Edson Nasıl Pelé Oldu?

Pelé’nin isminin nereden geldiği hep merak edilmiş ve çeşitli rivayetlerin konusu olmuştur. Bu konuyla ilgili birçok şehir efsanesi mevcut. Örneğin Türkiye’de söylenegelen; taşların üstünde top oynarken çıkan seslerden dolayı bu ismi aldığına dair rivayet gibi. Ya da ismin İbranice mucize anlamına gelen ve “pele” şeklinde okunan פֶּלֶא kelimesinden geldiği. Bazısı mantık sınırlarını zorlayan, bazısı kulağa makul gelen pek çok söylenti olsa da büyük efsane isminin kökenini küçüklüğünden ilginç bir hikâyeye dayandırıyor.

Edson Arantes do Nascimento. Ailesi büyüdüğünde tüm dünya tarafından Pelé olarak tanınacak çocuklarının ismini Edson koyduğunda Thomas Edison’dan esinlenmiş. Doğum yeri olan Três Corações’e elektrik, doğduğu yıl olan 1940’ta geldiği için. Çocukluğundan beri pek çok takma ismi olan Pelé’nin ilk lakabı amcası tarafından takılan “Dico”. Hatta annesi büyüyüp Pelé ismiyle ünlendikten sonra bile ona bu şekilde hitap etmeye devam etmiş. Okul yıllarında Brezilyalı şarkıcı Gasolina’ya ithafen arkadaşları tarafından bir süre de bu şekilde çağrılmış ama “Neyse ki bu isim pek tutmadı” diyor büyük efsane.

Pelé isminin kaynağıysa babasının top koşturduğu Vasco de Sao Lourenço takımının kalecisi “Bilé”. Küçükken babasıyla beraber maçlara ve antrenmanlara gitmeyi seven küçük Edson ara sıra da sahaya girip kaleye geçtiğini söylüyor. “Kaleye çekilen şutlarda kurtarış yapmayı başardığımda, kendimi Vasco kalecisinin yerine koyarak, “İyi kurtarıştı Bilé!”, “Bu harikaydı Bilé!” şeklinde bağırıyordum.” Bilé ismini küçükken dili dönmediği için “Pilé” olarak söylüyor. Sonrasında Bauru’ya taşındıklarında bu Pelé’ye evriliyor. Amcası Jorge’nin dediğine göre bunun sebebi Edson’un ağır Minas Gerais aksanı.

İşin bir diğer ilginç tarafı; Pelé isminin babası olan Vasco kalecisi Bilé’nin de gerçek adı bu değil, Jose Lino. Jose iki yaşına kadar konuşamadığı için annesi endişeleniyor ve Brezilya’da “benzedeira” olarak bilinen, Türkçe’ye “cinci hoca” olarak çevirebileceğimiz büyücü doktorlardan yardım istiyor. Benzedeiralar ritüellerine “Bili-bilu-tetéia!" diyerek başlıyor. Haftalar süren seanslara rağmen Jose konuşmayı başaramıyor ancak bir gün aniden “Bilé!” diye bağırıyor. Annesi ve benzedeiralar bunun bir mucize olduğuna inanıyor ve Jose Lino da büyüyüp kaleci olduğunda bile Bilé olarak anılmaya devam ediyor.

Efsane futbolcu aslında başlarda lakabını hiç sevmediğini söylüyor. “Arkadaşlarım bana Pelé diye hitap ettiğinde onlara sinirlenirdim. Hatta çocuğun birine bu yüzden yumruk attım ve okuldan iki gün uzaklaştırma cezası aldım. Ancak bunun beni sinir ettiğini gören çocuklar bana daha da fazla bu şekilde hitap etmeye başladı. Sonradan bu konuda yapabileceğim bir şey olmadığını fark ettim ve bu lakabı çok sevdim ama çocukken gerçekten nefret ediyordum.” 

Pelé, isminin, emin olmamakla beraber, bu olaylar silsilesinden kaynaklandığını düşünüyor. Biraz abartılı görünse de diğer pek çok hikâyeden daha makul olduğu kesin. Futbolun, geçtiğimiz günlerde aramızdan ayrılan ilk büyük ikonunun Dünya Kupası başarılarından ülkesinde milli hazine ilan edilmesine ve bu yüzden Brezilya hükümeti tarafından ülke dışına transferinin yasaklanmasına kadar çok fazla hikayesi var. Ancak isminin kökeni bile Güney Amerika’nın büyülü gerçekçiliğine yakışır cinsten. Sanki daha doğduğunda fevkalade bir yaşamı olacağı alnına yazılmış gibi.