Coğrafi bir ikilem: Kuzey Akım 2

ABD'nin, Rusya ve Ukrayna arasında yaşanabilecek olası bir çatışmada Rusya'nın Avrupa'ya doğal gaz aktarımının sekteye uğramaması için harekete geçtiği iddia edildi. Hükümetin, Avrupa'ya doğal gaz tedarikine yönelik acil durum planları konusunda uluslararası enerji şirketleriyle görüştüğü öne sürüldü. Reuters'ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hükümetin alternatif bir tedarik ağı olup olmayacağını sormak üzere şirketlerle müzakere yaptığı bildirildi.

• Bir adım geriden: ABD'de senato, Rusya'dan Almanya'ya doğal gaz aktarımı yapılmasını hedefleyen Kuzey Akım 2 isimli boru hattına yaptırım uygulanmasına yönelik teklifi reddetti. Senatör Chris Murphy, yaptırım teklifinin geri çevrilmesine ilişkin "Eğer bu yasa geçerse bu Ukrayna'nın işgal edilme ihtimalini artıracaktır; çünkü Rusya'ya karşı birlik olmamız gereken zamanda ABD'yi Almanya'dan ayırıyor." ifadelerini kullandı. Senatör Mark Warner de yaptırım kararını "Kuzey Akım 2 fikrini beğenmiyorum ama en iyi müttefiklerimizden birini böyle bir zamanda rahatsız etmemiz tiyatro gibi gözükür." diye yorumladı. Senatör Robert Menendez ise Rusya hükümetine, askerî yetkililere ve bankacılık kurumlarına yaptırım uygulanmasına ilişkin alternatif bir yasa tasarısı sundu. 

Gerilimi azaltma çağrısı

Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Josep Borrell de Kuzey Akım 2 boru hattının işleyişinin Ukrayna'daki gelişmelere ve Rusya'nın bu konudaki tutumuna bağlı olduğunu söyledi. Yaptırım uygulamaya sıcak bakarken boru hattını açamayacaklarının altını çizen Borrell, bu kararın Moskova'nın elinde olduğunu belirtti. Borrell, boru hattının açılmasına Almanya'daki regülatörlerin karar vereceğini ifade etti. 

• Diyalog vurgusu: ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik "saldırganlığını" devam ettirmesi durumunda boru hattının faaliyete geçmesinin zor olduğunu vurguladı. Almanya Savunma Bakanı Christine Lambrecht de boru hattının çatışmanın bir parçası olmaması gerektiğini dile getirdi ve gerilimin diyalogla azaltılması çağrısında bulundu.

Ukrayna'nın geleceği

Boru hattı açıldığı takdirde, Rusya'nın Ukrayna üzerinden gaz göndermek için geçiş ücreti ödemesinin gerekmeyeceği ve Avrupa'nın da Ukrayna'dan geçen boru hattına daha az ihtiyaç duyacağı düşünülüyor. Rusya, Ukrayna'ya 2 milyar dolar geçiş ücreti ödüyor. Ukrayna'nın transit aracı olarak kullanılmamasının, Ukrayna'yı "yalnızlaştıracağına" inanılıyor. Almanya'nın Rusya'dan gelecek doğal gaza daha fazla bağımlı olacağı ve bu durumun Avrupa'yı Kremlin'e karşı zayıflatacağı yorumu yapılıyor. Boru hattının Avrupa'nın iklim hedeflerine uymadığı ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ekonomik ve siyasi etkisini güçlendireceği değerlendirmesi de öne çıkıyor. 

• Almanya'nın tercihi: Öte yandan Almanya'da Yeşiller'in boru hattına karşı çıktığı biliniyor. Başbakan Olaf Scholz ise Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin sonuçları olacağına işaret etse de boru hattının bir "özel sektör projesi" olduğunu savunuyor. Jen Kirby, Kuzey Akım 2'yi değerlendirdiği yazısında, Rusya'nın enerjiyi bir baskı aracı olarak kullandığını söylüyor. Kirby, hattın hem caydırıcı bir özelliği olduğunu hem de bir ceza seçeneği olabileceğini belirtiyor.