Jass'tan Jazz'a bir yolculuk

Her gün, bültenin başında önereceğimiz çalma listeleri için dahi bir şekilde birçok kaydı dinliyoruz. Bu sebeple, bugün tarihinin böyle yazılmasına katkı sağlayan bir ekibi anmak istedik. Tarihteki ilk caz kaydı 26 Şubat 1917’de New Orleans’ta yaşayan beş caz tutkunu tarafından Victor Records’da alınır. Kayıtların yayımlanması ise mayıs ayını bulur. O gün bugündür caz müziğin sesi sadece salonları değil, kıtaları da aşıyor diyebiliriz. 

• Dönemin New Orleans'ı: 20. yüzyıl bestecilerinden George Gershwin “Hayat caza çok benzer. Doğaçlama yaşamak en iyisidir,” der. Bu sözü dönemin atmosferini de yansıtır, çünkü caz da biraz doğaçlama olarak kendi kurallarını ve kitlesini oluşturmaya başlar. Dönemin dinamikleri insanları caza itiyordu, New Orleans Belediyesi Kimsesizler Yurdu’nda kendini tanımaya başlayan Louis Armstrong’u bile. 1910’lu yıllarda cazı New Orleans yönlendiriyordu ve caz daha caz bile değildi. (İngilizcede jazz yerine jass deniyordu). Ayrıca New Orleans’ta sevilmek demek, Broadway ve Kaliforniya’da da sevilmek demekti, şehir bunun için de önem arz ediyordu. Original Dixieland Jazz Band 1917’de tarihteki ilk caz albümünü kaydedene kadar da cazın durumu belli değildi. Her şey Victor Records’ta alınan kaydın tarihe adını yazdırmasıyla değişti. Albüm bir milyon sattı ve caz, her kesim tarafından her yerde dinlenmeye başladı. Nitekim grubun en ilginç yanı bu değildi. Afroamerikalılara ait olduğu düşünülen caz ve blues, ilk defa Original Dixieland Jazz Band ile etnik olarak "beyazların" tarafında bu kadar baskın olarak dinlendi. O kadar ki 1917-1921 yıllarında caz kaydı yapan gruplar onları taklit etti. Caz tarihinde bir dönüm noktası yaşanırken bu işin arka planına bakıldığında daha değişik bir tablo vardı: Grup aslında cazı yaratmamış; düğünlerde, cenazelerde ve sokakta dinledikleri bu melodilere tutulmuş ve ona yönelmişti. Fakat onlar cazın yaratıcıları (originators of jazz) olarak tarihe geçti ve aynı dönem The Good for Nothing filminde yer alarak sinemanın keşfettiği ilk caz grubu oldu.
   
• Nick LaRocca: Original Dixieland Jazz Band’den bahsedince Nick LaRocca’ya ayrıca değinmek gerekir. Grubun lideri olarak bilinen müzisyen, Eddie Edwards’ı trombona ve Henry Ragas’ı da piyanoya oturması için ikna etmişti. Eğer bu ikna zinciri Harry James’in Nick LaRocca’yı ikna etmesiyle başlamasaydı şimdi çok farklı bir caz tarihi konuşuyor olabilirdik. Çünkü grup para kazanamadığı için dağılmaya karar vermiş ve grubun elemanları dolgun maaşlı işler aramaya başlamıştı. Ama bu bir şekilde ilk caz kaydını yapan grubun her yerde "istenildiği zaman" dinlenebilmesiyle değişti ve caz, icra edilmeye başladığından beri hiçbir zaman o zamanki kadar hızlı yükselmedi.