Dünya Kupası Öncesi İsyan

Futbolcuların, hatta genel olarak sporcuların emeğin bir parçası olarak işverenlerine (kulüp/federasyon yöneticilerine) ve sermaye sahiplerine karşı harekete geçmesinin örnekleri olsa da bunlar beklendiği ölçüde yaygın değildir. Bunun sebebi çoğunlukla sporcuların kendisini işçi sınıfının bir parçası olarak görmemesi, özellikle futbol gibi büyük hacimli para hareketlerinin olduğu branşlardaki atletlerin kendilerini sermaye sahibi sınıfına mensuplukla özdeşleştirmesidir. Bu, sporun zengin ve ultra-zengin sınıfına üye oyuncuları için bir ölçüde doğru olsa da atletlerin çok büyük bölümü en nihayetinde emeklerini satarak hayatlarını kazandıkları için işçi sınıfının bir parçasıdırlar. Hâl böyle olunca, örgütlü hareket etme biçimleri nispeten sınırlı ancak kayda değer ölçüde etkilidir.

Futbolda, özellikle kadın futbolu takımlarında bunun diğer dallara kıyasla daha fazla görülmesi tevekkeli değil, zira daha çok amatör olan kadın spor branşlarının yanı sıra futbol ve diğer sporlarda ücretten çalışma koşullarına çeşitli alanlarda devam eden eşitlik mücadeleleri atletlerin daha örgütlü hareket edebilmelerinin yolunu açıyor. Bunun açık bir örneği şu sıralarda Avrupa’nın devlerinden Fransa ve İspanya’da görülmekte. Avustralya ve Yeni Zelanda’da düzenlenecek olan 2023 Dünya Kupası’na yaklaşık dört ay kala Fransa’da futbolcuların protestoları teknik direktör Corinne Diacre’ı koltuğundan ederken, İspanya’da ise iki kez Ballon d’Or ödüllü Alexia Putellas’ın başını çektiği oyuncuların grevi sürüyor.

İsyan Bayrağı

Futbolcuların teknik ekibe karşı isyan bayrağı açıp onları koltuklarından etmeleri özellikle ABD Kadın Futbol Milli Takımı'nda yaygın görülen bir şey. Futbolcuların 1990’larda örgütledikleri iki grev kampanyasıyla Anson Dorrance ve Tony DiCicco gibi iki teknik direktörün milli takım kariyerlerini sonlandırmaları bunun bir örneği. Fransa’da ise oyuncuların bir süredir koç Corinne Diacre’la aralarında yaşanan sorunlar geçtiğimiz yılki Avrupa Şampiyonası öncesinde iyice görünür olmuş, takım bütün bu türbülansın içinde 2012’deki Olimpiyat dördüncülüğünden beri ilk kez bir büyük şampiyonada yarı finale kalmayı başarmıştı.

Fransa’yla 121 maça çıkan eski savunma oyuncusu Corinne Diacre, teknik direktör olarak göreve geldiği ilk sezondan itibaren kadro tercihleriyle tartışma yaratan bir isim oldu. 2014’te Clermont’un başına gelerek Fransa’da bir erkek futbol takımını yöneten ilk kadın teknik direktör olan Diacre, 2017’de görevini bırakarak Fransa kadın milli futbol takımının başına geçti. Neredeyse göreve gelir gelmez Wendie Renard’ı kaptanlıktan alması ve 2019’da Fransa’nın ev sahipliğinde düzenlenen Dünya Kupası’nda Marie-Antoinette Katoto’yu kadro dışı bırakması, milli takımın başındaki döneminin ilk yarısında verdiği en tartışmalı kararlardı. Bu, takımla teknik yönetim arasındaki makasın da açılmasına sebep olurken, 2020 yazında da deneyimli kaleci Sarah Bouhaddi, Diacre takımın başında olduğu sürece milli takımda yer almayacağını söyleyerek Fransa formasına veda etmişti.

Wendie Renard | Görsel Kaynak: Sky Sports

2022’de ise Avrupa Şampiyonası öncesi takım tarihinin en golcü futbolcusu Eugénie Le Sommer’yi ve Amandine Henry’yi kadro dışı bırakması takımla aralarındaki iplerin iyice gerilmesine yol açtı. Buna karşın İngiltere’de düzenlenen Avrupa Şampiyonası’nda son dörde adını yazdıran Fransa, Almanya’ya elendi ve Diacre’ın kendisine biraz daha zaman kazandığını düşünmesiyle bu yaz düzenlenecek Dünya Kupası’nı beklemeye başladı. Ancak geçtiğimiz şubat ayının sonunda, 2021’de takım kaptanlığına geri dönen Wendie Renard’ın ülkede futbolun yönetildiği sistemi eleştirerek (eleştirip) “mental sağlığımı korumak için bunu yapmam gerekli” diyerek milli takımdan ayrıldığını açıklamasıyla tartışmalar yeniden alevlendi. Renard’a, Katoto ve Kadidiatou Diani’nin de eklenmesiyle Corinne Diacre için yolun sonu görünmüş oldu.

Görevde olduğu süre boyunca Diacre’ın arkasında duran federasyon başkanı Noel Le Graet’nin, bu yılın başında hakkında çıkan cinsel taciz iddiaları nedeniyle istifa etmesi de Croix’lı teknik direktörün koltuğunda kalmasını iyice zorlaştırdı. Şimdiyse, Dünya Kupası’na dört ay kala boşalan koç (teknik direktör) koltuğunu henüz dolduramayan federasyonun önünde zorlu bir görev var: (var,) futbolcuların ve ülke futbolu için çalışan diğer kadınların kötü muamele ve tacizden uzakta işlerini yapabilecekleri bir ortam yaratmak. 

İspanya'da Sorunlar Sürüyor

Teknik ekiple takım arasında yaşanan sorunların oyuncuların greviyle sonuçlandığı bir başka ülke ise İspanya. Geçtiğimiz yıl favoriler arasında gösterildikleri Avrupa Şampiyonası’na çeyrek finalde veda eden İspanya’da 15 oyuncu sonbaharda, teknik direktör Jorge Vilda yönetiminin üzerlerindeki olumsuz mental etkisinden bahsederek İspanya Futbol Federasyonu’na takımdan ayrıldıklarını açıklayan bir e-posta yolladılar. Sakatlığı nedeniyle bir süredir sahalardan uzak olan Barcelona’lı yıldız Alexia Putellas ise e-posta gönderenler arasında olmasa da takıma desteğini açıkladı.

Alexia Putellas | Görsel Kaynak: Eurosport

Federasyonun ise “oyuncuların teknik ekiple ilgili kararlar vermesine izin vermeyeceklerini” duyurması takımla ülke futbolunu yöneten organ arasındaki ipleri de kopardı. Vilda da oyuncuların bu isyanına geçtiğimiz ay, Dünya Kupası hazırlıkları çerçevesinde Sydney’deki Cup of Nations’ta mücadele edecek takıma bu 15 oyuncunun hiçbirini almayarak yanıt verdi. 

Daha önce oyuncu yükünü yönetemeyerek takımda önlenebilir sakatlıkların yaşanmasına yol açmakla eleştirilen Vilda’nın bu hamlesi nihai bir karar değil. Dünya Kupası kadroları hazirandan önce açıklanmayacak. Bu esnada ise İspanya Futbol Federasyonu’nun en iyi oyuncularından yoksun şekilde Dünya Kupası’na gitmek pahasına oyuncuların taleplerine kulak tıkayıp tıkamayacağı ise merak konusu.