Kadınların yaşamını eksilten soru

Bir kadın şiddete uğradığında ne yapar? Nereye başvurur, nasıl sonuç alır? Bu sorunun kesin bir cevabı yok ama bu cevapsızlığın neticesi, her geçen gün eksilen bir hayat. Mor Çatı'dan Selime Büyükgöze, avukat Funda Ekin ve şiddetle mücadele mekanizmalarının eksikliğini birebir deneyimlemiş kadınlarla konuştuk.

Yazı: Ayça Örer

Anıtsayaç verilerine göre, 25 Kasım 2025 Kadına Yönelik Şiddetle Uluslararası Mücadele Günü’ne gelene kadar bu yıl Türkiye’de 411 kadın öldürüldü. 2024’te öldürülen kadın sayısı 452’ydi. Her geçen yıl yükselen bu rakam, yalnızca artan şiddetin değil, kamuoyunda sıklıkla tartışılan cezaların, sosyal güvenlik mekanizmalarındaki eksiklerin, toplumsal şiddet algısının ve şiddetin önlenmesi politikalarındaki boşlukların da sonucu.

Bir kadın şiddete uğradığında ne yapar? Nereye başvurur, nasıl sonuç alır? Bu sorunun kesin bir cevabı yok ama bu cevapsızlığın neticesi, her geçen gün eksilen bir hayat.

  • Bahar Aksu, 5 Mayıs günü işe gitmek için evden çıktı. Yanına yanaşan bir arabaya zorla bindirilmek istendi, direndi. Sabah, İstanbul’un en yoğun semtlerinden biri Şişli’de eski eşi tarafından 6 kurşunla öldürüldü. Aksu, eşinden daha önce şikayetçi olmuş; korkusundan iki yıl annesinin köydeki evinde yaşamıştı.
  • Başak Gürkan Arslan, 10 Eylül’de boşanmak üzere olduğu eşi ve babasıyla konuşmak için eve gitmişti. 5 yaşındaki kızının önünde öldürüldü. Kızı polise verdiği ifadede: “Babam tuttu, dedem kesti” dedi.
  • Ummuhan Korkut, 21 Ocak’ta Köyceğiz’in Beyobası Mahallesi’nde yemek yapmadığı gerekçesiyle öldürüldü. Eşi Yunus Korkut’tan ağır şiddet gören ve beyin kanaması geçiren 25 yaşındaki kadın, bir hafta hastanede kaldıktan sonra hayatını kaybetti. Ailesi, kızlarının daha önce de şiddet gördüğünü ama şikayet edemediğini açıkladı. Cinayet davasında, Korkut’un yemek yapmamasının “haksız tahrik” sayılması talep edildi.
  • Eser Karaca, 22 Mayıs’ta tıbbi sekreter olarak çalıştığı hastanede eski eşi Atilla Ayıntaplı tarafından pompalı tüfekle öldürüldü. Karaca, üç kez uzaklaştırma kararı çıkartmıştı.

Bu cinayetler, 2025 yılındaki 411 cinayetten sadece dördü. Hiçbirinin hikayesi bir diğerinden daha iyi ya da kötü değil. Bütün bu cinayetlerin ortak noktası, şiddetle mücadelede aksayan yönleri ortaya koymaları. Kadınlar, gündelik hayatlarına devam edemiyor, ekonomik özgürlüklerini kullanamıyor, can güvenliklerinin sağlanmasına ilişkin önlemlere güvenemiyor.

Aslında şiddete uğrayanlar karakola, savcılıklara ya da Aile Mahkemesi’ne başvurabiliyor. Sağlık kuruluşlarına giderek darp raporu alabiliyor. Evden uzaklaştırma ya da geçici koruma talep edebiliyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın, kadın sığınmaevlerine ilişkin soru önergesine verdiği yanıta göre, Türkiye’de 3 bin 683 yatak kapasiteli 112’si bakanlığa ait 150 kadın konuk evi bulunuyor. 42 milyondan fazla kadın nüfusuyla hesaplanırsa, 11 bin 400 kadına bir yatak düşüyor.

Ancak yaşanan vakalar karşısında bu mekanizmaların işlerliği de sorgulanmaya açık hâle geldi.

Neden şiddetin önlenmesinde yol alamıyoruz?

2024 yılında kadına yönelik şiddete sıfır tolerans gösterdiklerini, 162 bin 897 erkeğe önleyici tedbir, 44 bin 393 kadına koruyucu tedbir kararı verildiğini açıklayan İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, şöyle demişti:

“Biz koruma kararı aldığımız kadına bir belge imzalatıyoruz. Koruma kararı aldıktan sonra belgedeki 11 maddeyi polisler okuyor. ‘Seni korumaya aldık ama buna riayet et’ diyor. Diyor ki mesela, ‘Şüphelinin size yaklaşması hâlinde en yakın korunaklı yere geçerek kolluktan direkt yardım iste. Şüpheliyle sakın yüz yüze görüşme.’ İlk defa söylüyorum koruma kararı olmasına rağmen geçen sene 32 hanımefendi şuradaki ikazımıza uymadan, kapıya adam gelince açmış, içeride vurmuş onu.”


YAZININ DEVAMI


NEREDE YAYIMLANDI?

SpektrumSpektrum

BÜLTEN SAYISI

♀️Şiddetle mücadele, örtülü af

Şiddetle mücadele mekanizmaları, kadın olmanın namevcut verileri, 11. Yargı Paketi'nde af, küresel ölçekte üç gelişme, 10. yılında Tahir Elçi'nin son konuşması ve barış çabalarında kültürel mirasın rolü.

28 Kas 2025

♀️Şiddetle mücadele, örtülü af

İLGİLİ OKUMALAR