İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuarı’nda doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapan Hüseyin Serbes'in "Fotokopiden Dijitale: Türkiye’deki Punk Fanzinlerinin Kültürel Antropolojisi" kitabı sonbaharda Plüton Yayınları'ndan çıktı. Serbes ile yeraltı müziği ve görsel estetik odağındaki çalışmaları, altkültürler, basılı bağımsız yayınların dönüşümü ve kitabı hazırlama süreci üzerine konuştuk.

Söyleşi: Deniz Aytekin

Fotokopiden Dijitale: Türkiye’deki Punk Fanzinlerinin Kültürel Antropolojisi aslen sizin doktora tezinizin gözden geçirilerek kitaplaştırılmış hâli. Çalışmanızda arşiv taramaları, bir dönem fanzin çıkaran ve fanzinleri takip eden sanatçılarla yaptığınız görüşmeler ve erken ergenlikten başlayarak kişisel tarihinize dair anekdotlar iç içe geçiyor. Akademik yayınlarda araştırmacının geçmişine, anılarına tanık olmak pek alışık olduğumuz bir durum değil. Bu konu üzerinde çalışmaya nasıl karar verdiniz?

Aslında bu karar, sadece akademik bir merakın değil, bir borcun ve tutkunun sonucu. Benim için bu çalışma; Gebze’den kalkan banliyö trenlerinde, Akmar Pasajı’nın tozlu köşelerinde, Kadıköy sokaklarında ya da Beyoğlu’nda Atlas Pasajı’nın koridorlarında geçen, o obsesif olarak bağlandığım tasarım ve sanat dergilerinin arayışının bir dökümü gibi. Walter Benjamin’in dediği gibi; “Bizim uyanık bilincimiz, yeraltına inen gizli geçitlerle, görünmeyen, ama rüyalara açılan kapılarla dolu bir ülkedir.” Fanzinler benim için tam da bu gizli geçitlerin haritasıydı.

Bu haritanın izini sürme ve üzerine tez yazma fikri, akademinin soğuk koridorlarında tıpkı Wittgenstein veya Bahtin gibi bir kır evine sığınma isteğiyle filizlendi. Bu fikrin gerçeğe dönüşmesinde ise danışmanım Mehmet Güzel’in cesaretlendirmesi belirleyici oldu. Onun rehberliğiyle, çocukluğumdan beri süregelen o aşıkane saha yolculuklarının kültürel antropoloji için ne kadar verimli bir alan sunduğunu fark ettim.

SÖYLEŞİNİN DEVAMI