Haber sitelerinden Google’a mektup: ‘Algoritma değişikliği okur kaybına neden oluyor’

Gazete Duvar’ın 12 Mart’ta kapanma kararı alması, "Google'ın bağımsız medya kuruluşlarına yönelik trafik ambargosu" konusunu yeniden gündeme getirdi. Yayın hayatını sonlandıran Gazete Duvar'ın, karara Google'ın uyguladığı algoritma sansürü nedeniyle düşen gelirlerini gerekçe göstermesinin ardından 8 haber platformu ortak bir açıklama yayımlayarak "Google’ın yıkıcı ambargosunu protesto ettiklerini" bildirdi.

Ağırlıklı olarak bağımsız medya kuruluşlarından oluşan haber sitelerinin, Google’ın "Keşfet" ve "Haberler" araçları üzerinden yönlendirdiği okur trafiğinin %98’ini bir gecede kaybettiği ifade edilen bildiriye; BirGün, Diken, Ekonomim, Gazete Pencere, Kısa Dalga, Medyascope ve T24 imza attı. Haber siteleri, trafik akışının ilk kez Ekim 2024’te ortaya çıkan ve yaklaşık 1 ay süren ambargonun ardından Ocak sonundan itibaren yeniden durduğunu dile getirdi. 

Bir adım geriden: 2016’da kurulan Gazete Duvar, yayın hayatına ekonomik nedenlerle 12 Mart’ta son verme kararı almıştı. Gazete Duvar'ın sahibi Vedat Zencir, dün yaptığı açıklamada kapatma kararının nedenlerini sıralarken Google’daki bu büyük düşüşün de mali planlarına büyük sekte vurduğunu ifade ederek, Google’ın algoritma değişiklikleri nedeniyle sitenin ziyaretçi sayısı ve ilan gelirlerinde büyük düşüş yaşandığını savunmuştu.

Gazetelerden ortak açıklama

8 medya kuruluşundan yapılan ortak açıklamada, "Türkiye’de yayın yapan bağımsız medya kuruluşları olarak bir kez daha Google’ın okur trafiğimize uyguladığı ambargo ve bu ambargonun yıkıcı sonuçlarıyla karşı karşıyayız. Tüm kamuoyunun, özellikle de okurlarımızın, durumun ciddiyetinin farkına varmasının hayati önemde olduğunu vurgulamak istiyoruz” denildi.

Tüm girişimlere rağmen Google ile “sağlıklı ve sürekli bir muhataplık” kurulamadığının belirtildiği ortak mektupta, Google’ın yaptığı trafik akışı değişikliklerinin yalnızca medya kurumlarının görünürlüklerini etkilemekle kalmadığı söylendi:

“Google tarafından görmezden gelinenlerin ağırlığını bağımsız medya kurumlarının oluşturduğu bu ‘yeni’ internet haber ekosistemi, kamuoyunun habere erişimini de zorlaştırıyor. Uzun vadede ise bu durum, zaten birçok baskı ile mücadele eden medya kurumlarının mali yapılarına geri dönülmez zararlar verme riski taşıyor.

Okuduğunuz açıklamayı hazırladığımız günlerde, metnin altında imzası bulunması gereken Gazete Duvar’ın kapanması, tam da dikkat çekmeye çalıştığımız tehlikenin ne denli gerçek olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenlerle, Türkiye’de yayın yapan bağımsız medya kuruluşları olarak Google’ın bu tutumuyla çalınan kurumsal haklarımızın, çalışanlarımızın emeğinin, okurlarımızın desteğinin her platformda takipçisi olacağımızı duyuruyoruz.”

‘Bağımsız medyanın yaşadığı kriz, özgürce haber almak isteyen yurttaşların krizidir’

Yapılan ortak açıklamada, “Eğer imkânınız varsa, takip ettiğiniz medya kuruluşlarına abone olarak, bağış yaparak katkı verin” denilerek okurlara da çağrıda bulunuldu. 

Açıklamada okuyuculara, “Bağımsız medyanın yaşadığı kriz, özgürce haber almak isteyen tüm yurttaşların krizidir. Daha da ötesi bu bir demokrasi krizidir. İnternette haberleri Google üzerinden değil doğrudan okuru olduğunuz internet sitelerine girerek okuyun, bu gizli ambargoyu delerek bağımsız medyaya destek olun. Bugünleri ancak siz okurlarımızın desteği ve dayanışmasıyla aşabiliriz” denildi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, CHP Sivas Milletvekili Ulaş Karasu'nun soru önergesine verdiği yanıtta Google'ın bağımsız medyayı olumsuz etkileyen trafik ambargosuna ilişkin olarak şu açıklamayı yapmıştı:

“Google yetkilileri tarafından algoritma değişikliği nedeniyle herhangi bir internet adresinin hedef alınmadığı, herhangi bir internet adresini kayıracak veya ayrıştıracak yönde bir değişiklik yapılmadığı hususunda bilgi verilmiş olmakla birlikte, konuya ilişkin Google yetkilileriyle görüşmeler devam etmektedir.”

Google sözcüsünün açıklaması

Google Arama’nın uluslararası sözcüsü Danny Sullivan, algoritma değişikliği sonrası bağımsız haber sitelerinde yaşanan büyük düşüşü, T24’ten Eray Özer’e anlattı. 

Google’ın güncellemelerinin bağımsız haber sitelerini hedef alma amacı taşımadığını söyleyen Danny Sullivan, “Sistem birden fazla belirteci hesaba katarak bir sıralama yapıyor. Bu bahsettiğiniz platformlar bu belirteçlerden bazılarını karşılamıyor olabilir. Ayrıca belki de sistem bu sitelerin içeriklerini layık oldukları kadar ödüllendirecek şekilde verimli çalışmıyor. Bu da olabilir” dedi.

Sullivan, “Çok çeşitli sorgular için genel olarak işleri nasıl iyileştirebiliriz gibi bir eğilim var. Yani bu bahsettiğiniz durumlar da muhtemelen bu tür bir nedenden kaynaklanıyor. Zaten bu değişiklikler sonrası geriye dönüp sorunu anlamaya ve daha iyi bir duruma getirmeye çalışıyoruz” şeklinde konuştu.

Sullivan, Eray Özer'in “Rakamlar bilhassa Google Haber ve Google Keşfet’te resmen sıfıra vurdu. Bunun sebebi nedir?” sorusuna şu sözlerle yanıt verdi:

“Herhangi bir site için ayrıntıya girmem zor. Ancak daha genel olarak konuşursam bir sıralama değişikliği yaptığımızı ve adımlarımızı yerel değil de küresel olarak belirlediğimizi söyleyebilirim. Ama tabii ki, sonra geriye dönüp baktığımızda yaptıklarımızın bazı başka şeyleri tahmin etmediğimiz bir şekilde etkilediğini fark edebiliriz. Bu yaşandığında yaptığımızın yararlı olmadığı sonucuna da varabiliriz. O zaman da kendimize şunu sorarız: Bunu daha iyi hale getirmenin bir yolu olabilir mi? Ve bu genel reçeteyi nasıl iyileştirebileceğimizi anlamaya çalışırız.

Diğer bir konu da Google Keşfet ile Google Arama arasında bir ayrım olduğunu akılda tutmak. Keşfet, Arama’nın bir parçası ve bazen oradan büyük bir trafik gelir ve sonra bu kaybolabilir. Sonra yine geri gelir. Yani öne çıkaracağım içerikle ilgili bazı kriterleri karşılamamışsındır, orada görünmez olursun. Sonra başka bir konu başlığında bu kriterleri karşılarsın ve yeniden oradaki yerini alırsın. Bu nedenle genel olarak mecralara “Keşfet’e bağlı kalmayın” diyoruz. Özellikle haber yayıncılığında bu daha zor bir durum yaratıyor, anlıyorum. Çünkü oradan ciddi bir trafik alıyorsunuz. Ama Arama kısmına kıyasla çok çok daha belirsiz bir alan orası.”