Elektriklenen otomotiv sektörünün Çin önlemleri ve Türkiye örneği

Dünya otomotiv sektörü büyük bir hızla elektrikleniyor. Çin, ABD, Avrupa'nın yanında Türkiye'nin de dahil olduğu elektrikli otomobil akımı dünyayı etkisi altına alsa da konuyla ilgili tartışmalar da sürüyor.

İlk dikkat çekici haber geçen hafta The New York Times’dan geldi. Haberde, Ford’un elektrikli otomobil üretiminden çekileceği ve hibrit motor üretimine geçeceğinden söz ediliyordu. Haberin detayında bu kararın sebebi Ford’un elektrikli otomobil üretiminden 4,7 milyar dolar zarar ederken hibrit araçlardan 7,5 milyar dolar kâr etmesi olarak açıklanıyordu. Bu haber doğal olarak büyük bir şaşkınlık yarattı. Elektrikliye dönüşümün başlarında olduğumuz şu günlerde ABD devinin kâr-zarar değerlendirmesiyle aldığı bu radikal karar, ister istemez diğer üreticileri de düşünmeye sevk etti. 

Çin ve AB pazarlarına gelince... Avrupa’da 2023 yılında satılan elektrikli araçların beşte birinin Çin’de üretilen araçlar olduğu açıklandı. Bu rakamın bu sene için %25’lere çıkması öngörülüyor. Bu durum da AB ülkeleri için önemli bir tehdit oluşturuyor. Hem elektrikli otomobil hem de batarya üretimi açısından Çin’in uzun zamandır koruduğu ağırlığı, 2024 yılında da çokça hissedileceğe benziyor. 2023 yılında AB genelinde satılan araçların yaklaşık 300 bin adedi Çin’de üretilen araçlardan oluştu. İşin ilginç yanı, bu araçların büyük bir kısmının Avrupa merkezli otomobil üreticilerinden gelmesiydi. 

Avrupa’da Çin hesapları 

Çin yapımı elektrikli araçlardan %28’i Tesla tarafından ithal ediliyor, hemen ardından %20’lik Dacia Spring modeli geliyor. Sıralama BMW, Volvo, MINI ve Cupra modelleriyle devam ediyor. 

İş büyüyerek yükselirken Avrupa Komisyonu, Çinli elektrikli araçlara yönelik karşı damping soruşturmasını devreye soktu, kararın pek yakında çıkması bekleniyor. Anlayacağınız AB şu anda Çin’in bu konuda daha da fazla büyümemesi için önlem alma aşamasında. Avrupa Taşımacılık ve Çevre Federasyonu, Avrupa’nın gümrük tarifelerini halen uygulanmakta olan %10’dan %25’e çıkarma düşüncesinde. ABD’nin bu konudaki yaptırımına da birazdan geleceğiz. AB’nin olası gümrük düzenlemesiyle özellikle en çok tercih edilen SUV modellerinin de bir hayli zamlanması söz konusu.

ABD vergiyi yükseltiyor

ABD yönetimi de Çin’e karşı önlem hazırlığında. Eski Başkan Donald Trump döneminde getirilen ve daha sonra da devam eden %25’lik bir vergi uygulanıyor. ABD, Çinli üreticilerin sübvansiyonlarından yararlanmasını da engelliyor. Bu teşvikten yararlanmak için araçların Kuzey Amerika’da son montajdan geçmesi gerekiyor. 

Vur denince öldüren ülke Türkiye 

ABD ve Avrupa’nın Çin’e karşı aldığı önlemler bunlar; şimdi gelelim Türkiye’ye. Biz tam anlamıyla “Vurun Çinli otomobillere” dedik: Dünya çapında açık ara en ağır tedbirler ülkemizde alındı. 2022 yılında Çin’den ithal edilen elektrikli araçlara yönelik gümrük tarifesini %10’dan %50’ye çıkardık. Geçen yıl da apar topar yayımlanan ve kimsenin anlamadığı tebliğ ile Çin’den elektrikli araç ithal eden marka ve distribütörlere yönelik bir dizi önlem paketi açıklandı. 

Bu tebliğin en ağır maddesi, üreticilerin ülkenin geneline yayılan ve kendilerine ait 20 servis açması şartıydı. Halen ülkemizde otomobil satan hiçbir markanın kendisine ait 20 bayisi yokken ve bu konu bayi teşkilatıyla halledilirken, Çin menşeli otomobil marka ve satıcılarına konan bu şart, sektör tarafından da “akıl dışı” olarak nitelendirildi. Bütün bunların adına “TOGG vergisi” ve “TOGG uygulaması” adı verildiğini de belirtelim, nedeni malum…