CHP’li Belediyeler ve SGK Borçları

Cumhurbaşkanı Erdoğan partisinin grup toplantısında CHP Genel Başkanı Özgür Özel’e hitaben “Emeklilere faydanız dokunsun istiyorsanız talimat verin, belediyeleriniz SGK’ye olan birikmiş borçlarını ödesin. Şu anda belediyelerin borçlarıyla ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığımız tahsiline kaynağında başlayacaktır. Öyle 25 kuruşa simit yok” ifadelerini kullandı. Erdoğan’ın bu sözlerinin hemen ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan belediyelerin SGK’ya olan borcunun 96 milyar liraya ulaştığını ve Bakanlık olarak harekete geçtiklerini söyledi: “31 Mart yerel seçimlerinden önce SGK’ye prim borçları biriken belediyelerin olduğuna dikkati çekmiş ve belediyelerin borçlarını ödemesi için bir çağrı yapmıştık. Bunu sözde bırakmadık, SGK aracılığıyla tüm borçlu belediyelere, herhangi bir parti farkı gözetmeksizin borç bildirimlerini gönderdik.”

CHP Genel Başkanı Özel ise Erdoğan’ın belediyeleri zora sokarak, halka hizmeti aksatarak CHP’yi yıpratmaya çalıştığını ve esasında en borçlu belediyelerin 31 Mart Yerel Seçimlerinde AKP’den CHP’ye geçen belediyeler olduğunu söyledi. CHP Genel Başkan Yardımcısı Burhanettin Bulut, içinde CHP’li belediyelerin de bulunduğu 15 büyükşehir belediyesinin SGK’ya hiç prim borcu olmadığını fakat son seçimde AKP’den CHP’ye geçen Balıkesir, Bursa ve Denizli Büyükşehir Belediyelerinin toplam borcunun 790 milyon lira olduğunu açıkladı.

Daha önceki bültenlerimizde de sıkça yazdığımız gibi, 2019’dan beri AKP hükümeti kayyum, proje finansmanlarına yönelik engeller, bürokratik engeller, idari ve hukuki baskılar vb. çeşitli yöntemlerle muhalif belediyelere yönelik bir baskı uyguluyor. Şimdi ise, sokak hayvanları konusundan sonra, belediye borçları üzerinden muhalefete yönelik yeni bir cephe açıldığını görüyoruz. Hükümetin muhalif belediyelere öteden beri uyguladığı baskıları hatırladığımızda, bu borç tahsili konusunun salt kamu maliyesini toparlamaya yönelik uygulamaları aşan, partizan saiklerle yapıldığını açıkça görüyoruz.

Bakan Işıkhan her ne kadar belediyelerin borçlarına yönelik yaptırımların parti farkı gözetmeksizin uygulanacağını belirtse de, Erdoğan’ın açıklamasında CHP’li belediyeleri kastetmesi ve bakanlığın derhal harekete geçmesi bu çıkışın partizan bir motivasyonla yapıldığını gösteriyor. Bu hamlesiyle Erdoğan birkaç kazanım umuyor olabilir. Örneğin, borçların tahsil edilmesi sürecinde AKP ve MHP’li belediyelere borç bildirimi ile yetinilirken CHP’li belediyelere daha sert uygulamalar dayatılabilir. Hatta hükümet ile belediyeler arasındaki “borç krizi (!)” bir anda gündemin ana maddesi haline gelebilir. Tabii ki, popülist bir lider olarak Erdoğan, bu tür ikilikler, zıtlıklardan kaçınmaz ve yerel yönetimlerin yetkilerinden, merkezi bütçeden ayrılan ödeneğe kadar müdahale edebileceği bir fırsatlar silsilesini karşısında bulabilir. Bu nedenle dikkatli olmak gerektiği kanaatindeyim. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın amaçlarından biri de hükümetin kamu maliyesinde disiplin sağlamaya yönelik çabasının CHP’li belediyeler tarafından engellendiği izlenimini yaratmak olabilir. Birkaç gündür hükümete yakın medyada buna benzer yorumlarla karşılaşmaktayız. Son olarak ve belki de en önemli motivasyon, CHP’li belediyeleri finansal olarak zora sokarak, bu belediyelerin hizmet kapasitesini azaltmak ve böylece CHP’yi yerel yönetimlerde başarısız göstermek. Henüz net bir biçimde kestiremediğimiz birçok siyasi hedefi olabilecek bu çıkış karşısında muhalefetin yapması gereken şey hükümetin kamu yararından çok bir bedel ödetme veya cezalandırma amacı güttüğünü kamuoyuna detaylı ve vurgulu bir biçimde anlatmaktır.