Bitki bazlı fast food duyulduğu kadar masum mu?

Artan talep ve bir nevi trend olması sonucu McDonald’s, Burger King, Starbucks gibi birçok fast food zincirinin son hızla menülerine eklediği bitki bazlı ürünler duyulduğu kadar masum mu? Sağlıklı, faydalı, temiz çağrışımlarını beraberinde getiren “bitki bazlı” tamlamasının hızlı yemek kültürüne dâhil edilmesi, “Bitki bazlı fast food ürünleri, bildiğimiz fast food ürünlerinden daha mı sağlıklı yoksa bu sadece algısal bir yanılsama mı?” sorusunu akıllara getiriyor.

Fast food zincirlerinin ürünlerinde hayvansal gıdalar yerine bunların bitki bazlı alternatiflerini kullanması, sundukları ürünlerin %100 daha sağlıklı veya besleyici hâle geldiği anlamına gelmiyor. Zincirlerin bizlere sunduğu işlenmiş gıdalarda et ya da bitki bazlı et kullanılması aslında besin değeri bakımından beklendiği gibi bir fark yaratmıyor.

Tablodaki besin değerleri, inanılandan biraz daha farklı bir resim çiziyor ve bitki bazlı hamburgerlerin alternatifini oluşturdukları hamburgerlere besin değeri açısından oldukça benzediklerini bizlere gösteriyor.

Peki fast food zincirlerinin çıkış noktası sevilen lezzetlerini daha sağlıklı kılmak mı yoksa onlara bitki bazlı alternatifler oluşturmak mı? Esas amaç, zaten zararı bilinen ve tüketiciler tarafından kabul görmüş ürünlerin doğasını değiştirmek değil. Bu nedenle, bitki bazlı et üreticileri ve fast food zincirlerinin bu tarz iş birliklerinde çıkış noktası genellikle yeni bir ürün ortaya koymaktansa var olan garanti ürünü taklit etmekten geçiyor. Bu birliktelikten doğan ürünlerle, tat ve hissiyatta bir değişikliğe gidilmeden zincirlerin klasikleşmiş ürünlerine bitki bazlı alternatifler oluşturmak ve müşteri portföyünü olabildiğince genişletmek hedefleniyor.

Bilinçli bir yanıltmacadan bahsedilebilir mi? Barclays tarafından paylaşılan veriler, insanların bitki bazlı hamburgerleri denemelerinin temel nedeni olarak tercihlerini daha sağlıklı olandan yana kullanmak istemelerini gösteriyor. Fast food tüketicilerinin çoğunluğunun bitki bazlı hamburgerleri bildiğimiz hamburgerlerden daha sağlıklı gördüğünü ve bu yanılsama doğrultusunda seçimlerini bitki bazlıdan yana yaptıklarını belirtiyor. Beslenme uzmanlarının bir bölümü ise fast food zincirleri tarafından ortaya konan iletişim kampanyaları sonucu, tüketicilere bitki bazlı ürünleri seçerek sağlıklı bir seçim yaptıkları fikrininin gizliden gizliye empoze edildiğini düşünüyor.