Emircan Yaman

Ortadoğu’da her geçen gün tırmanan gerilim, İran savaşı, Körfez’in önemli enerji tesislerinin vurulması ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması küresel ekonomi için büyük bir arz şoku yarattı. Petrol ve LNG’sini çoğunlukla Körfez’den alan Asya ülkeleri enerji kıtlığı nedeniyle olağanüstü tedbirlere başvururken, Avrupa ülkeleri de farklı ülkelerden alımı değerlendirerek kaynak çeşitlendirmesi yapmaya çalışıyor.

Ancak petrolde %80'in, doğalgazda ise %90’ın üzerinde dışarıya bağımlı olan, Ortadoğu ülkelerine 30 milyar doların üzerinde ihracat yapan, Körfez kaynaklı 8 milyar dolara yakın turizm geliri elde eden ve halihazırda 3 yıldır bir dezenflasyon programı uygulamakta olan Türkiye’nin de bu krize kolay bir zamanda yakalandığı söylenemez.

Bu noktada ekonominin ana aktörlerinden biri olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) kriz yönetim becerilerine büyük iş düşüyor.

TCMB savaşın başlamasının hemen ardından, ilk aşamada repo ihalelerini iptal ederek efektif faizi %40 olan gecelik faiz seviyesine çıkarırken, önce TL uzlaşmalı vadeli döviz satışlarına, sonrasında ise döviz karşılığı TL swap işlemlerine yeniden başladı.

• Nitekim Aposto’ya konuşan TCMB Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay, farklı araçlarla kalibre ederek döviz karşılığı TL swap işlemlerine tekrar başlayabileceklerini söylemiş ve, “Sadece swapları değil, başka bir dolu önlemi onunla birlikte düşünüyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

TCMB bu sırada rezerv harcaması yoluyla döviz müdahalelerini de sürdürürken, bu müdahaleler nedeniyle swap hariç net rezervler 78,8 milyar dolar seviyesinden, 18,2 milyar dolara kadar geriledi. Bu nedenle piyasa oyuncuları, bu müdahalelerin nereye kadar gidebileceğini ve Merkez’in başka neler yapabileceğini son zamanlarda daha sıkça tartışıyor.

Peki TCMB’nin bugüne kadar yaptıkları doğru muydu, başka neler yapması bekleniyor ve neler yapması doğru olur? TCMB eski Başkan Yardımcısı ve TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Öğretim Üyesi Fatih Özatay ve anonim finans yazarı Beşyüzyedi, Aposto okurları için yanıtladı.

DEVAMINI OKU