin değişmiş olması. Tüm sert eleştirilere rağmen hükümetin başta ticari olmak üzere tüm ilişkileri sürüyor. Gazeteci Metin Cihan, yaptığı araştırmayla İsrail’le sevkiyatların devam ettiğini, şirketleri araştırdığında Burak Erdoğan ve Erkam Yıldırım gibi isimlerin ve bazı AK Parti yöneticilerinin ticareti sürdüren isimler olduğunu ortaya çıkarmıştı. Cihan, İsrail’e yaptırım uygulanmasını beklerken tweetlerine yasak getirildi.

Tüm bunların yanı sıra Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud'un oğlu Muhammed Hasan Şeyh Mahmud'un İstanbul'da karıştığı ve motokurye Yunus Emre Göçer’in hayatını kaybettiği kaza ile ilgili soruya “Gündem Filistin” diyerek yanıt vermedi.

İç politikayla dış politikanın girift bir şekilde iç içe geçtiği bu süreci nasıl anlamlandırmalı ve yorumlamalı? Bu dış politika anlayışının Türkiye’ye bir zararı var mı? Türkiye bu manevralarla neler kaybediyor, neler kazanıyor? Başka ülkelerde durum nasıl? Daha da geniş bir çerçeveyle: İç politika, dış politikayı belirlerse ne olur?

Tüm bu soruları Özyeğin Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Profesör Dr. Evren Balta ile konuştuk.

"Belki değişen, bugün bizim "İç politika, dış politikayı daha çok belirliyor" diyebilmemizi sağlayan, aslında uluslarası sistemin istikrarsızlaşmış olmasıdır. Bu istikrarsızlık hâli, yönetici gruplar açısından dış politika hedeflerinin iç politikayla ilişkisini kurmayı daha kolay hâle getiriyor."

"Dış politikanın en önemli kavramlarından birisi tehdit. Tehdidin de her zaman gerçek, orada duran bir tehdit olması gerekmiyor. Sizin kimliğiniz, kendinizi nasıl gördüğünüz, ulus-devletinizi nasıl kurguladığınız üstünden şekillenen bir kavram aslında tehdit."

"Burada belki de en önemli kırılım noktalarından birisi Davos'tur. Davos'ta Erdoğan'ın "One minute" demesi onun Müslüman sokağında önemli ve sözü dinlenen, dik durabilen bir lider olarak görülmesiyle de ilişkilendirildi."

"Aslında her iktidar, kendi sınırları dışında şu soruyu sorar: Benim bu sınırlar dışında akrabalarım kim? Kimi etkileyebilirim? Kiminle diyalog içindeyim? Ve bu soruyu sorduğunda verdiği cevap kim olduğu ve kendini kim olarak düşündüğüyle yakından ilişkilidir."

"Artık dış politikada hiçbir aktörün muhalefet de dahil olmak üzere, Türkiye eskiye dönsün, statükocu dış politikasına dönsün, Batı ittifakına dönsün gibi politikalarla o seçmen grubuna dokunabileceğini düşünmüyorum. Çünkü oradaki milliyetçi form değişmiş."

Profesör Doktor Evren Balta ile iç politika-dış politika dengesini konuştuğumuz, Türkiye'nin dış politikasındaki değişimleri ve kırılımları değerlendirdiğimiz, günümüzde üretilen politikalardan bahsettiğimiz yazımızın tamamına buradan ulaşabilirsiniz. Ayrıca röportajı Spotify'daki podcastimizden de dinleyebilirsiniz.