Daktilo arkadaşım bana iş bulabilecek miydi?

(2)
Röportajı yapan: Neriman

Görüyordum, işitiyordum: İş istemek için muhtelif yerlere müracaat edenler, ağız birliği yapmış gibi ve açık olması muhtemel kapıları yüzlerine kendi elleriyle kapatmamak endişesiyle:

— Ne iş olursa olsun! diyorlar.

Bu tecrübe edilmiş; muvaffakıyeti görülmüş bir iş isteme yolu olacaktı ki bu kadar taammüm etmiş bulunuyordu. Böyle sihirli, bütün kapıları açması ihtimali bulunan anahtarı muayyen bir iş isteyip bulamayınca kullanmalıydım.

Fakat bu muayyen iş ne olabilirdi? Aklıma daktilo olmak geldi. Gene düşündüm: Bu ilk müracaatta yer bulur isteklerden değildi.

Sonra kime giderdim? Hiç olmazsa ufak bir ipucu, bir yazı makinesi kokusu almak icap ediyordu.

Düşünmekle böyle bir işin bulanamayacağına aklım kesince, çıkar yolun, muhtelif yerlerde, daktiloluk yapan tanıdıklarıma baş vurmak olduğuna hükmettim. Buna karar vermemle, gene bu karardan vazgeçmem bir oldu. Çünkü tanınmamam lâzımdı. Daktilolukla hayatlarını kazanan arkadaşlarım benim ne işle meşgul olduğumu biliyorlardı.

Sonra şöyle düşündüm: Onlara, muharrirliğin para kazandırmadığını, bu işten vaz geçtiğimi, muayyen bir iş sahibi olmak istediğimi söyleyemez miydim?

Kendimi birdenbire Eminönü'nde buldum. Akşam üstlerinin kalabalığından eser yok. Buraya tramvaya atlayıp Beyoğlu'nda tanınmış bir müessesede senelerdenberi daktilo olarak çalışan arkadaşıma, N., a gitmeyi kararlaştırdım.

Tanınmış bir müessesede daktilo olan arkadaşıma gitmeye karar vermiştim. Eminönü'nde tam tramvaya atlarken...

Lisedeyken, bu arkadaşla yanyana otururduk. O daha yedide mektebi bıraktı. Fransız mekteplerinden birine giderek benim bir türlü öğrenemediğim Fransızcayı öğrendi. Sonra da babasının ölümü üzerine çalışmaya, hayata atılmaya mecbur oldu.

Bir kaç gün evvel kendisine rastlamıştım. Bana sitemlerde bulunmuştu. Kendisini arayıp sormadığımdan şikâyet etmişti. Bu iyi bir fırsattı. Şimdi hem ziyaretinde bulunabilir, hem de akıl danışırdım.

Gelen bir Maçka arabasına atlamak üzereydim ki eteğimden birisi çekti. Baktım: Kendisine gitmeye karar verdiğim arkadaşım değil mi? Ne kadar şaşırdığımı tasavvur edemezsiniz. Bir an durakladım. Aklımdan geçenleri okuduğunu, cürmü meşhut halinde yakalandığımı sandım. Âdeta ürperdim. Şaşırdığım yüzümden de belli olacak ki:

— Niçin bu kadar şaşırmış bir haldesin Neriman, dedi. Ne oldu? Bir yere mi gidiyordun?

— ...

— Neden cevap vermiyorsun?

— Sana geliyordum, seni böyle birdenbire karşımda görünce şaşırdım.

— Bana mı geliyordun? Haydi haydi yalan söyleme...

— Cidden sana geliyordum. Sen nereye böyle? Senin İstanbul'da ne işin var?

— Ben de şimdi tramvaydan indim. Şurada bir arkadaşa uğrayacağım. Kendisine söyleyeceklerim var...

— Bu arkadaşın nerede?

— Taşhan'da. Kendisine bir çift lâfım var... Sonra hemen döneceğim. Gel beraber gidelim. Sonra birlikte döneriz...

— Madem ki seni burada gördüm, artık yıkarıya çıkmaya lüzum yok. Hayda oraya kadar yürüyelim. Sana bir başka gün gider, konuşuruz. 

Hem yürüyor, hem konuşuyoruz: Yüzüme hayretini saklamayan ve hâlâ sözlerime inanmayan bir gözle bakıyor ve soruyor:

— Doğrusunu istersen Neriman, bana gelmek üzere olduğuna inanamadım... Sen beni hiç arayıp sormazdın. Yoksa mühim bir şey mi var?

— Oldukça...

— Nedir Allah aşkına?

— Bu işi yol üstünde konuşamam. Bir gün gelir söylerim.

— Bilirsin ben meraklıyımdır. Söylemezsen rahat edemem.

— Merak edilecek bir şey değil.

— Doğru mu söylüyorsun?

— Niçin doğru olmasın? Hemen söylemeyi icap ettiren bir şey olsaydı söylerdim. Şöyle yalnızca başbaşa verip konuşacağımız ve düşüneceğimiz bir şey, bu kadar!

O, benim söylemek istememden büsbütün kuşkulanıyor ve kafasını yorarak keşfe uğraşıyordu.

— Anladım kardeşim, dedi. Ben bilmiyor muyum sanıyorsun? Seni gördüğüm gün, yolda bizim sınıftan hani bir kaynana vardı ya onu gördüm. Senden bahsettim. Bana senin için neler anlatmadılar, neler! Elbette bu işe dair olacak, konuşacakların!

Anlıyordum ki N., bu sefer beni meraka düşürüp söyleyeceğimi söyletmeden baklayı ağzından çıkarmamaya çalışacaktı. Meraklanmış gibi:

— Neler söyledi bakalım, dedim.

— Benim sokakta söylenebilecek bir şeyim olsaydı ısrar eder miydim, hiç?

Bu sırada Taşhan'ın önüne kadar gelmiştik:

— Demek söylemeyeceksin?

— Hayır...

— O hâlde beni bekle... Ben şimdi gelirim. Beraber yukarı çıkarız.

— Başka bir gün gelirim. Senin belki işin vardır.

— Hayır, hayır... Bir çift lâfım var, o kadar. Hemen gelirim... Dönüşte seni bulamazsam vallahi darılırım.

Benden cevap beklemeden hemen merdivenlere doğruldu ve hemen gözden kayboldu.

(devamı var)

Kaynak: Haber (Akşam Postası), 21 İkinciteşrin (Kasım) 1937.