Aç(a)mazdayız.

Müzik endüstrisindeki sorunların çözümüne yönelik, şu sıralar üzerinde en çok durulan, sıkça dile getirilen pandeminin getirdiği sıkıntıların yeni olmadığı. Mesleki anlamda çok katmanlı görmezden geliniş hâlini, son iki yıldır iyi yürütülememiş kriz ortamında geçimini sağlayamadığı için evsiz kalmış, kimi intihar etmiş, kimi enstrümanını satmış, kimi sanatını ticarileştirmek zorunda kalmış, sektör çalışanlarının bunlarla bitmez sıkıntılarını hatırlatmayacağım. Sorunlar hâlihazırda ilgili ilgisiz hepimizin malumu diye düşünüyorum. Yine de mevcut durumun ve çabaların kıyıda kalmasını istemediğimden bu açmazı biraz aralamak için yapılanlara birlikte göz atalım istiyorum.

Geride bıraktığımız 6 Haziran- pazar günü, Radyo Modyan’ın kolektif bir kapı aralayarak ilkine ev sahipliği yaptığı çevrimiçi forum toplantısına katıldım. Toplantı katılımı beklenenden azdıysa da İstanbul dışından da katılımların olduğu, önemli ekiplerin farklı dayanışma modellerini ve tecrübelerini aktardığı, çözüme yönelik fikir paylaşımlarında bulunduğu, kendi adıma epey şeyden haberdar edildiğim bir buluşmaydı.

Bu ilk toplantıda Modyan ekibinin anlatımından aklımda kalanlarla; amaç bir dayanışma ağı, bağımsız bir fon oluşturmak ve bunun sürdürülebilirliğini sağlamak. Bu fonla ilgili müzik emekçilerinin prova süreçlerinden sahneye ya da oraya varmasa dahi, dayanışma ağı sayesinde ihtiyaçların bilinmesi, görünür olması hem ekonomik anlamda hem iş alanlarını paylaşmaya dair birçok çözüme dönük husus gelebilir aklınıza. Oldukça iyi yönetilen toplantının amaca dönük, bizlerle yazılı olarak paylaşıldığı hâliyle, gündem maddeleri şöyleydi;

• Müzik/sahne emekçilerinin, mekânların ve etkinliklerin durumu nedir?
• İstanbul ve dışında içinde olduğumuz durum için yapılan diğer çalışmalar neler?
• Şu an müzik/sahne emekçileri ve mekânlar neler yapabilir? Kaynaklarımızı dayanışarak nasıl kullanabiliriz? Müziği mekanlar dışında nasıl var edebiliriz?
• Mekanlar açıldıktan sonra neler olacak? Neler olmalı/yapılmalı?
• Bu forum, işler bir dayanışma ağına nasıl dönüşebilir?

Toplantı Murat Mrt Seçkin’in (kendisini hem mekân işletmeciliği hem de müzik dünyasının farklı üretim kollarındaki yazarlığıyla, hazırlayıp sunduğu programlarla tanıdığınızı düşünüyorum) girizgahıyla başladı. Böylece forum, pandeminin ilk zamanlarından bu yana kronolojik bir hatırlamayla kaynak gösterilerek hâli hazırda göz atabileceğimiz, belki iletişime geçebileceğimiz başka kolektiflere işaretle başladı. Murat’ın girizgahında verileri aktarmak için kullandığı ve önemli bulup bizimle paylaştığı kaynağı ben de sizlerle paylaşmak istiyorum. Anadolu Müzik Kültürleri Derneği’nin hazırladığı “Müzisyenlerin Uğradığı Hak İhlallerini İzliyoruz” başlıklı 2021 raporu. Bu raporda sizler de göreceksiniz ki hem Türkiye’deki müzik endüstrisinin iyi bir anlamsal haritası çiziliyor hem de yapılmış alana dönük araştırmalarla geleceğe de sorular atmamızı sağlıyor.  Toplantıya dönecek olursam, katılımcılar arasında; Hexe Müzik adına Hatice Arıcı, İzmir Kültür Platformu Girişimi adına Sarp Keskiner, Omuz Dayanışma ekibinden kendi alanlarında yaptıkları çalışma modelini anlatmak üzere Ayça Telgeren ile Aslı Özdoyuran ve People Make Music oluşumdan Burak Güngörmüş de yer alıyordu. Burada aktif olarak hem heybelerindekileri paylaşıp yeni fikirlerin üzerinde durdular hem de yapılacaklar anlamında üstlerine düşene dair kapı araladılar.

Kendi adıma bu ekibin her alandan, çok sesli ve çok disiplinli bir amaçla toplanmış olduklarını vurgulamakla, sorunların acilen çözülmesi gerekliliği yanına gerçekçi bir tavırla sabırlı olunması gerektiğine de vurgu yapmaları epey rahatlatıcı oldu. Katmanlar arası çok sorunu olan ve bunun dışında kolaylıkla gözden çıkarılan, görmezden gelinen müzik dünyasının çözüm ararken sorunun çözümü için bu açıklıkta olması oldukça önemli diye düşünüyorum. Ayrıca toplantıdan aklıma kalan başka bir detay, Sarp Keskiner’in kendi dayanışma ağlarından bahsederken İzmir’de çalışmalara öncelikle kentten başladıklarını söylemesi, buraya vurgu yapması. Bunu, kentlerin kültür faaliyetlerindeki yerinin unutulmamasını çok önemsiyorum. Beslendiğimiz alanlar dersek, barların, dükkanların ya da canlı müzik / konser mekânları gibi faktörler düşünüldüğünde kenti kucaklaması ve gündelik hayatın dinamiklerinde çok önemli bir basamağı kapladığı da şüphesiz. Müziğin, müzik üretimlerinin kente ve semtlere bir kimlik atfettiği de malum. Zannediyorum, (İstanbul için düşünerek) kentin sokakta var olanlar tarafından başka bir gözle görülmesi de önemli bir fikir esini olacak.

Sizleri bütün bir forumun notlarına boğmak niyetinde değilim. Hali hazırda bu toplantıdan bir de düzenli buluşma fikriyle ayrılındı. Bunun için bir e-mail ağı kurma niyetiyle Radyo Modyan kendi instagram hesabı üzerinden bir duyuruda bulundu. Hazırladıkları bir formla hangi basamakta, nereye, nasıl destek olabileceğinizi bu dayanışma ağına iletebilirsiniz. Yapılacak her toplantıdan da bu sayede haberdar olmuş olacaksınız. Bu toplanmaların önemli olacağına, bir arada düşünmenin uzun vadede müzik dünyasına, emekçilerine çok şey kazandıracağına inanıyorum.

Zira, ben bu yazıyı hazırlarken bir dizi röportaja başlamışken dayanışmanın müzik emekçileri adına ne kadar önemli ve sorunun bir o kadar da dipte olduğunu gösteren gelişmeler yaşandı. Müzisyenlere aşı yapılmasıyla ilgili açıklamaların detaylarından bahsediyorum. Yapılacak aşılamanın önceliğinde “kayıtlı” müzisyenlerin olması, zaten yardım da böyle yapılmıştı, ilk yardımdan yararlanamamış ve aşı olup sahnesine, üretim alanına dönmek isteyenler için tabloyu anlatıyor…

Aynı sıralarda, Redd müzik grubunun oldukça mütevazi bir ekipmanla parkta verdikleri konseri önemli, yapılabilecekleri hatırlatıcı görünürlüğü arttırabilecek bir gelişme olarak görüyorum. Müzik insanlarının dört bir koldan bir şeyler yapmaya çalışmasının başka bir cephedeki hâli… Bunların hepsi önemli, üzerine düşünüp olumlu ya da olmayan derslere pencere.  Daha çoğulcu, benzer etkinliklerin beklentisiyle...

Unutmadan, 19 Haziran 2021 Cumartesi 19:00’da Anadolu Müzik Kültürleri Derneği YouTube sayfasından canlı olarak yayınlanacak dayanışma konserine bilet alma şansınız varsa bunun bir parçası olmak isterseniz diye hatırlarmış olayım.

Son olarak, yaptığım müzisyen görüşmeleri, katıldığım ve yukarıda sizlerin de haberdar olmasını istediğim toplantı, gündem… Bunların hepsi hem ortak söylemlerle hem gözlemimle müzik dünyasının bireyselliğinin de yenilmesi gereken başlı başına bir sorun olduğunu gösteriyor. Güzel gelişmeleri yabana atmadan, bunun değişmeye başlayacağını umut edelim.

Dayanışma çemberinin genişlemesi ve birlikte fikir yürütmeye, üretmeye daha açık olmamız dileğiyle…