,Bayram nedir (ve ne değildir)?

Görsel betimleme: Fotoğrafta 1992 yılının 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nda çekilmiş kırmızı ve beyaz tören giysileri giymiş elinde trompetler olan çocuklar yer alıyor.

Fotoğraf: Gizem Ok Uluçay, 23 Nisan 1992, Üsküdar

İngilizce’de “celebration” (kutlama, bayram) kelimesinin kökeni, 1520'lerden bu yana, "uygun şenliklerle bir günün veya mevsimin onurlandırılması" anlamına geliyor. Farsça kökenli olan bayram kelimesi ise en eski Türkçe kaynaklarda “badram” olarak geçiyor. Kelime, “neşe ve huzur”  ile “barış ve mutluluk” anlamlarına gelen kelimelerin birleşiminden oluşuyor. Kelimenin ortaya çıkışından bu yana sürdürdüğümüz bu anlamları, günümüzde de hem eğitim ortamlarında kutladığımız bayram günlerinde hem de günlük hayatımızda çok mutlu olduğumuzu anlatmak için yaşatıyoruz. 

“Bayram eğitim ortamında da, sokakta da evde de ‘bayram’dır. Girdiği eve de, insana da, okula da neşe verir, coşku katar. Rengi vardır! Bu yüzden bayram neşesi gibi demez miyiz en mutlu anlarımıza?” - Gizem Ok Uluçay, Sınıf Öğretmeni

“Öğretmen, öğrenci, veliler ve halk tarafından şenlik havasında kutlanan heyecan, gösteri eğlencenin coşkuyla yaşandığı zamanlardır.” - Savaş Keskin, Beden Eğitimi Öğretmeni

Olumlu kullandığımız anlamlarının yanı sıra bayram, bazen de toplumsal normların dayatıldığı, zorunluluk içeren, çocukların kararlara katılımının ve söz hakkının olmadığı, uzun prova saatlerine veya psikolojik bir yüke dönüşebiliyor.

“Bence eğitim ortamlarında bayram: İki şiir, bir düzyazı değildir; öğrencinin akşamında heyecandan yatmadığı günlerdir/olmalıdır.” - Mustafa Dursun, Türkçe Öğretmeni

“Eğitim ortamlarında bayram çocuk olabildiğin neşeli bir bir aradalıktır. Zorunlu gösteriler, saatlerce süren provalar, neyi neden yaptığını anlamayan çocukların bakışları, öğretmenlerin en mükemmeli yapma tutkusu değildir.” - Nuray Ardıç, Okul Öncesi Öğretmeni - Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü AR-GE