Sokrates’in Savunması’ndan mizahın olanaksızlaşmasına

Bu hafta Mustafa Keser’in sahne programından bir kesit sosyal medyaya düştü ve Keser'in anlattığı fıkra yüzünden, artık alışkın olduğumuz o linç döngüsü başladı. İki milletvekili karşı açıklamalarıyla topa girdi ve Mustafa Keser’in Kayseri konseri iptal edildi. Öte yandan Mustafa Keser, kriz iletişimi literatüründe "örnek olay" olarak okutulacak bir performans sergiledi ve özür dileyerek durumu geçiştirmeyi reddetti. İletişimci gözünden bir analiz.

Yazı: Ümit Alan

Hâliyle başlıktaki sorunun cevabı Mustafa Keser. Nasılına, nedenine gelmeden önce bir İskoçya’ya ve Kuzey İngiltere’ye uzanmakta fayda var. "Canny" diye bir kelime. İngilizcedeki "yapabilmek" anlamındaki “can” fiiliyle akraba. Eski İngilizcedeki "cunnan" kökünden türüyor. Zihinsel olarak yetenekli olmak veya öğrenmiş olmak anlamlarını barındırıyor.

  • Bilinen tarihi 1630’lu yıllara kadar gidiyor. Zaman içinde "cunning" kelimesinden ayrışan "canny" kelimesi daha bilgece ve ihtiyatlı bir zekayı tanımlar hâle geliyor. Toplumlar arası kültürel farklılıklardan olacak İskoçya’daki bu yerel olumlama, Güney İngiltere ve Amerika’da "Canny Scot" tiplemesiyle birleşerek "aşırı ihtiyatlı, kurnaz ve bencil" bir İskoçyalı stereotipine dönüşüyor.

Nihayetinde bu karşılıklı anlamsal gerilim de "canny" isimli bir fıkra türünün temel çatışma noktasını oluşturuyor. İskoç fıkralarında kahraman, genellikle paranın değerini çok iyi bilen, gereksiz harcamadan kaçınan ancak bunu cimrilikten öte bir yaşam felsefesi olarak gören kişidir. Bu fıkralarda karakter genellikle sistemin açıklarını veya pazarlığın gücünü zekice kullanarak kendine avantaj sağlar. “Aaa bizdeki Kayserili fıkraları” gibi diyenler olmuştur. Evet, dünya küçük, insan insana benziyor ama tek derdimiz bu değil.

Şimdi yeniden günümüze ve ülkemize dönelim. Belki takip etmişsinizdir Mustafa Keser’in bir sahne programından bir kesit sosyal medyaya düştü. O artık alışkın olduğumuz linç döngüsü başladı, iki milletvekili karşı açıklamalarıyla topa girdi ve Mustafa Keser’in Kayseri konseri iptal edildi. Mustafa Keser’in sahnede anlattığı fıkranın tam metnini bilmeden olayı anlamak zor.

YAZININ DEVAMI


NEREDE YAYIMLANDI?

Aposto GündemAposto Gündem

BÜLTEN SAYISI

📮 UFO belgeleri, İBB gözaltıları

ABD Savunma Bakanlığı, tanımlanamayan uçan cisimlere ilişkin bazıları 1940'lara uzanan gizli dosyaların ilk bölümünü yayımladı. İBB'ye düzenlenen yeni operasyonda 29 kişi gözaltına alındı.

09 May 2026

McDonald's ile birlikte

İLGİLİ OKUMALAR