Bir rock konserinde yükselen bir crash sesi, bir caz kulübünde duyulan ince bir ride tınısı veya bir senfoni orkestrasının gizli kahramanları: Doruk noktasında yankılanan ziller... Bugün müziğin neredeyse her türünde duyduğumuz bu seslerin ardında, kökleri dört yüz yıl öncesinin İstanbul’una uzanan bir macera yatıyor: Zildjian Ailesi'nin hikayesi.

Yazı: Vartan Estukyan

Bir rock konserinde yükselen bir crash sesi, bir caz kulübünde duyulan ince bir ride tınısı veya bir senfoni orkestrasının gizli kahramanları: Doruk noktasında yankılanan ziller... Bugün müziğin neredeyse her türünde duyduğumuz bu seslerin ardında, kökleri dört yüz yıl öncesinin İstanbul’una uzanan bir aile hikayesi yatıyor. Dünyanın en tanınmış zil üreticilerinden biri olan Zildjian’ın hikayesi, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşayan Ermenilerin zanaat ve müzik tarihine bıraktığı izlerden biri.

• Ziller, insanlığın kullandığı en eski müzik aletleri arasında yer alıyor. Antik Mezopotamya’dan Çin’e, Anadolu’dan Akdeniz coğrafyasına kadar farklı kültürlerde çeşitli biçimlerde kullanıldılar. Ancak bugün bildiğimiz anlamdaki modern müzik zillerinin gelişiminde Osmanlı İmparatorluğu önemli bir rol oynadı.

Özellikle mehter müziğinde kullanılan ziller, yalnızca ritim tutan bir enstrüman değil, aynı zamanda savaş meydanlarında etkileyici bir ses gücü yaratan araçlardı. Osmanlı askerî müziğinin Avrupa’da ilgi görmeye başlamasıyla birlikte bu enstrümanların üretim teknikleri de merak konusu oldu.

Bu merakın merkezinde ise İstanbul’da yaşayan bir Ermeni usta vardı. Bugün dünyanın en tanınmış zil üreticilerinden biri olan Avedis Zildjian Company, yalnızca bir müzik markası değil; Osmanlı İmparatorluğu’nun çokkültürlü yapısı içinde doğmuş, Ermeni zanaatkarlığının küresel ölçekteki en önemli örneklerinden biri kabul ediliyor. Zildjian Ailesi’nin hikayesi aynı zamanda zillerin tarihine, Osmanlı askerî müziğine, Ermeni metal işçiliğine ve modern müzik endüstrisinin gelişimine uzanan geniş bir tarihsel anlatıyı içeriyor.

YAZININ DEVAMI