CHP’den “İkinci Yüzyıla Çağrı”

CHP cumartesi günü, ekonomi programını açıkladığı dört saatten uzun süren "İkinci Yüzyıla Çağrı" etkinliğini İstanbul'da gerçekleştirdi. Yerinde izlediğim etkinlik başlamadan salon dışında kalan partililerin memnuniyetsizliği sebebiyle kapılar herkese açıldı. Muhtemelen Lütfi Kırdar Kongre Salonu tarihinin en kalabalık etkinliklerinden biri gerçekleşti.

"İktidar" sloganıyla sahneye çıkan CHP lideri Kılıçdaroğlu, "Benim işim sistemi kurmaktır, çalıştırmaktır" diyerek sahneyi partinin ekonomi programına katkı veren dünyaca ünlü ekonomistlere bıraktı.

Konuşmalardan notlar

Kılıçdaroğlu'nun başdanışmanı olduğu açıklanan, daha önce eski Almanya Başbakanı Angela Merkel ile Almanya ekonomisinin kalkınması ve dönüşmesi konularında çalışan Jeremy Rifkin, "Bilimsel, teknik ve ekonomik girdi sağlayacağını, Türkiye'nin kapsamlı bir yön haritası oluşturmasına yardımcı olacağını" söyledi.

CHP Sözcüsü Faik Öztrak, "yeni nesil kalkınma stratejilerinin hazır olduğunu, Türkiye'yi dördüncü endüstri devriminin takipçisi ve tüketicisi değil, geliştiricisi ve üreticisi yapmaya kararlı olduklarını" ifade etti. Stratejilerinin demokrasisi, kurumları ve kuralları güçlü, üreterek zenginleşen, zenginliği adil paylaşan, rekabetçi, temiz ve yeşil Türkiye sütunları üzerine inşa edildiğini açıkladı. 

Merkez Bankası'nın bağımsız olacağı ve enflasyonu kalıcı olarak tek haneye indirmek için çalışacağı, tasarruflarla kırılgan kesimlerin destekleneceği, AB üyelik müzakerelerinin canlandırılacağı, sendikalaşmanın önünün açılacağı, risk priminin düşürüleceği, cinsiyet eşitsizlikleriyle mücadele edileceği sözleri verildi. "İstanbul Sözleşmesi yeniden yürürlüğe girecek." cümlesi, salonda kuvvetli alkışla karşılandı.

CHP Yoksulluk ve Dayanışma Ofisi Koordinatörü Hacer Foggo "Zenginin daha zengin yoksulun ise daha yoksul olduğu" bu dönemde CHP'nin kuracağı Aile Destekleri Sigortası Kurumu ile sosyal yardımların kapsamının genişleyeceğini, "devletin zorda olanın ayağına gideceğini ve hiçbir çocuğun yatağa aç girmeyeceğini" söyledi.

Merkez Bankası eski başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, gereken kaynağı yaratmak için risk birikimini sınırlayan makro-ihtiyati politikalara, finansal istikrarı tehdit etmeyen reel kur ve rezerv politikalarına, vergi adaleti sağlayan maliye politikasına ve yapısal reformlara dayanan dört ayaklı politika setini tanıttı. Prof. Dr. Refet Gürkaynak, enflasyonun düşmesi için uygulanması gereken politikaları sundu. Prof. Dr. Ufuk Akçiğit ise beşeri sermayeye yatırım yapılmasının öneminin altını çizdi.

CHP Genel Sekreteri Selin Sayek Böke, ranta değil "üretken yatırıma" dayanan bir ekonominin sözünü verirken hedeflenen yeşil dönüşümün ekonomik faydalarından bahsetti. "Yeni bir kamucu anlayışla ve verimlilik hedefiyle" geldiklerini söyleyen Böke, vergi adaletini sağlama, teknolojinin toplumda eşit erişimi ve yaygın kullanımı, yeteneklere yatırım yapılması, temiz ihale dönemi gibi vaatlerde bulundu. Böke'nin "YÖK'ü kaldıracağız." cümlesi de büyük alkış aldı.

Prof. Dr. Daron Acemoğlu ise teknoloji yatırımlarıyla ve insan kaynağının doğru kullanımıyla ekonomik büyümenin verimli hâle getirilmesinin önemini vurgularken faiz politikalarının düzeltilmesiyle enflasyonun indirilmesi gerektiğini söyledi. Ekonomiyle demokrasi arasındaki ilişkiden bahseden Acemoğlu, toplumun güçlenmesi için demokrasinin, sivil toplumun ve ifade hürriyetinin şart olduğunu anlattı.

Kapanış konuşmasını yapmak üzere sahneye çıkan Kılıçdaroğlu, "Bugün ülkenin kaderini değiştirme günüdür. Bunun çaresi mevcut tek adam gitsin başka bir tek adam gelsin değildir. Tek adam gitsin, yerine çalışan yeni bir sistem gelsin." dedi. "Türkiye'yi kurumları yeniden inşa edilmiş, bölgesinde barışın ve refahın merkezi olan, kesintisiz üreten bir ülke yapma" sözü verdi.

"Emin olun iktidara geliyoruz" diyen Kılıçdaroğlu, ülkedeki dönüşümün "en güzel mirası" olacağını söyledi. Altılı Masa'daki liderleri öven Kılıçdaroğlu, üç yılda 325 milyar dolar kaynağı ülkeye getirme sözü verdi. Ayrıca "kirli sermayenin çaldığı 418 milyar doları" geri alacağını söyledi ve büyük alkış aldı. Kılıçdaroğlu, endüstriyel dönüşüm, işgücü dönüşümü, enerji dönüşümü, tarım ve hayvancılık dönüşümü ve istihdam artışı kolonları üzerine kurdukları planla kalıcı refahı sağlayacaklarını iddia etti. 50 ili kapsayan 8 bölgede, özel ekonomi bölgeleri oluşturulacağını açıkladı. Siyasiler ile "siyaset üstlü liyakatli kadroların" bir arada çalışacağını söyledi.

"Bize kral değil, kural lazım" sözü çokça alkışlanan CHP lideri sözlerini "Ey dünya. Türkiye senin ucuz iş gücü alanın olmayacak. Türkiye senin mülteci kampın olmayacak. Türkiye senin çöp depolama alanın olmayacak. İktidara geliyoruz. Yeni Türkiye hayalimiz için yola çıkıyoruz. Haydi arkadaşlar, başlıyoruz." sözleriyle noktaladı.

Kılıçdaroğlu aday mı?

Kılıçdaroğlu'nun kişisel vaatler de içeren konuşması adaylık sinyali olarak yorumlanabilir. CHP lideri kesinlikle adaylığı istediğini belli ediyordu. İYİ Parti lideri Meral Akşener de cuma akşamı katıldığı programda Kılıçdaroğlu'nun adaylığına kapıyı kapatmamıştı. Açıklanan programın kamuoyunda yaratacağı etki, Kılıçdaroğlu'nun adaylığı konusunda belirleyici olacaktır.

Sosyal demokrat CHP

CHP, günler öncesinden paylaştığı "3 Aralık’ı bekleyin" mesajlarıyla etkinliği merak ettirmeyi başarmıştı. Etkinlikte girişte izdiham yaşanması, çeviri kulaklıklarının dağıtılamaması, basın bölümünde gazetecilerin ayakta kalması gibi organizasyonel hatalar göze çarptı. Somut vaatler zaman zaman teorik konuşmaların arasında kayboldu.

Öte yandan, CHP ortaya somut bir program koyamadığı eleştirilerine açıkladığı kapsamlı yol haritasıyla, neyi nasıl yapacağının detaylı planıyla güçlü bir yanıt verdi. CHP’nin kenetlendiği ve liderinin arkasında durduğu, iktidar beklentisinin çok büyük olduğu, Altılı Masa işbirliğinden şikayetçi olunmadığı görülüyordu.

Yüksek teknolojiye ve AR-GE'ye dayanan, üretimi ve istihdamı önceleyen, kamuya daha büyük rol biçen, eşitliği gözeten, insana yatırım yapan, dünyaya entegre bir sosyal devlet programı, CHP'nin sosyal demokrat kimliğini yakın geçmişte hiç olmadığı kadar ön plana çıkarıyordu. Ayrıca sol/sosyalist çevrelerde hayal kırıklığıyla karşılanan program, Altılı Masa’daki partilerin itiraz edecekleri bir radikallik barındırmıyordu.

Rifkin'in başdanışmanlığa getirilmesi ise hükümetin CHP'nin "yerli ve millî" olmadığı yönündeki eleştirilerinin partide ciddiye alınmadığının göstergesi gibiydi.

Siyasetteki psikolojik üstünlüğün yeniden Cumhur İttifakı'na geçtiği bir süredir dillendiriliyordu. Ana muhalefet partisi, yarattığı pozitif rüzgarı, programı başarılı bir iletişim stratejisiyle halka anlatarak, vatandaşları ülkeyi bu programla kalkındırabileceğine ikna ederek ve Altılı Masa'daki partilerle uzlaşıyı koruyarak sürdürebilirse başarı şansını artıracaktır. Siyasal iletişim uzmanı Şeyda Taluk'un yazdığı üzere, "seçimin salonlarda değil, sokaklarda kazanıldığını" unutmamak gerekiyor.