İkinci el elektrikli otomobillerde değer kaybı yaşanıyor mu?

Bu hafta konumuz yine ikinci el otomobil satışları. Ama bu kez elektrikli otomobillerde yaşanan değer kaybından yola çıkacağız. Bu konu, artık otomotiv sektöründe sıkça konuşulan gündem başlıklarının başında geliyor. 

Otomotiv sektöründe faaliyet gösteren veri analizi şirketi Cardata’nın iş geliştirme direktörü Süleyman Yayla, geçen hafta konuyla ilgili bir açıklama yaptı. Açıklamasında “İkinci el otomobil pazarında elektrikli araçlarda önemli düşüşler yaşanıyor” diyen Yayla, sözlerine şu ifadelerle devam etti:  

“Bu pazarın asıl oyuncusu dizel otomobildir. Ancak artık dizel otomobil üretilmiyor ve satışları düşüyor. Bu da ikinci el pazarını etkiliyor. Dizelden hibrite doğru bir geçiş var. Dolayısıyla elektrikli otomobil pazarı da yükseliyor. 

Şimdi elektrikli otomobiller de ikinci ele düşmeye başladı. Burada tüketicinin güveni ortaya çıktı. En çok menzil ve arayüz konusu gündeme geliyor. Elektrikli otomobillerde en az batarya kadar önemli olan bir konu da arayüz. Yani yazılım da ön plana çıkıyor. Yazılım, otomobili güncelliyorsa güven de artıyor.”

Daha önce de Pareto Mobilite’de “Türkiye elektrikli otomobil çöplüğü mü olacak?” sorusuna yanıt aramıştık. Şimdi görüyoruz ki veri şirketleri de bu gerçeğin peşinde. Ancak elektrikli otomobil pazarında konunun nereye gideceğini bu sene çok daha net göreceğiz. 

2025 yılı beklentileri 

2024 yılını 7,1 milyon adetlik satışla kapatan ikinci el otomobil pazarı, 2025 yılına temposunu koruyarak başladı. Ancak geçen ay satışlarda Aralık ayına kıyasla bir gerileme görüldü. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Ocak ayına ilişkin “Motorlu Kara Taşıtları” raporuna göre yılın ilk ayında devri yapılan ikinci el otomobil sayısı, aylık bazda %18,12 azalarak 551 bin 610 adede geriledi. Aynı dönemde toplam ikinci el araç pazarı da bir önceki aya göre %17,50 daraldı ve 813 bin 93’lük bir satış adedine imza attı. 

Ocak ayında ikinci el araç pazarı, bir önceki yılın aynı ayına göre ise temposunu korudu. TÜİK raporu, ikinci el otomobillerde devir sayısının geçen ay yıllık bazda %3,93 arttığını gösterdi. Tüm motorlu kara taşıtlarının dahil edildiği toplam pazar ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,83 büyüdü. 

Esasında ikinci el araç satışlarının Aralık ayına göre düşüş göstermesinin en önemli sebepleri arasında mevsimsel etkiler ve sıfır otomobildeki agresif kampanyalar yer alıyor. Ellerinde 2024 model yılına ait stok bulunduran markalar, Ocak ve Şubat ayları boyunca ciddi kampanyalar yaparak talebi canlı tutmayı başardı. Sıfır otomobillerin enflasyondan arındırılmış reel fiyatlarının artmaması ve bazı ikinci el araçların bayilerdeki sıfır araç fiyatlarının üzerinde fiyatlanması da tüketicileri sıfır otomobil satın almaya yönlendiren faktörler arasındaydı. 

Yaşlı otomobillere talep yüksek 

Ocak ayında devri yapılan araçların yaş ortalamasına bakıldığında ise fiyat avantajından dolayı ağırlıklı olarak 5 yaş ve üzerindeki araçların tercih edildiği görüldü. Bu dönemde devri yapılan ikinci el araçların %80’ini 5 yaş ve üzerindeki araçlar oluştururken 10 yaş ve üzerindeki araçların payı %57 olarak kayıtlara geçti.

2024 yılının tamamında ikinci el araç fiyatları, yaklaşık %15 artarak enflasyonun altında kalmıştı. Benzer bir senaryonun bu sene de yaşanması ve ikinci el araç pazarının geçen yıl ile aynı seviyede, yani 7 milyon satış adediyle yılı kapatması bekleniyor.

Uzmanlar ne diyor? 

Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın da Ocak ayı sonuçlarıyla ilgili yaptığı değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Yılın ilk ayı, genel olarak otomotiv sektöründe durağan geçen aylardan biri olur. Bunun etkisini hem sıfır otomobilde hem de ikinci elde görüyoruz. Ancak düşen satış adetlerine rağmen pazarın temposunu koruduğunu da söylemeliyiz. 

İkinci eldeki gerilemede tabi ki sıfır araç satışlarındaki agresif kampanyaların etkisi var. Ocak ayı itibarıyla finansman imkanlarının zorlaşması da yine araç alımlarını yavaşlatan faktörler arasında yer aldı. Ben Şubat ve Mart ayıyla birlikte ikinci el araç pazarının yeniden canlanacağını düşünüyorum. Bu dönemde sıfır araç fiyatlarının seyrinin yanı sıra taşıt kredisi faizlerindeki değişimler de ikinci elin kaderini belirleyecektir. Yılın geneli için tahminlerim ise ikinci elde fiyatların çok artmayacağı yönünde. Aylık artışların %0,5-1,5 arasında değişeceğini öngörüyoruz.”