Bitcoin rallisi geri mi döndü?

Tarihleri 2017’nin sonuna doğru geri saralım. Bitcoin fiyatları 5 bin dolardan yaklaşık 20 bin dolara kadar yükselmiş, sosyal medyada, gazetelerde ve televizyonlarda her gün Bitcoin’den bahsedilir olmuştu. Öyle ki, kasım ayının dördüncü haftası kutlanan Şükran Günü’nde ABD’de 1 milyon yeni kullanıcı kripto para ekosistemine katıldı. Kripto para platformu kurucuları tarafından büyük bir ralli ya da dalgalanma süreci olarak tanımlanan o dönem, çoğu kişi için sürprizdi. Hiç kimse bu kadar hızlı bir büyüme beklemiyordu. Fakat Bitcoin'in fiyatının sürekli olarak yükselmesi mümkün değildi, nitekim yaklaşık 2 ay sonra ralli bitti. Hızla inişe geçen Bitcoin’in fiyatı, Aralık 2018’de 3 bin 122 dolara kadar düştü ve 2 yıl boyunca düşme trendini sürdürdü. Pandeminin başından itibaren ise yörünge tersine döndü. Marttan bu yana fiyatı üç kattan fazla artan Bitcoin, son iki ayda yaşanan gelişmelerle yeni bir rallinin eşiğine geldi. Kasım ayında %50’nin üzerinde değer kazanan kripto para birimi, geçen hafta 2017’deki 19 bin 783 dolarlık rekoruna çok yaklaşarak 18 bin doların üstüne çıktı.

Yükselişi neler tetikledi?

• Yatırımcı profili: 2017’de Bitcoin’in rekor seviyelere yükselmesini sağlayan en önemli unsur şüphesiz dedikodu gazetesiydi. Çoğunluğu gençlerden oluşan yatırımcıların kısa vadeli kazançlarını herkese ballandırarak anlatmaları, ilgiyle şaşkına dönen kripto para borsalarının baş döndürücü çeşitlilikte teklifler sunmaları ve fırsat bu fırsat diyerek kurulan yeni borsalar, sektörün bir balon gibi büyümesine neden olmuştu. 2020’deki rallide ise durum biraz farklı. Genç ve deneyimsiz yatırımcıların aksine şu anda Wall Street milyarderleri Paul Tudor Jones ve Stanley Druckenmiller da dâhil olmak üzere birçok nitelikli yatırımcı Bitcoin’e yatırım yaparak fiyatların daha da yükselmesine neden oluyor. Twitter CEO’su Jack Dorsey’in ödeme odaklı şirketi Square’in 8 Ekim’de toplamda 50 milyon dolara denk gelen 4 bin 709 Bitcoin satın aldığını duyurması da yatırımcı profilinin 2017’ye nazaran bir hayli değiştiğini doğruluyor.
   
• Merkez bankaları: Bitcoin’in yükselişinin arkasındaki nedenlerden biri de merkez bankalarının hamleleri. 2009’da hayatımıza giren Bitcoin, sabit bir arza sahip olacak şekilde tasarlanarak enflasyona dirençli hâle getirildi. Dolayısıyla pandemi sürecinde Fed’in enflasyonu yükseltmeye yönelik adımlar atması daha fazla yatırımcıyı Bitcoin’i bir hedge olarak test etmeye, yani üstlenilen yatırım riskini en aza indirmek veya yok etmek için Bitcoin'i kullanmaya yöneltti. Öte yandan, merkez bankalarının finansal sistem üzerindeki hakimiyetlerini korumak için kendi dijital para birimlerini oluşturmaya başlamaları da kripto para birimlerinin geleceğin bir parçası olduğu algısını kuvvetlendirdi. Bu alanda en aktif olan merkez bankalarının başında Çin Merkez Bankası (PBoC) geliyor. Dijital yuanı bazı bölgelerde test etmeye başlayan PBoC’nin dijital para birimini tedavüle sokan ilk merkez bankası olması bekleniyor. Avrupa Merkez Bankası ise (ECB) ekim başında dijital avro çalışmalarına başladığını duyurdu.
   
• PayPal ve JPMorgan: Devletlerin yanı sıra özel şirketler ve bankaların blok zinciri yatırımlarını artırması da sektörün büyümesinde tetikleyici oluyor. ABD merkezli çevrim içi ödeme sistemi PayPal, 12 Kasım’dan itibaren ABD’deki kullanıcılarının kripto para hesabı açıp alım-satım işlemlerini gerçekleştirmelerine imkân vermeye başladı. Şirket, 2021’de farklı ülkelerde de bu hizmeti açmayı planlıyor; ki bu da PayPal’in dünya çapındaki 346 milyon kullanıcısının kripto para birimleriyle tanışması anlamına geliyor. ABD’nin en büyük bankalarından biri olan JPMorgan ise, 5 yıllık bir çalışmanın sonunda dijital para birimleri ve blok zinciri çalışmalarının yürütülmesi için Onyx isimli bir işletme birimi kurdu. JPM Coin’in küresel ödemelerde kullanılmasını sağlayacak olan birim, aynı zamanda Singapur Merkez Bankası’yla farklı para birimlerinden yapılan ödemeleri tek bir blok zinciri ağında gerçekleştirmeyi mümkün kılan bir prototip geliştirecek.
   
• Gelecek: Bitcoin en son bu kadar ilgi çektiğinde ekosistem henüz büyümeye hazır değildi. İşlem yapacak çok fazla platformun olmamasının yanı sıra Bitcoin’in pratik değeri de pek yoktu. Dolayısıyla fiyatlar yüksekken yatırım yapan on binlerce yatırımcı büyük paralar kaybetti. Ralli bittiğinde yatırımcılar dağılırken sektörde küçülme ve işten çıkarma dalgası baş gösterdi. Şimdi ise durum farklı; boğa piyasası beklentisindeki analistler, son üç yılda sektörün olgunlaştığını savunuyor. Sektördeki regülasyonların daha açık hâle gelmesi, kripto para borsalarının ve yatırımcıların deneyiminin artması ve devlet ve özel şirketlerin bu işe el atması da rallinin sonunun kötü bitmeyeceğini düşünenleri destekliyor; ancak kripto para birimlerine yatırım yapmanın riskli, volatilitesi yüksek ve spekülasyona açık olduğunu da göz ardı etmemek gerekiyor.