Enerji ve madencilik faaliyetlerini hızlandırmayı amaçlayan yeni yasal düzenlemeyle birlikte Akbelen'de zeytinliklerin sökümü başladı. Bizde durumlar böyleyken dünyanın hatırı sayılır zeytin üreticilerinden komşu Yunanistan'da neler oluyor? Zeytin üretiminde iki ülke, iki farklı yaklaşım...

Yazı: Pelin Cengiz

Yaklaşık 25 yıldır iktidarda olan AKP, neredeyse en başından beri bıkmadan usanmadan çeşitli yasa ve yönetmelik değişiklikleriyle zeytinin yasal koruma statülerini ortadan kaldırmaya çalışıyor. Zeytinlikler, son 25 yılda 10 kez ranta, talana ve peşkeşe açılmak istendi, her defasında zeytinliklerin korunması için mücadele veren, çevre ve yaşam alanları savunucularının girişimleriyle bu yıkımlar engellendi. Ancak, iktidarın zeytinlikleri sökme konusundaki kararlılığı ne muhalefet ne kamuoyu ne de köylü tepkisi dinledi.

Bir adım geriden: Hatırlanacağı üzere, son olarak zeytinliklerin madencilik faaliyetlerine açılmasını da içeren torba kanun teklifi, 19 Temmuz'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.

Sivil toplum örgütleri ve muhalefetin iktidara yönelttiği en büyük eleştiri, 11. maddeyle ilgiliydi. Bu madde, elektrik üretimi amacıyla yürütülen madencilik faaliyetlerinin “doğayla uyumlu” şekilde zeytinlik alanlarda yapılabileceğini öngörürken aynı zamanda taşınmazları kamulaştırılan yurttaşların zeytinlik alanlarının, uygun bedelle madencilik firmaları tarafından kiralanmasının da önü açıyordu.

• 11. maddeye eklenen geçici bir madde, elektrik üretimi gerekçesiyle zeytinlik alanlarında madencilik faaliyetlerine izin vererek çevreye ciddi zararlar verme riski taşıyor. Elektrik üretimine yönelik madencilik faaliyetlerinin başka bir alanda yapılamaması durumunda, zeytin ağaçlarının aynı il/ilçede taşınması ve geçici tesislerin kurulması kamu yararı gerekçesiyle mümkün hâle getirildi.

Ancak, maddede yer alan zeytin ağaçlarının taşınması ya da yerine yenilerinin dikilmesi öngörüsünün gerçekçi olmadığını geçmiş tecrübelerden biliyoruz.

YAZININ DEVAMI