Hayalet şehir Maraş’ın hikâyesi

KKTC Başbakanı, aynı zamanda 2020 seçimleri cumhurbaşkanı adayı Ersin Tatar, uluslararası anlaşmalar nedeniyle 1974’ten bu yana kullanıma kapalı olan Maraş bölgesinin plaj kesimlerini bugün halka açacağını duyurmuştu. BBC Türkçe'nin haberine göre Rusya Dışişleri Bakanlığı ise bu karardan endişe duyduklarını ve kararın "kabul edilemez" olduğunu belirtti. Türkiye ise Maraş'ın açılması kararında KKTC’ye tam destek verdiğini ifade ediyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan konuyla ilgili “Maraş'ın bütünüyle kullanıma açılmasını temenni ediyoruz. Bu konuda KKTC makamlarına her türlü desteği vermeye hazırız." açıklamasını yaptı. 

• Arka plan: Maraş bölgesi Kıbrıs’ın güneydoğusundaki Gazimağusa şehrinin önemli bir parçasıydı. 1974’e kadar Avrupa’nın en ünlü tatil kasabalarından biriydi. Çok uluslu demografisi ve dünya çapında birçok zenginin özel mülküne ev sahipliği yapması gerekçeleriyle uluslararası anlaşmalarla sivil kullanıma kapatıldı. İngiltere Kraliyet Ailesi tarafından yapılan dünyanın ilk 7 yıldızlı oteli Golden Sands de şehrin içinde yer alıyor. Söylenenlere göre; Marilyn Monroe, Brigitte Bardot, Elizabeth Taylor ve Sophia Loren gibi birçok ünlü ismin de bölgede mülkü bulunuyor.
   
• TSK’nın İkinci Kıbrıs Harekâtı'nın son gününde ele geçirdiği Maraş’ın, Türkiye tarafının diplomasi masasında elini kuvvetlendirme amacı taşıdığı iddia ediliyor. Savaşın bitiminde, bölgede bulunan mülklerin ve değerli eşyaların güvenliğinin Maraş’a yerleşen Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü ve TSK tarafından sağlanacağı üzerinde anlaşıldı. Bu yüzden de çeşitli ülkelere ait BM kuvvetleri şehrin içinde bulunan bir BM üssünde görev yapıyor.
   
• Burası etrafı dikenli tellerle ve askerî malzemelerle kapatılmış olan bir bölge. Şehirde dolaşmak veya görüntü almak yasak. Fakat maceracı birçok turist drone'larla çekim yapmaya çalışarak güvenlik güçleriyle başını derde sokuyor. Şehrin kültürel değeri olan Ayios Yunan Kilisesi'nin yakınına turistik amaçla girilmesine müsaade ediliyordu. Ancak 2016’da bu da son buldu.
   
• Maraş bölgesindeki mülk sahipleri ve turistlerin, savaşın seyri her ne şekilde ilerlerse ilerlesin bu bölgeye sıçramayacağına dair bir güvene sahip olarak hayatlarına devam ettiği iddia edilse de durum pek öyle olmadı. TSK’nın bölgeyi ele geçirmesiyle her şeyi olduğu gibi bırakıp ya adayı terk ettiler ya da güney kesimine geçtiler. Terk ediş esnasında, olduğu gibi bırakılan bir bankanın içindeki finans takibi ve para sayımı TSK personeli tarafından hâlâ düzenli olarak yapılıyor.
   
• TSK ve BM 46 yıldır şehrin güvenliğini sağlasa da ilk harekâttaki kargaşa ve devamındaki yağma girişimleri sebebiyle şehir harap hâlde. 2004 yılında Annan planına göre Maraş bölgesinin Rumlara geri verilmesi üzerine adanın iki kesiminde de referanduma gidildi, ancak Rumlar bu teklifi reddetti.
   
• Ne olmuştu? Birkaç ay önce Başbakan Ersin Tatar’ın Dışişleri Bakanı Kudret Özersay'la yaptığı açıklamada Türkiye’nin de desteğiyle bölgede büyük bir envanter çalışması yapılacağını, değerli ve taşınmaz unsurların tümünün kayıt altına alınacağını ve şehrin tekrar turizme kazandırılacağını ifade etmişti. Uzmanlar, Maraş’ın 10 milyon dolar tutacak altyapı yenilenmesi ve çevre düzenlemesiyle beraber tekrar turizme hazır hâle getirileceğini belirtmişti.
   
• Akıncı’nın tepkisi: Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Ersin Tatar’ın Maraş bölgesinin açılacağını açıklamasının ardından 11 Ekim günü yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimlerini işaret ederek “Seçim malzemesi yapılması son derece yanlış” ifadesini kullandı. Cumhurbaşkanı Akıncı seçimlerde adaylardan birine avantaj sağlamak amacıyla bu girişimin Ankara’dan gerçekleştiğini iddia ediyor. Ona göre Maraş’ın seçimin hemen öncesinde açılması Ankara’nın KKTC seçimlerine Ersin Tatar lehine yaptığı bir müdahale.
   
• Güncel konjonktür KKTC’nin koalisyon ortaklarından Halkın Partisi, Tatar’ın Ulusal Birlik Partisi'yle oluşturduğu koalisyondan çekileceğini açıkladı. HP Genel Başkanı Yenal Senin bu kararı almalarındaki sebebin Maraş kararının kendisiyle paylaşılmaması olduğunu belirtti. HP’ye göre bu kararın koalisyon ortağıyla paylaşılmaması devletin bütünlüğünü bozup kurumların hiç sayıldığı bir ortam yaratıyor. HP’nin koalisyondan çekilmesinden sonra hükümetsiz kalan KKTC’de Başbakan yeni hükümetin kurulması için Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sonrasının bekleneceğini söyledi.