🔔 Canlı: İsrail ve ABD, İran'a saldırı başlattı

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, ülkesinin kendisine yönelik tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla İran’a "önleyici bir saldırı" başlattığını açıkladı. 

• Tahran'ın iki noktasından dumanlar yükselirken Katz, İsrail’e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarının yakın zamanda beklendiğini belirtti ve ülke genelinde OHAL ilan edildiğini açıkladı. 

İsrail Ulaştırma Bakanlığı, İsrail hava sahasının kapatıldığını duyurdu. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, tüm sivil uçuşların iptal edildiği kaydedildi. İran'da da Sivil Havacılık Örgütü Sözcüsü Mecid Ahvan, ülke genelindeki hava sahasının ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını bildirdi.

Son olarak İran Meclisi Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı İbrahim Azizi, İsrail'in saldırısına misilleme yapacaklarını bildirdi.

Bir adım geriden: ABD ile İran'ın Cenevre'de yürüttüğü nükleer müzakereleri Perşembe günü sona ererken görüşmelere arabuluculuk yapan Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, tarafların başkentlerinde yapacakları istişarelerin ardından müzakerelerin çok yakında yeniden başlayacağını, teknik görüşmelerin ise gelecek hafta Viyana'da yürütüleceğini bildirmişti. Ancak görüşmelerin bir ilerleme kaydedilmeden sona ermesinin saldırının önünü açmış olabileceği düşünülüyor.

Trump 27 Şubat'ta yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a saldırıp saldırmayacağına dair "nihai bir karar" vermediğini ancak Cenevre'deki nükleer görüşmelerde İran'ın müzakere pozisyonundan "memnun olmadığını" söylemişti.

Hangi noktalar hedef alındı?

İsrail basını, konuya ilişkin haberlerinde İran'daki füze saldırısında üst düzey yöneticilerin hedef alındığını bildirirken İran basını Tahran'ın yanı sıra İsfahan, Kum, Kerec ve Kirmanşah şehirlerinin de hedef alındığını yazdı.

^{Fars haber ajansına göre Tahran'da Üniversite Caddesi ve Cumhuriyet bölgesine füzeler isabet etti.}

• Hedef alınan 30 nokta arasında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın konutu ve istihbarat merkezinin de bulunduğu iddia ediliyor ancak henüz bu iddialar doğrulanmadı.
• Ayrıca ABD-İsrail savaş uçaklarının İran'ın Konorak Deniz Üssü'nü vurduğu da bildiriliyor.
• Fars Haber Ajansı, İran'ın dinî lideri Hamaney'in konutunun da hedef alındığını yazdı.
• İsrail hava saldırısında İran'ın eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın Tahran’ın Narmak semtindeki evinin de vurulduğu bildirildi.

Saldırılar, İran'da çalışma haftasının ilk günü olan Cumartesi sabahı, milyonlarca insanın işyerlerinde ve okullarda olduğu sırada başladı.

ABD saldırıya dahil oldu mu?

Katar merkezli Al Jazeera'ya konuşan ABD'li bir yetkili ile İsrail'in Kanal 12 televizyonuna konuşan İsrailli bir yetkili, İran'daki patlamaların ABD-İsrail ortak operasyonu olduğunu söyledi.

10.39: ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı videolu açıklamada "İran'a yönelik büyük bir operasyon başlattık. Amacımız İran rejiminden kaynaklanan tehditleri ortadan kaldırarak Amerikan halkını savunmaktır" derken "İran'ın füzelerini yok edecek, nükleer silah elde etmemesini garanti altına alacağız. Donanmalarını yok edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Trump "Silahlarını bırakıp teslim olan Devrim Muhafızlarına ve İran askerlerine dokunmayacağız. Silahlarını bırakmayan askerler ölümle karşılaşacak" derken "Bu operasyon sona erdiğinde İran halkı kendi kaderini eline almalı. Belki de bu, nesiller boyunca elde edecekleri tek fırsat olabilir." çağrısıyla İran halkına da seslendi ve evlerinde kalmalarını söyledi.

10.48: Pehlevi hanedanının, ABD'de yaşayan son üyesi Rıza Pehlevi yayımladığı açıklamada "Önümüzde kader belirleyici anlar var. ABD’nin İran halkına vadettiği yardım ulaştı. Şimdilik evlerinizde kalın; uygun zamanda sokaklara dönmeye hazır olun. En kısa zamanda yanınızda olmak, birlikte İran’ı geri almak ve yeniden inşa etmek istiyorum." ifadelerini kullandı.

11.09: İran'dan İsrail'e çok sayıda füze atıldığı, İsrail'de sirenler çalmaya başladığı bildirildi. İran'dan atılan en az 30 balistik füzenin İsrail'e yaklaştığı ifade ediliyor.

11.25: İsrail'deki cep telefonu kullanıcılarına gönderilen mesajla İran misillemesine karşı bir uyarı yayımlanırken halka sığınaklara gidilmesi çağrısında bulunuldu. İran'da ise ülke genelinde internete erişim kesildi ve okullar tatil edildi.

11.35: İsrail Başbakanı Netanyahu, ABD ile birlikte "İran’daki terör rejiminin oluşturduğu varoluşsal tehdidi ortadan kaldırmak için" operasyona başladıklarını duyurdu. Netanyahu açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Büyük dostumuz Başkan Donald Trump’a tarihî liderliği için teşekkür ediyorum. 47 yıldır Ayetullah rejimi ‘İsrail’e ölüm’, ‘Amerika’ya ölüm’ diye haykırıyor.

Kanımızı döktü, birçok Amerikalıyı öldürdü ve kendi halkını katletti. Bu katil terör rejiminin, tüm insanlığı tehdit etmesine imkân verecek nükleer silahlara sahip olmasına izin verilemez. Ortak eylemimiz, cesur İran halkının kendi kaderini kendi ellerine alması için gerekli koşulları oluşturacaktır.

İran halkının tüm kesimleri–Farslar, Kürtler, Azeriler, Beluçlar ve Ahvazlılar–için artık zorbalığın boyunduruğunu üzerinden atma ve özgür, barışçıl bir İran kurma zamanı gelmiştir.

Sizlere, İsrail vatandaşlarına, İç Cephe Komutanlığı’nın talimatlarına uymanız çağrısında bulunuyorum. Önümüzdeki günlerde ‘Aslanın Kükreyişi’ Operasyonu kapsamında hepimizden dayanıklılık ve metanet beklenecek.

Birlikte ayakta duracağız, birlikte savaşacağız ve birlikte İsrail’in ebediyetini güvence altına alacağız.”

11.57: ABD Savunma Bakanlığı operasyona "Destansı Öfke" (Epic Fury) adını İsrail ise "Kükreyen Aslan" (Roaring Lion) adını verdi.

12.00: Reuters'a konuşan bir ABD'li yetkili, ABD ve İsrail'in başlattığı operasyonun birkaç gün sürmesinin beklendiğini söyledi. 

^{Bahreyn'den gelen görüntüler}

12.09: İran'ın, ABD Deniz Kuvvetleri’nin 5. Filo karargâhı ve deniz üssünün bulunduğu Bahreyn’in Jufair bölgesini vurduğu bildiriliyor. ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı (NAVCENT) ve ABD 5. Filosu'na ev sahipliği yapan üs; Körfez, Kızıldeniz ve Arap Denizi'ndeki ABD deniz misyonları için önemli bir lojistik ve operasyon merkezi olarak kullanılıyor.

12.16: Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de patlama sesleri duyuldu.

12.18: Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ABD büyükelçilikleri, tüm personeline sığınma talimatı verdi ve bu ülkelerdeki tüm Amerikalılara da aynısını yapmalarını tavsiye etti.

12.20: Katar, Suriye ve Kuveyt hava sahalarını kapattıklarını duyurdu.

12.28: Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt'te de İran tarafından vurulan ABD üslerine dair görüntüler geliyor. Ayrıca Suudi Arabistan ve Ürdün'de patlamaların meydana geldiği iddia ediliyor.

12.30: Katar Savunma Bakanlığı, İran'dan fırlatılan bir füzenin Patriot hava savunma sistemi tarafından imha edildiğini duyurdu. Katar'da tüm vatandaşlara askerî alanlardan uzak durulması çağrısı yapıldı.

12.40: Yemen’deki Husiler, İran’a destek amacıyla Kızıldeniz'den geçen ABD ve İsrail gemilerine yönelik saldırılarını yeniden başlatacaklarını açıkladı.

12.48: İsrail merkezli Channel 14, İran'ın misilleme saldırılarında atılan füzelerden birinin İsrail'in güneyinde bulunan Aşkelon kentindeki 9 katlı bir binaya isabet ettiğini bildirdi.

12.52: THY, Ortadoğu’da hava sahalarının kapatılması nedeniyle Lübnan, Suriye, Irak, İran, Ürdün, Katar, Kuveyt, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman seferlerini iptal etti.

13.10: İsrailli bir askerî yetkili, İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarda “İsrail’i yok etme planının bir parçası olan kritik personeli” hedef aldığını açıkladı. Reuters'ın aktardığı habere göre, operasyonlarda bazı üst düzey Devrim Muhafızları komutanları ve siyasi yetkililer öldürüldü. İran Dışişleri Bakanı’nın ise güvende olduğu bildirildi.

13.14: BAE haber ajansı, Abu Dabi’de yerleşim bölgesine düşen şarapnel parçası nedeniyle bir kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’ın kendisine yönelik saldırısına cevap verme hakkını saklı tuttuğunu açıkladı.

13.19: Irak Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan açıklamaya göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin'i arayarak İran'ın bölgedeki ABD askerî üslerini hedef alacağını bildirdi. Irak'ın açıklamasında, Erakçi'nin "bu saldırıların ilgili ülkeleri hedef almadığını, ancak askerî tesislerle sınırlı olduğunu" açıkladığı belirtildi.

13.20: Ürdün devlet haber ajansı, ülkenin ordusunun hava sahasına giren ve ülkeyi hedef alan iki balistik füzeyi önlediğini bildirdi.

13.30: İran'ın resmî haber ajansı IRNA, İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinde, Türkiye sınırına yaklaşık 50 km uzaklıkta bulunan Urmia şehrinde patlamalar meydana geldiğini bildirdi.

13.33: İsrail ordusu, önümüzdeki saatlerde ülkenin hava ve sınır savunmasını güçlendirmek için yaklaşık 70.000 yedek askeri göreve çağıracağını açıkladı.

13.35: Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İran’daki vatandaşlar için güvenlik uyarısı yayımladı. Bakanlık, İran’daki mevcut güvenlik durumunun hassasiyet arz ettiğini belirterek vatandaşları dikkatli olmaları ve acil durumlar dışında seyahatlerini ertelemeleri konusunda uyardı.

14.22: Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, sosyal medyada yaptığı açıklamada İsrail Dışişleri Bakanı ve bölgedeki diğer yetkililerle görüştüğünü yazdı. Kallas, Avrupa Birliği'nin "diplomatik yolları araştırmak için Arap ortaklarıyla yakın işbirliği içinde olduğunu" da ekledi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa da ortak bir açıklamada "gerilimi daha da tırmandırabilecek veya küresel nükleer silahların yayılmasını önleme rejimini zayıflatabilecek her türlü eylemi önlemenin kritik öneme sahip olduğunu" ifade etti.

14.27: Irak'taki en güçlü İran müttefiki Kataib Hizbullah, misillemede bulunacaklarını açıkladı. Grubun liderlerinden The New York Times'a yapılan açıklamada "Saldırganlıklarına karşılık olarak yakında Amerikan üslerine saldırmaya başlayacağız" ifadeleri kullanıldı.

14.30: İran Dışişleri Bakanlığı, BM Güvenlik Konseyi'nden "uluslararası barış ve güvenliğin ihlaline karşı acil önlem almasını" istedi.

14.35: İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın oğlu, ABD-İsrail'in saldırılarında babasının hedef alındığını ancak suikast girişiminden yara almadan kurtulduğunu duyurdu.

15.50: İran devlet medyası, İsrail’in Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentinde bir ilkokulu hedef aldığı saldırıda hayatını kaybeden öğrenci sayısının 51’e yükseldiğini, 60 kişinin de yaralandığını duyurdu.

16.20: Suriye Devlet Ajansı SANA, İran’a ait bir füzenin Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde bir binaya isabet etmesi sonucu dört kişinin hayatını kaybettiğini aktardı. Tanıkların ve bölge sakinlerinin paylaştığı videolara göre, diğer füze parçaları Suriye’nin güneyindeki Dera vilayetine bağlı Kuneytra kenti ile Yermuk Havzası’na düştü.

16.45: İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, güney İran’daki Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentindeki kız ilkokuluna yönelik saldırının “karşılıksız kalmayacağını” söyledi:

"Yerle bir edilmiş bu bina İran'ın güneyinde kız çocukları için bir ilkokul. Gündüz vakti, öğrencilerle doluyken bombaladılar. Onlarca masum çocuk burada öldürüldü. İran halkına yönelik bu suçlar karşılıksız kalmayacak."