İkinci tur için kim, ne dedi?

YSK Başkanı Ahmet Yener’in bugün yaptığı açıklamada Cumhurbaşkanlığı ve 28. Dönem Milletvekilliği seçimlerine katılımın yurt içinde %88,92, yurt dışında ise %52,69 olduğunu açıkladı. Yener açıklamasında, saat 15:15 itibariyle yurt içinde bütün sandıkların açıldığını yurt dışı oylarında ise 34 bin 874 oyun sisteme girilmeye devam ettiğini belirtti. Kesin olmayan sonuçlara göre, cumhurbaşkanlığı oy oranlarının %49,51 Recep Tayyip Erdoğan, %44,88 Kemal Kılıçdaroğlu, %5,17 Sinan Oğan ve %0,44 Muharrem İnce olduğu kaydedildi. Bununla birlikte sisteme girilmemiş oyların önde olan iki adayın da %50 seçilme yeterliliğini aşmasını sağlamayacağını belirten Yener, Kurul’un 28 Mayıs tarihinde seçimin ikinci turunun yapılmasına karar verdiğini açıkladı.

Bilgi notu: Kesin sonuçların 19 Mayıs’ta açıklanacağı, 24 Mayıs’ta yurt dışında oyların verilmeye başlanacağı ve 28 Mayıs’ta Türkiye’de ikinci turun yapılacağı belirtildi.

Millet İttifakı cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu sosyal medya hesabından “Sevgili Halkım, dünden bu yana aralıksız çalışıyoruz. Sakın ola ki bir ümitsizliğe kapılmayın. Ben dik duracağım. Olan bitene dair net tespitlerimi size anlatacağım. Sonrasında da ayağa kalkıp hep birlikte bu seçimi alacağız. Her şeyin sonunda, sadece milletimizin dediği olacak” paylaşımında bulundu.

Bununla birlikte: Kılıçdaroğlu sosyal medya hesabından, “Buradayız. Sonuna kadar mücadele” sözleriyle bir video yayımladı.

Seçimin ikinci tura kalmasını sağlayan ve %5,17 alan Sinan Oğan bugün BBC Türkçe’ye verdiği röportajında muhalefetin sağ seçmeni tanımadığını, nüfusun %70-75’inin sağ seçmenden oluştuğunu belirtti. Bununla beraber, sonucu muhalefet açısından bir başarısızlık olarak görürken iktidar açısından “kısmen başarı” yorumunda bulundu. İktidar için “Çünkü çok büyük imkanlarla bu seçimlere girdiler. Yani özgürlüklerin kısılmasından tutunuz da anti-demokratik medya baskılarına kadar maddi imkanlarla devlet imkanlarını kullanmasıyla bu seçime girdiler. Buna rağmen %50'yi rahat bir şekilde aşamadılar.” ifadelerini kullandı.

• Oğan milletvekili koltuk sayıları hakkında, Millet İttifakının listelerinin yanlış yapıldığını, Cumhur İttifakının listelerinin ise doğru yapıldığını ve bu nedenle bu sonuçları gördüğümüzü belirtti. Destek koşulları sorulduğunda terörle mücadele ve sığınmacıların geri gönderilmesinin kırmızı çizgileri olduğunu söyledi.

Dahası: Dün gece Almanya merkezli Der Spiegel’in Türkiye muhabiri Maximilian Popp sosyal medyadan paylaştığı gönderide Sinan Oğan’ın Millet İttifakının cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nu desteklemesi için öne sürdüğü şartlar arasında HDP’nin siyasi sistemin dışında kalması olduğunu belirtmişti. 

• Röportajdan "Birincisi HDP ve HÜDA-PAR'ı siyasetteki kilit pozisyonundan çıkarsın istiyoruz. Terörle mücadele edilsin istiyoruz, ve bizim diğer şartlarımız kabul edilsin. Bizim öncelikli şartlarımız var. O şartlarımızın kabul edilmesi gerekiyor (…) Bizim zaten temel mantığımız HDP sisteminin içinde olmasın." alıntısının verildiği Twitter paylaşımına cevap olarak Sinan Oğan “Hayırdır Der Spiegel, size verdiğim röportajda Türk basınına dediğimiz genel şartlardan farklı bir şey demedik. Bunu nereden uydurdunuz?” ifadelerini kullandı.

Ne demişti? Sinan Oğan seçimden iki gün önce gazeteci Bahar Feyzan’a verdiği röportajda kendisine destek verenlerin ikinci tura kalamasalar da ikinci turun belirleyicisi olacaklarını belirtmişti. Seçim ikinci tura kaldığı durumda hangi adayı destekleyeceği sorulduğunda Oğan, “Masaya oturduğumuz taraflarla taleplerimizi konuşacağız, taleplerimizin başında terörle aralarına mesafe koymak olacak. Tabii ki biz bedavadan ortak olmayacağız, bizim de bakanlıklar vesaire taleplerimiz olacak.” açıklamasında bulunmuştu.

Tepkiler

MHP Genel Başkan Yardımcısı Semih Yalçın, partisinin oy oranı hakkındaki spekülasyonlara tepki veren Yalçın “Muhalefet yanlısı ve temayül dolandırıcısı anket şirketlerince alacağı oy oranı baraj altında gösterilen MHP, %10’u aşarak algı oyunlarını boşa çıkarmıştır. Partimizin üç hilalde simgelenen kurumsal kimliğinin gücüyle seçmen kitlesinin köklü ve sağlam yapısı, oy pusulasında parlamıştır.” ifadelerini kullandı.

HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, "Milletimiz, ülkemizin geleceği, istikrarı, huzur ve güveni için parlamentoyu kendi iradesine göre şekillendirmiş, teröre, küresel güçlerin kuklalarına, ülkemiz üzerinde hain planlar kuranlara fırsat vermemiş, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhur İttifakı'nın etrafında kenetlenmiştir" ifadelerini kullandı.

CHP Sözcüsü Faik Öztrak, bugün yaptığı açıklamada “Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura kaldığı artık kesinleşmiştir. Dün sandığa gidip oy veren herkese yürekten teşekkür ediyoruz. Katılım oranının %90’a yaklaşmış olması demokrasi adına sevindiricidir.”

CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, yaptığı paylaşımda "Mücadeleyi bıraktığın zaman kaybedersin! İstanbul örgütümüzle birlikte yine elimizden geleni yapacak ve yine vatandaşlarımızın hem gönlünü, hem oyunu almaya çalışacağız. Son sözü vatandaş söyleyecek! Ve inanıyorum 2. turda başaracağız…" dedi.

Zafer Partisi Genel Başkanı Özdağ, Sinan Oğan'ın %5,2 oranında oy almasına atıfta bulunarak seçimin ikinci tura kalmasını sağladıklarını, ancak bunu başarı olarak görmediğini, "Cumhuriyetimizin 100. yılında Atatürk’ün ruhunu şad edecek sonuç alamadığım ve sizleri zafere götüremediğim için hepinizden özür dilerim" ifadeleriyle belirtti.

Prof. Dr. Daron Acemoğlu, seçmenlerin aşırı sağa kaydığı tespitini yaparken, seçim sonucu nedeniyle hayal kırıklığına uğramamanın zor olduğunu belirtti. ekonomideki kötü yönetim ve yolsuzlukların seçmen üzerindeki etkisinin beklenilen büyüklükte olmadığını da ekledi.

Saadet Partisi İstanbul İl Başkanı Ömer Faruk Yazıcı, Cumhurbaşkanlığı seçim sonucuna ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kaybetmez algısının yitirildiğini belirterek “İnsanımızın %50’sinden fazlası ‘değişim’ talebini ortaya koymuştur” dedi.

Memleket Partisi Sözcüsü İpek Özkal Sayan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Biz söyledik, siz dinlemediniz” ifadelerini kullandı.

Gazeteci Nevşin Mengü, CHP basın bürosunun Millet İttifakı adayı Kılıçdaroğlu’nun bugün bir programı olmadığına dair açıklamasına cevap olarak sosyal medya hesabından “Muhalefet eğer ikinci tur konusunda ciddi ise, ki işleri çok zor, seçim sürecinin bugün de değil dün başladığının farkında olmalı” paylaşımında bulundu. Bununla beraber Mengü, seçimin kazananlarının HÜDA PAR, Yeniden Refah, DEVA, Gelecek, DP, Sinan Oğan olduğu yorumunda bulundu.

Milletvekili sonuçları

TBMM’ye bu yasama döneminde AK Parti’den 50, CHP’den 35, Yeşil Sol Parti’den 26, İYİ Parti’den 6, MHP’den 3 ve TİP’ten 1 olmak üzere toplam 121 kadın milletvekili seçildi. Böylece geçen yasama döneminde %17 olan kadın milletvekili oranı bu dönem %20’ye çıkmış oldu.

Nevşehir’de MHP Genel Başkan Yardımcısı Filiz Kılıç’ın, ve Giresun’da CHP’den aday Elvan Işık Gezmiş’in TBMM’ye girmesiyle bu şehirlerde ilk kez kadın milletvekili Meclise girdi.

Diyarbakır’da CHP’nin birinci sıra vekili Sezgin Tanrıkulu, kesin olmayan sonuçlara göre TBMM’ye girdi. Böylece 21 yıl sonra CHP Diyarbakır'da bir koltuk sahibi oldu.

Bununla birlikte: CHP, Kars'tan da 21 yıl sonra vekil çıkararak Avukat İnan Akgün Alp'i TBMM’ye gönderdi.

Dahası: CHP’nin 43 yıl sonra Rize’den aday çıkardığı milletvekili Tahsin Ocaklı, “Seçim ülkemize hayırlı olsun bitmedi henüz hiçbir şey. Daha yeni başladık.  Elbette Rize’de yaşadığımız seçim sürecinde herhalde bütün arkadaşlarımızla kendimizi iyi ifade etmiş olmalıyız. Ama henüz Türkiye’de daha 15 günümüz var, 15 gün içinde anlatacağız. Rize’de kazandığımız gibi Türkiye’de de kazanacağız” dedi.

Öte yandan: AK Parti, ise sadece iki ilde vekil çıkaramadı. Dersim’de daha önce de vekil çıkaramayan AK Parti bu seçimlerde Hakkari’deki koltuğunu Yeşil Sol Parti’ye kaptırdı.

Cumhur İttifakı çatısı altında seçimlere ayrı listeden giren Büyük Birlik Partisi (BBP), seçimlere tek başına giren Memleket Partisi (MP), ve ATA İttifakı çatısı altında kendi listeleriyle giren Zafer Partisi (ZP) Meclise milletvekili sokamadı. Milletvekili adayı ZP Genel Başkanı Ümit Özdağ ve BBP Genel Başkanı Mustafa Destici de böylelikle Meclis dışında kaldı. Türkiye genelinde ZP %2,25, BBP %0,99 ve MP %0,93 oy oranına sahip oldu.

MHP'nin kurucusu Alparslan Türkeş'in kızı Ayyüce Türkeş Taş Adana’da İyi Parti'den, Yıldırım Tuğrul Türkeş ise Ankara 1. Bölgede AK Parti'den aday olarak girdikleri seçimde milletvekili olmayı başardı.