Neden “onur” eğitim ortamları için gerekli ve önemli?

Çocukların ve gençlerin en çok vakit geçirdiği, öğrendiği, geliştiği, sosyalleştiği alanlardan biri de ev ve okulu da kapsayan eğitim ortamları.

“Cinsellik ve cinselliğin hâlâ tabu ve sesli konuşulduğu zaman gelen yaftalar nedeniyle, eğitim ortamlarında hatta sosyal çevrelerde bile LGBTİ+ konusunu konuşamıyorum. İnsanların birbirine sesli şekilde karşısındakini ne kadar sevdiğini söyleyemediği bir ortamda aynı cinsine olan sevgisini, aşkını sesli şekilde söylemesi içinde bulunduğu çekirdek sosyal gruplarından bile yargılama nedeni olabiliyor." - Dijtial Pazarlama Çalışanı, İstanbul

Eğitim ortamlarında karşılaşılan cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılık, akran zorbalığı, dışlama gibi faktörler, düşük başarı, hoşnutsuzluk, bunalım ve intihar girişimlerine yol açabiliyor. Bu ayrımcılıklar bizlere çok da uzak değil. Üzerine biraz düşündüğümüzde pek çok yerde farkında olmadan ayrımcı davranışlarda bulunabiliyoruz. Bunlar eğitim ortamlarında ikili cinsiyet kalıpları içinde kızım, oğlum demek, cinsel yönelim atayarak kız arkadaşın, erkek arkadaşın var mı diyerek, oğlanlara basketbol topu verirken kızlara ip veya voleybol topu vererek, cinsiyet çeşitliliğine uygun tuvalet için alternatif sunmayarak ve dolayısıyla seçme hakkı da vermeyerek karşımıza çıkıyor. Bu ve benzeri pek çok örnek ayrımcılığı meşru kılıyor. Halbuki, Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi’ne göre tüm çocukların ve gençlerin ayrımcılığa uğramama hakkı vardır. Ayrımcılığa uğramama hakkı bağlamında eğitimin çocuğun kişiliğinin, yeteneklerinin, zihinsel ve bedensel becerilerinin mümkün olduğunca geliştirilmesi gereklidir.  

Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılık da yasaklanmış ayrımcılık temellerinden biri. LGBTİ+ çocuk ve gençlerin, varoluşlarını yaşamalarına imkân sağlayacak uygun bilgi, destek ve gerekli korumaya erişimi yetersiz veya yok.

Devletin, toplumun, ebeveynlerin, eğitimcilerin, eğitim ortamlarında çocukların ve gençlerin güvenli bir şekilde, şiddet, zorbalık, toplumsal dışlama ve cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği temelli diğer ayrımcı ve onur kırıcı davranış biçimleri olmaksızın en erişilebilir şekilde bilgi ve kaynakları sağlayarak dengeli ve sağlıklı gelişmesi, topluluklarında ve toplum genelinde yapıcı roller üstlenebilmesi için insan haklarının desteklemesi ve eğitim hakkını koruması gerekli.