Elon Musk'ın 'eğlence' anlayışı: Grok'un filtresiz görselleri

Elon Musk’ın yapay zeka şirketi xAI, yapay zeka destekli sohbet robotu Grok’un yeni versiyonları Grok-2 ve Grok-2 mini’nin deneme sürümünü bu hafta kullanıma sundu. Şirket, duyurusunda Grok-2’nin sohbet, kodlama ve gelişmiş mantık yürütme yetenekleriyle ön plana çıktığını belirtti. Grok-2 mini’nin ise daha az parametreye sahip, küçük ama yetenekli bir versiyon olduğu ifade edildi. 

• Bir süredir X'in "Premium" ve "Premium+" kullanıcılarına açık olan platform, bu güncellemeyle yapay zeka destekli özelliklerine metin komutlarından görsel oluşturmayı da ekledi. 

Öte yandan: Görsel oluşturma aracıyla yapılan ilk denemeler, Grok'un yapay zeka alanında standart hâle gelen güvenlik ve etik kurallarına uymakta pek de başarılı olmadığını gösterdi. Grok, OpenAI gibi rakiplerinin kötüye kullanımı engellemek için reddettiği komutları uygulamakta sakınca görmedi.

• Sosyal medyada yayılan Grok imajları arasında Donald Trump ve Kamala Harris gibi siyasi figürlerin yanıltıcı görselleri, ünlü kadınların iç çamaşırlarıyla tasvir edildiği müstehcen kabul edilebilecek görüntüler ve telif hakkıyla korunan Mickey Mouse ve Donald Duck gibi çizgifilm karakterleri de var. 

Ayrıntılar: The Guardian tarafından yapılan incelemede, Grok'un Donald Trump'ı bir uçağın içinde üzerinden dumanlar tüten Dünya Ticaret Merkezi binalarına doğru uçarken, Hz. Muhammed'i elinde bir bomba tutarken gösteren görseller oluşturmayı kabul ettiği tespit edildi. Grok ayrıca Taylor Swift, Kamala Harris ve Alexandria Ocasio-Cortez'i iç çamaşırlarıyla gösteren görüntüler de üretti. 

• Grok'un oluşturduğu görsellerde görülen bir başka sorun ise telif haklarıyla korunan karakterleri kullanmayı reddetmemesi oldu. Sosyal medyada paylaşılan görsellerde Mickey Mouse’u Adolf Hitler’i selamlarken, Donald Duck’ı ise uyuşturucu kullanırken tasvir eden görüntüler bulunuyor. 

Buna karşılık: Grok'un rakibi ChatGPT, hizmet şartlarına göre şiddet, dinî figürlere saygısızlık ve müstehcenlik içeren komutları yerine getirmeyi reddediyor. Ayrıca özellikle siyasi ve cinsel bağlamlarda kamuya mâl olmuş figürlerin görsellerini de oluşturmuyor.

Grok'un sınırı nerede çiziliyor?

Elon Musk'ın “dünyanın en eğlenceli yapay zekası” olarak tanımladığı Grok'un bile bazı sınırları var. Grok, tamamen çıplak bir insanı tasvir eden bir görsel oluşturması istendiğinde bu komuta “Maalesef bu tür bir görsel oluşturamıyorum” şeklinde yanıt veriyor. Grok’tan telif haklarını ihlal eden bir görsel oluşturması istendiğinde de araç, telif haklarını kasıtlı olarak ihlal eden içerikler üretmek konusunda kullanıcılara yardımcı olamayacağını söylüyor. 

Ancak: Grok, Disney’in telif haklarıyla korunan belirli bir çizgifilm karakterini tasvir eden bir görsel oluşturması talep edildiğinde ise bu komuta modern bir Minnie Mouse görseli üreterek yanıt verebiliyor. 

• Grok’un görsel oluşturma aracı, siyasi şiddet içeren metin komutları verildiğinde de karmaşık sonuçlar üretiyor. İncelenen görsellerden birinde Donald Trump’ın arkasında bir patlama olduğu ve elleri kararmış şekilde yerde yattığı görülüyor. Grok, ürettiği başka bir görselde de Trump’ı bir kamyonun tepesinden tüfekle ateş ederken tasvir ediyor.

Deepfake, dezenformasyon ve telif hakkı ihlalleri

xAI, ChatGPT gibi popüler sohbet robotlarına rakip olması beklenen Grok’u geçen yılın Kasım ayında kullanıma sunmuştu. O dönem Musk, Grok’u diğer sohbet robotlarının temas etmeyi reddettiği problemlere yanıt verecek, gerçeğe azami düzeyde temas edecek bir yapay zeka olarak tanımlamıştı. Musk "mizahtan nefret edenlerin" Grok'u kullanmaması gerektiğini söylemişti. 

Tepkiler: Fakat Grok, o zamandan bu yana asılsız bilgi yaydığı gerekçesiyle sık sık araştırmacılar ve siyasetçilerin eleştiri oklarının hedefi hâline geldi. 

• Ağustos ayı başlarında ABD’de beş bakan, Grok’un Kamala Harris’in bazı eyaletlerde oy pusulasına girme hakkı olmadığına yönelik asılsız bir bilgiyi yaydığını öne sürerek Musk’tan sohbet robotunu güncellemesini talep etti.

Perspektif: Büyük teknoloji şirketlerinin geliştirdiği diğer yapay zeka modelleri de ilk dönemlerinde bu denli sıkı politikalara tâbi değildi. Sosyal medyada hızla yayılan, oldukça gerçekçi gözüken, fakat gerçeği yansıtmayan viral görseller, şirketlerin bu konuda önlemlerini sıkılaştırmasına neden oldu.

X’in de kullanıcıları yanlış yönlendirebilecek ve kafa karıştırabilecek zararlı, sahte veya manipüle edilmiş içeriklerin platformda paylaşılmasını yasaklayan politikaları bulunuyor. Fakat genellikle Musk öncesi dönemde belirlenen bu politikaların Elon Musk yönetiminde "daha gevşek" bir şekilde uygulandığına yönelik endişeler giderek daha sık dile getiriliyor.

• Geçen yılın Mayıs ayında sosyal medyada yayılan ve ABD Savunma Bakanlığı'nın yakınlarında bir patlama olduğunu gösteren yapay zeka üretimi sahte bir fotoğraf, borsada ciddi bir dalgalanma yaşanmasına yol açtı.
• Nisan başında Grok tarafından X'in Haberler sekmesinde öne çıkarılan sahte bir haber, yanlış bir şekilde İran'ın Tel Aviv'e füze saldırısında bulunduğunu yaydı.

• Musk, kısa bir süre önce resmî X hesabında ABD Başkan Adayı Kamala Harris’in deepfake teknolojisiyle oluşturulmuş sahte bir videosunu paylaştı. Fakat X, platform politikalarında deepfake videoları yasaklamış olmasına rağmen söz konusu paylaşımı kaldırmadı. Video, Harris’in seçim kampanyasının bir parodisini ve Harris’in ağzından çıkmayan ifadeleri içeriyordu.

Bütün bu açıklamalar ve riskler göz önüne alındığında Grok’un ürettiği sonuçların kasıtlı olarak sınırları gevşek tutulmuş bir şirket politikasına mı yoksa platformun ilk dönemine özgü talihsizliklere mi dayandığını zaman gösterecek.