İzleyiciden içerik üreticiye: Sosyal medya kullanımı değişiyor

İlk kez 1999 yılında Darcy DiNucci tarafından kullanılan “Web 2.0” terimi, internet tarihindeki teknik bir iyileştirmeden çok, internetin kullanılma biçimindeki değişimi ifade eder. Daha fazla kullanıcı üretimi içeriğe olanak tanıyan bu dönüşüm, internetin bugünkü hâline evrilmesine ve temelde kullanıcının içerik üreticiyle daha fazla etkileşime geçmesine olanak tanımıştır. Yakın zamanda yapılan bir YouTube anketi, sosyal medya kullanım alışkanlıklarında kuşak temelli benzer bir değişim yaşandığına işaret ediyor. 

Ayrıntılar: Teknoloji arenasında yıllardır, çevrimiçi platformlarda kullanıcıların yalnızca 10’da 1’inin yeni içerik yayınladığına ve çoğunluğun yalnızca paylaşılan içerikleri tüketmek için oturum açtığına dair yaygın bir inanış bulunuyor. Fakat YouTube’un yakın zamanda ABD’de yaptığı bir anket çalışması, 14-24 yaşları arasındaki Z kuşağı üyelerinin %65’inin kendisini video içeriği üreticisi olarak tanımladığını gösteriyor. 

• Uzmanlara göre YouTube’un elde ettiği istatistik, yalnızca içerik tüketen kullanıcıları azınlık hâline getirerek teknoloji alanında yıllardır kabul gören yaygın inanışı tersine çeviriyor. 

• Anket sonuçları, ABD’de yaşayan 350 Z kuşağı üyesi ve binlerce kullanıcının internet kullanım alışkanlıklarıyla ilgili sorulan sorulara verdikleri yanıtlardan derlendi. 

• Anket çalışması, YouTube’un platformdaki trendlere ilişkin hazırladığı yıllık raporunun bir parçası olarak araştırma şirketi SmithGeiger ile işbirliği içinde yürütüldü. 

Çıktılar: Rapora göre Z kuşağı üyelerinin büyük bir çoğunluğu, bir videoyu çevrimiçi olarak izledikten sonra bu içeriğe kendi tepki videoları, inceleme videoları ve yorum videolarıyla yanıt veriyor. Çoğu zaman hayranlar tarafından üretilen bu içerikler, orijinal kaynak videodan çok daha uzun bir izlenme süresine ulaşabiliyor. 

• YouTube’un kültür ve trendler direktörü Kevin Allocca, Z kuşağının izleyici davranışını pasif izleme noktasından benzersiz bir “içerik diyaloğuna” taşıdığına dikkat çekiyor.

TikTok’un payı ne?

Uzmanlar, TikTok’un ve platformun popüler hâle getirdiği kısa video formatının bu interaktif kullanım biçiminin yükselişine önayak olduğuna inanıyor. Kullanıcıların kullanımı oldukça kolay mobil video düzenleme araçlarına erişmesini sağlayan TikTok’un, amatör kullanıcıların ilgi çekici video içerikleri oluşturmasına olanak tanıdığı ifade ediliyor. 

Ek olarak: TikTok’taki düet özelliği de kullanıcıların diğer kullanıcılar tarafından oluşturulan içeriklere yeni bir video üreterek tepki vermesini mümkün kılıyor. Bu ve benzeri özellikler, yalnızca içerik tüketen kullanıcıları içerik üretmeye de teşvik ediyor. 

• Kısa video formatının artan popülaritesi, son yıllarda YouTube ve Instagram’ı da kendi kısa video formatlarını ve düzenleme araçlarını kullanıma sunmaya zorladı. 

• YouTube, 2021 yılında kullanıcıların kısa videolar paylaşabildiği “Shorts” özelliğini kullanıma sundu. “Shorts” üzerinden paylaşılan videolar, şu ana kadar platforma trilyonlarca izlenme getirdi. 

• Kısa video trendleri konusunda YouTube’dan biraz daha hızlı davranan Instagram ise Reels’ı 2020 yılında kullanıma sundu. 

Geniş açı: Pew Research Center’ın geçen yıl 13-17 yaş arasındaki 1.453 gençle yaptığı bir ankete göre ise ABD’li gençler, sosyal medya platformları arasında en çok YouTube ve TikTok’u kullanıyor. Katılımcıların %16’sı, YouTube’u neredeyse sürekli kullandığını söylerken %17’lik bir kesim, TikTok için aynı ifadeyi kullanıyor. 

• Influencer ve pazarlama ajansı Creator Authority’nin kurucu ortağı ve CEO’su Brendan Gahan, videonun artık internetin yeni dili haline geldiğine ve son yıllarda sosyal medya kullanım alışkanlıklarına büyük oranda hakim olduğuna işaret ediyor. 

• Kısa video formatları ve kullanımı kolay video düzenleme araçlarının daha fazla kullanıcının bu ortak dili benimsemesine olanak tanıdığını vurgulayan Gahan, artık kullanıcıların avucunun içinde bir prodüksiyon stüdyosu bulunduğunun da altını çiziyor. 

Öte yandan: Gahan’a göre daha fazla sayıda sosyal medya kullanıcısı, içerik üreticisi haline geldikçe rekabet de çok daha şiddetli hale geliyor. Çünkü bu durum, alıcı konumundaki izleyicilerin sayısında ciddi bir düşüşe neden oluyor. Günümüzde Z kuşağı tarafından en çok arzulanan iş kolunun içerik üreticiliği olduğuna ve alana giriş engelinin oldukça düşük olduğuna dikkat çeken Gahan, hedef kitle ve izleyici oluşturma konusundaki rekabetin giderek daha da zorlaşacağına işaret ediyor. 

• Araştırma ve analiz firması eMarketer’ın analistlerinden Jasmine Enberg de YouTube raporundaki verilerin internette gördüğü trendlerle uyumlu olduğunu ifade ediyor. 

• Enberg’e göre genç kullanıcılar, artık Z kuşağı akranlarının paylaştığı bilgi, tavsiye, yorum ve içeriklere daha fazla ilgi gösteriyor. 

• Geleneksel medya üreticilerine duyulan güvenin azaldığını vurgulayan Enberg, gençlerin haberlerde ve toplum, popüler kültür veya eğlence alanında gördüğü gelişmeleri anlayıp analiz edebilmek için giderek artan oranda kendileri gibi kullanıcılar tarafından üretilen içeriklere yöneldiğini söylüyor. 

Ek olarak: TikTok kullanıcılarının büyük bir çoğunluğu, artık bir ürün veya konu hakkında araştırma yaparken Google yerine TikTok’un arama çubuğunu kullandıklarını ve orada çıkan sonuçları taradıklarını ifade ediyor. 

Neden önemli? Bu durum, aynı zamanda sosyal medyada içerik üreticilerin haber ve bilgi kaynağı haline gelmesi anlamına da geliyor. Uzmanlar, bu noktada toplumda medya okuryazarlığı konusundaki gelişmişlik düzeyinin çok daha hayati bir önem taşıyacağını dile getiriyor. 

• Kullanım alışkanlıklarında yaşanan bu değişim, reklam ajanslarını da pazarlama pratiklerinde değişime gitmeye ve bu pratikleri yeni trendlere entegre etmeye zorluyor.