ABD-Çin gerginliğinde yeni cephe

Geçtiğimiz cuma akşam saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump, ülkenin Çin’le hâlihazırda gergin olan ilişkilerini daha da gerecek bir açıklamada bulundu. Başkanlık uçağı Air Force One’da gazetecilere demeç veren Trump, Çin merkezli teknoloji şirketi ByteDance’in sahibi olduğu sosyal medya platformu TikTok’u ABD’de yasaklayacaklarını söyledi. Bu açıklamayla birlikte teknoloji sektörü bir anda karıştı.

• Bir adım geriden: Sosyal medya platformları, bu yıl pandemi nedeniyle birçok ülkede uygulanan karantina önlemleri kapsamında günlerini evde geçiren ve sosyal çevreleriyle iletişimde kalmak için yeni yollar arayan insanlardan gelen talep artışıyla popülaritelerinde hızlı bir ivme yakaladı. Bu dönemde en büyük başarıyı yakalayan platformlardan biri de TikTok oldu. 2016’da Çin’de Douyin adıyla piyasaya sürülen, 2017’de Çin dışı pazarlara TikTok ismiyle açılan uygulama, bu yılın ilk çeyreğinde iOS ve Android üzerinde 315 milyon kez indirildi ve bugüne kadar bir çeyrekte en çok indirilen uygulama olarak rekor kırdı. Bununla birlikte TikTok, küresel çapta toplam 2 milyar indirmeyi de geçti.
   
• Neler oluyor? Çin merkezli şirketlerin ABD içindeki faaliyetleriyle ilgili yaşadığı problemler aslında yeni bir gündem maddesi değil. Küresel gündemde sıkça yer alan Huawei haberlerinden hatırlayabileceğimiz gibi ABD’de Donald Trump yönetimi ve yasa koyucular, uzun zamandır ulusal güvenlik gerekçeleriyle Çin’den gelen şirketlere şüpheyle yaklaşıyor ve buna bağlı olarak şirketleri kısıtlayıcı adımlar atıyor. TikTok’un bugünlerde yaşadıkları da bu uzun olaylar zincirinin son halkası oldu. Geçtiğimiz ay başında Fox News’da kendisine yöneltilen “TikTok’u indirmeyi tavsiye eder misiniz,” sorusuna “Sadece özel bilgilerinizin Çin Komünist Partisi’nin eline geçmesini istiyorsanız,” diye yanıt veren ABD Dışişleri Mike Pompeo, Başkan Trump’ın son açıklamalarının sinyalini o günden vermişti.
   
• Şimdi ne olacak? Daha önce TikTok’un ABD içindeki faaliyetlerinde en azından azınlık hissedarı olarak konumunu korumak istediğini belirten ByteDance, Reuters kaynaklarına göre son gelişmeler üzerine bu faaliyetlerindeki hissesini tamamen elden çıkarmaya karar verdi. Kaynaklar, uygulamanın ülkedeki ayağını satın almak için bir başka sosyal medya platformu LinkedIn’in de sahibi olan Microsoft’un devrede olduğunu belirtti. Microsoft, başta konuyla ilgili yorum yapmayı reddetse de CEO Satya Nadella’nın Başkan Trump’la görüşmesinin ardından TikTok’a olan ilgisini resmen duyurdu. Şirket, olası bir satın almada uygulamanın Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’daki faaliyetlerinin de masada olacağını söyledi. ByteDance’in kurucusu Zhang Yiming de ABD’nin ilgili düzenleyici kurumunun (CFIUS) TikTok’un ABD’deki faaliyetlerinin satışını emrettiğini açıkladı. Hızlı bir anlaşma gerçekleştirmek isteyen Microsoft, satın alma görüşmelerini 15 Eylül tarihine kadar tamamlamak niyetinde. ByteDance’in Çin’deki yatırımcıları ise gelişmelerden rahatsızlık duyuyor. Çin’in önde gelen özel sermaye şirketlerinden Primavera Capital Group’un Başkanı Fred Hu, Vaşington’un baskısıyla yapılacak bir anlaşmanın mevcut hissedarların çıkarlarına aykırı sonuçlanması hâlinde sayısız davaya yol açabileceğini söylüyor. ByteDance’in “çılgın politikaların” kurbanı olduğunu belirten Hu, durumun şirket, girişimcilik kapitalizmi ve küresel ticaretin geleceği açısından üzücü olduğunun altını çiziyor. Henüz çok taze olan bu hikâyenin nasıl sonuçlanacağını bilmesek de önümüzdeki günlerde daha birçok gelişme yaşanacağını söyleyebiliriz. Konuyu yakından izlemeye ve gelişmeleri sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.