İspanya, Portekiz ve Andorra’da yaşanan geniş çaplı kesinti, milyonlarca insanı elektriksiz yaşamın zorluklarıyla yüzleştirdi. Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mustafa Ergen, 60 milyon Avrupalıyı etkileyen elektrik kesintisinin nedenlerini, alınabilecek önlemleri ve Türkiye’nin benzer bir durumdan nasıl etkilenebileceğini anlatıyor.

Haber: Melisa Gülbaş

Pazartesi günü İspanya, Portekiz, Andorra ve Fransa’nın güneybatı kesimlerinde yaşayan 60 milyon insan, Avrupa'nın şimdiye kadarki en geniş kapsamlı elektrik kesintilerinden birinde yaklaşık 9 saat boyunca elektriksiz yaşamın zorluklarıyla yüzleşti.

• Tren ve uçak seferleri durdu; kredi kartlarıyla ödeme yapılamadı, trafik lambaları çalışmadı; internet ve cep telefonu bağlantıları kesildi; hatta Madrid Açık ertelendi. Yalnızca Madrid’de, asansörde kalanlar için 286 kurtarma operasyonu düzenlendi. Ayrıca biri oksijen cihazına bağlı en az 5 kişi, elektrik kesintisiyle bağlantılı nedenlerden hayatını kaybetti.

Ve belki de en şaşırtıcısı, hayatı felce uğratan, olağanüstü hâl ilan edilen İspanya’ya 1,6 milyar avroya mâl olan bu olayın ardından hâlâ kesintinin nedenine ilişkin resmî bir açıklama yapılmadı.

Kesintinin sebebi ne?

28 Nisan’ın öğlen saatlerinde kesinti haberlerinin başlamasıyla ilk akla gelen, bir sabotaj ihtimaliydi. Ancak İspanya ve Portekiz liderleri, henüz kesinti devam ederken bir siber saldırıya uğradıklarına dair kanıt olmadığını açıkça vurguladılar; asıl nedenin ise henüz belirlenemediğini ifade ettiler.

Ardından ajanslar, Portekiz'in elektrik şebekesini yöneten REN’i kaynak göstererek kesintilerin “nadir görülen bir atmosfer fenomeni”ne bağlı olduğunu bildirmeye başladı. Ancak REN, Salı günü bu açıklamayı yalanladı.

Son olarak uzmanlar, yenilenebilir enerji ve ülkeler arası hatların rolünden bahsetmeye başladı.

Yenilenebilir enerji, kesintide rol oynadı mı?

Avrupa’nın yeşil enerji lideri olma yolunda ilerleyen İspanya, geçen yıl elektrik tüketiminin %56’sını yenilenebilir kaynaklardan elde etti. Bunun %60,64’ü güneş enerjisinden, %12’si rüzgardan ve %11,6’sı nükleer enerjiden geliyordu. 2030’a kadar da toplam oranın %81’e yükselmesi bekleniyor.

• Bu dönüşüm sayesinde İspanya’da enerji ithalatına bağımlılık azalıyor. Üstelik çevre dostu ve neredeyse hiç bakıma ihtiyaç duymayan yeşil enerjinin kurulum maliyetleri de sürekli düşüyor.

Öte yandan bazı uzmanlar, güneş enerjisi kapasitesinin artmasının şebekelerde dengesizliğe neden olabileceğini ifade ediyor. Konuyla ilgili görüşüne başvurduğumuz İstanbul Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mustafa Ergen de benzer bir görüşte:

“Güneş ve rüzgar, tüm avantajlarına rağmen, her zaman istikrarlı güç ihtiyacıyla uyum içinde çalışmıyor. Güneş aniden kaybolduğunda ya da rüzgar dindiğinde şebekeyi dengede tutmak çok daha zor hâle geliyor. Şimdiki durum ise tam tersi: Daha çok üretim olursa ne olacağını gördük.

Bu olay, yüksek oranda güneş ve rüzgar enerjisine dayalı sistemlerde, büyük ölçekli batarya sistemleri, güçlü dışa aktarım hatları ve dengeleme mekanizmaları olmadan enerji güvenliğinin risk altında olduğunu açıkça ortaya koydu.”

YAZININ DEVAMI