AB’nin "Baş ağrısı" Orbán, zaferini ilan etti

Macaristan'da dün parlamento seçimleri ve referendum gerçekleştirildi. Bugün itibarıyla sandıkların %98'i açıldı ve Başbakan Viktor Orbán'ın liderliğindeki Fidesz (Macar Yurttaş Birliği) ile Hristiyan Demokratik Halk Partisi (KDNP) koalisyonu galibiyeti ilan edildi. Sonuçlara göre, Fidesz-KDNP koalisyonu 135, Macaristan için Birlik 57 ve aşırı sağcı Mi Hazank ise 7 milletvekiliyle temsil hakkı kazandı. Altı muhalefet partisinin ortak adayı Peter Marki Zey %35 oranında oy alırken Orban aldığı %53 oranında oy ile koltuğunu korudu.

• Neler oldu? Seçim öncesi yapılan anketlerde, rakipler arasında başa baş bir fark görülüyordu; ancak kararsızların oranı %20'ye yakın olduğu için tahmin etmek güçleşmekteydi. Muhalefetin ortak adayı ön seçimle belirlendi. Péter Márki-Zay hâlihazırda partisiz bir adayken eski bir Fidezs'li olarak merkez sağı ikna etmesi umuluyordu.
• Seçim sisteminin etkisi: Parlamentonun üçte ikisini elinde bulunduran Orbán, seçim sistemini kendi "lehine" değiştirdiği iddia ediliyor. 199 sandalyeli parlamentoda, 106 sandalye en çok oy alan adayın kazandığı "dar bölge sistemine" göre belirleniyor. 93 milletvekili ise partilerin listesinden oy oranına göre meclise giriyor. Bu sistem 2012 yılında değiştirildi.
• Değerlendirme: Uzmanlar, seçimin kaderini Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin belirlediğini düşünüyor. Dokuz Eylül Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü'nde Araştırma Görevlisi olan İlteriş Ergun, seçim öncesi Anka Haber Ajansı ile yaptığı röportajda savaşın etkilerini de değerlendirdi. Ergun, Zay’in muhalif koalisyonu memnun etmek için zaman zaman gaflar yapabildiğini, Orbán'ın ise savaşa karşı Macaristan çıkarlarını ön plana çıkararak seçmenini konsolide edebildiğini ifade etti. Kampanyası boyunca ülkesinin Ukrayna - Rusya savaşına dâhil olmayacağını vurgulayan Orbán, Ukrayna lideri Volodimir Zelenski’yi “muhalifi” ilan etmişti.

Referandumda ne oldu?

Parlamento seçimlerinin yanı sıra, muhalefet tarafından "homofobik yasa" olarak adlandırılan yasa değişimi referandumu da aynı gün gerçekleştirildi. 18 yaşından küçükleri eş cinselliğe ve cinsiyet değişikliğine "teşvik etmeyi" yasaklayan teklif de seçime gitti. Muhalefet referandumun iptali için geçersiz oy çağrısında bulundu.

Seçim sonuçları, Brüksel için Macaristan "sorununun" bitmediği anlamına geliyor. Medyayı elinde bulunduran, seçim sistemini değiştiren ve AB değerlerine açıkça karşı çıkmaktan çekinmeyen Orbán, uzun süredir eleştiriliyor. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Macaristan’ın 2018 seçimlerini "özgür fakat adil değil" olarak etiketlemişti.