Apple'ın yapay zeka hamlesi, soru işaretleriyle birlikte geldi

Apple, şu an 48 yaşında. Silikon Vadisi standartlarına göre "olgun şirket" kategorisine giriyor. Yapay zeka standartlarına göre ise "en geriden gelen şirket" demek yanlış olmaz... 

Şirket, muhtemelen kendi içinde oldukça akıllı bir hamle yaptığına olan yüksek inancıyla Pazartesi günü Dünya Geliştiriciler Konferansı'nda (WWDC) ilk kez yapay zeka stratejilerini açıkladı. Bu açıklamadaki en önemli nokta, OpenAI ile dirsek temasında Siri’ye kademe atlattırdıkları ve yapay zeka kullanımını henüz hayatına aktif olarak dahil etmemiş kullanıcıları da kapsayacakları iddiasıydı. 

• Bir not: Amerika’da her dört kişiden üçü, iPhone kullanıyor. Bu yeni özelliklerden yararlanabilmeniz için "Pro" model bir iPhone almanız da şart koşuluyor.

Yeni zeka ve getirdiği sorular

Şimdiye kadar Apple'ın mühendislik ve tasarıma odaklanarak kazandığı başarı, şirketin dikkatli ve sabırlı stratejileri sayesinde mümkün olabildi. Peki bu yeni yapay zeka hamlesi ve işbirliği, benzer bir titizlikle mi planlandı? Sorular devam ediyor:

• OpenAI ile Apple'ın işbirliğinin derinliği, Siri'nin yeteneklerini dönüştürecek. Bu, kullanıcıların günlük yaşamlarına yenilikler getirirken kullanıcı gizliliği nerede kalıyor? Kullanıcılar olarak bu konuda endişelenmeli miyiz?
• Siri'nin birazdan bahsedeceğim "kişisel zeka"ya evrilmesi, kullanıcı deneyimini nasıl değiştirecek? Apple'ın bu konudaki uzun vadeli vizyonu ne olacak?
• Google ve Microsoft gibi devlerin Apple'ın bu hamlesine nasıl yanıt vereceği de merak konusu. Bu, teknoloji dünyasındaki rekabeti nasıl şekillendirecek?

Geçen iki yıl boyunca hükümetlerden şirketlere, yaratıcılardan medyaya kadar birçok kişi ve kurum yapay zekayla ilgili seslerini yükseltirken Apple sessizliğini korumuştu. 48 yaşındaki şirketin, yapay zekaya ilişkin herhangi bir strateji açıklamamış olmasına da pek şaşırılmamış ve heyecanlanılmamıştı. 

• Apple CEO’su Tim Cook’un sıklıkla bahsedildiği şekilde "kontrol delisi" bir yönetim tarzının olmasının bu gecikmede etkisinin olabileceği tahmin ediliyor. 

Apple, 3 trilyon dolarlık piyasa değeri ile kendisini yeterince kârlı hissedene kadar yıllar boyunca mühendislik ve tasarıma odaklandı. Yapay zeka ise hâlâ üretim ve çalıştırma maliyeti oldukça yüksek bir teknoloji ve yapay zekayı kontrol etmeyi bırakın, hâlâ bu teknolojinin nasıl çalıştığı konusunda bile her kafadan bir ses çıkıyor. Dolayısıyla bu kadar kontrol delisi bir şirketin "Şimdilik uzaktan izleyelim bakalım, bizim de sıramız gelecektir" taktiğiyle beklemesi takdire şayandı.

WWDC'deki açıklamalar, bu bekleme süresinin bittiğine işaret etmesi bakımından önemliydi. Ancak sorun şu ki, Apple’dan nihayet çıkan ses, oldukça sıkıcı bulundu. Hatta “AI” ve “Apple Intelligence” kelime oyunları bile soğuk bir gülümseme bıraktı yüzlerde. Apple, her başarılı Silikon Vadisi şirketi gibi pazardaki boşluğu kendi gücüyle nasıl kapatacağını ve bundan nasıl yararlanacağını 48 yıl içinde çözmüş bir şirket ve özellikle telefon sayısının gücünden yararlanıyor. 

Telefonlarımız, iCloud’a yüklediğimiz ve her verimizi biriktirdiğimiz mahrem dünyamız ile masaüstü ya da dizüstü bilgisayarlarımızdan çok daha kişisel ve özel. Nitekim Apple, mahremiyetimizle ilgili bir yenilik getirdiğinde bizim "Bunu kullanmak istemiyorum" dememiz epeyce zorlaştı. Android telefonların şimdiye kadar çoktan kullanıma sunduğu özellikleri Apple yeni getiriyor ama kaçımız on yıllık mazimizi başka bir telefona geçirmeye cesaret edebiliyoruz? Hâlâ telefonumuzdaki fotoğraf galerimiz, en değerli hazinemiz ve Apple da bundan çok iyi faydalanıyor.

'Yapay zekadan yeni bir tür olarak bahsetmek saçmalık'

Apple'ın makine öğrenimi ve yapay zeka stratejisinden sorumlu kıdemli başkan yardımcısı John Giannandrea, WWDC sona erdikten sonra şu açıklamayı yaptı:

"Yapay zekadan yeni bir tür olarak bahsetmek—Microsoft AI CEO'sunun yakın zamanda yaptığı gibi—bana tamamen saçmalık gibi geliyor. Bu bir teknoloji ve biz bunu en pratik, en faydalı şekilde uygulamaya çalışıyoruz."

OpenAI’ın yeniden bir heyecan getirdiği Microsoft, halen teknoloji sektörü ve girişimler tarafından tamamen kabullenilmiş değil. Açıkçası bir noktada OpenAI’ın Microsoft’u etik dışı bir hareketle devre dışı bırakacağını düşünüyorum.

Aslında Apple'ın söylediği çok basit ve katılmamak elde değil. İnsanlar trilyon parametreli bir sinir ağı beklemiyorlar, çünkü zaten çoğu insan, bu kelimelerin ne anlama geldiğini bile bilmiyor. Günlerimizi biraz daha programlı yaşamak ve operasyonel işlerden daha hızlı kurtulmak için takvim ve e-postalarımız arasında mekik dokuyabilen bir yapay zeka istiyoruz. Siri'nin yeni yılda giydiğiniz pembe montlu fotoğraflarınızı bulması ve bunları temaya uygun bir müzikle bir film hâline getirmesi, Apple’a göre kullanıcıların çoğunun beklenti ve ihtiyaçları yansıtıyor. Biz de bu basit ihtiyaçlar için yüzlerce sayfalık gizlilik sözleşmelerini imzalayıp geçiveriyoruz.

Üstelik, WWDC’de duyurulan özelliklerin çoğu yeni de değil. Meta, Apple'ın Genmoji'sinden önce kendi sosyal medya uygulamalarında yapay zekayla çıkartma oluşturabilme özelliğini kullanıma sunmuştu. Google da Apple'dan önce Gmail için akıllı yanıtlar ve metin özetleme özelliğini zaten kullanıcılarına açmıştı. 

Bunlar, elbette Apple için pek önemli değil, çünkü Apple, rakiplerinin geliştirdikleriyle eşleşebildiği sürece markasına zaten sadık olan kullanıcıları elinde tutacağından emin. Bu nedenle, "Apple Zekası" dedikleri Apple AI’ın "kişisel zeka" olarak pazarlanması oldukça klişe bulunsa da Apple için çok mantıklı. Yeni özelliklerinin işlediği tüm veriler, insanların fotoğrafları ya da metin mesajları da olsa telefonlarda ve kişisel. Çünkü bu telefonlar iPhone... 

Siri büyüdü, sonunda adam oldu! 

Apple'ın sunduğu tek yeni özellik, Siri'nin yeni becerileri ve OpenAI'ın GPT-4’u ile entegre olabilmesi. Buna, OpenAI’ın araştırma ekibinde uzun yıllar çalışmış ve "AGI" projesini yarım bırakarak bu sene istifa etmiş Andrej Karpathy bile heyecanlandı. 

Siri, artık zamanında bir arkadaşınızın önerdiği podcast'i e-postalarınız ya da mesajlarınız arasından bulup çıkartarak oynatmak ya da bir e-postaya eklenmiş ama asla bulamadığınız bileti bulmak gibi işleri halleden bir asistan gibi davranacak. Tabii siz izin verdiğiniz sürece... 

• Fakat Tim Cook "Gizliliğe çok önem veriyoruz" dedikçe tam tersini düşünmemek elde değil. "Demek ki bir iş var ki bu kadar vurguluyorsunuz" diye düşünmeden edemiyor insan.

Andrej Karpathy’nin heyecanı herkese aynı şekilde yansıdı mı bilmiyorum. Ama hem bir bilim insanı hem de normal yaşantısına devam eden bir kullanıcı gözünden yorum yapabiliyor olması nedeniyle yapay zeka endüstrisinde takip etmeniz gereken—şimdilik—güvenilir bir isim olduğunun altını çizelim. 

Bu kadar gürültüden dürüst bir çıkarım ise şu oldu: Sam Altman’ın hiç durmadan şirketi sağlamlaştırmak için Apple gibi şirketlere GPT-5’ı göstererek iştahlandırdığı ve etkilediği teorisi. Çünkü ne kadar hızlı tekel olur ve yayılırlarsa gücü o kadar ellerinde tutacak. Tarihin bu anı, daha önce enine boyuna mercek altına aldığımız Sam Altman profilini yeniden okumak için iyi bir fırsat olabilir. Biz de bu arada 2025’te muhtemelen GPT-5’li bir Siri ve iPhone Pro’larımız ile başbaşa kalacağız.

Elon Musk ise bu duyuruların yapıldığı gün OpenAI ile Apple işbirliğinin gizlilik ihlali olduğunu ve şirketlerinde iPhone kullanımını yasaklayacağını söyledi. Cevap yetiştiren kimse olmasa da tam da o sırada başka önemli bir ayrıntı daha su yüzüne çıktı. Elon Musk, OpenAI'a karşı açtığı davayı duruşmalarından bir gün önce resmen geri çekti. Musk, davada OpenAI'ı yapay zekayı insanlığın yararına geliştirme misyonunu terk etmekle suçlamıştı. Bu davayı geri çekme hadisesi, Elon Musk'ın OpenAI'ın Apple ile yaptığı yeni anlaşmayı alenen eleştirmesinden ve cihazları şirketlerinde yasaklamakla tehdit etmesinden sadece bir gün sonra yaşandı. 

• Peki, bu neden önemli? Elon Musk’ın verdiği tepki göz önüne alındığında, davanın geri çekilmesinin zamanlaması özellikle ilginç. Musk ve OpenAI destanında bir bölüm sona eriyor gibi görünse de hâlâ bitmekten çok uzak bir kavga ve altında başka bir ajanda olduğu çok açık. 

Yinelemek gerekirse OpenAI için Apple'ın kullanıcı tabanına erişim, kelimenin tam anlamıyla paha biçilemez. Eğer iPhone'un 1,4 milyar kullanıcısının sadece bir kısmının hayatına girebilse bile bu durum, şirketin zaten geniş olan ufkunu çok daha fazla genişletecek. Bir noktaya kadar kol kola yürüyen bu iki şirket, bir süre sonra kendi yollarına devam edecek.

Apple için ise bu yol zaten baştan çizilmiş gibi görünüyor. Şirket, yapay zekayı hayatlarımızın korsanı olarak kullanacak. Bu hayat korsanı, e-postalarımızın içeriklerini iyileştiren, bize zaman kazandıran ve hepimizi Apple cihazlarımızın daha da derinlerine gönderen küçük jeneratif zevkler yaratacak. Elbette "güvenli", elbette kârlı ve yüzde yüz kaçınılmaz olacak. 

Yapay zeka olarak bile adlandırılmayacak, Apple’ın zekası olacak.