Kadına yönelik şiddetin #BahanesiYok

Bugün Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü. En yaygın insan hakları ihlallerinden biri olan kadına yönelik şiddet, Türkiye’nin de kronikleşen sorunlarından. Her ne kadar kadına şiddet üzerine farkındalık yaratılmaya çalışılıyor olsa da İstanbul Sözleşmesi’nin 20 Mart 2021’de Cumhurbaşkanı kararıyla feshedilmesinin ardından kadınların yasal anlamdaki güvencesi ortadan kalktı. İstanbul Sözleşmesi’nin feshedilmesinin ardından—aksi iddia edilse de—kadına yönelik şiddet vakalarında artış söz konusu.

Veriler üzerinden

• bianet’ten Evrim Kepenek’in haberine göre 1 Ocak - 21 Kasım arasındaki 324 günde en az 288 kadın, erkekler tarafından öldürüldü. Erkekler, son 10 yılda en az 3 bin 151 kadını öldürdü.
• Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu’nun verilerine göre 1-31 Ekim 2023 tarihleri arasında Ev İçi Şiddet Acil Yardım Hattı’na toplamda 371 çağrı geldi. 15 Ekim 2007’den bugüne ev içi şiddet hattına gelen toplam çağrı sayısı ise 91 bin 580 oldu. Bunların arasında Türkiye dışındaki ülkelerden gelen çağrıların da bulunduğu vurgulandı.
• Ekim ayı boyunca Ev İçi Şiddet Acil Yardım Hattı’nda yeni kayıt açılan 72 şiddet vakasının 53’ünün ev içi şiddet ihbarı olduğu kaydedildi. Bu şiddet ihbarlarının 36’sının eş şiddetiyle ilgili olduğu vurgulanıyor.
• Türkiye Raporu’nda yer alan verilere göre Türkiye, OECD ülkeleri arasında kadına şiddetin en fazla olduğu ülke.

UN Women’ın paylaştığı bilgilere göre veriler, dünya genelinde de Türkiye’dekinden uzak olmayan bir tablo çiziyor. Küresel olarak tahminen 736 milyon kadın—neredeyse her 3 kadından biri—hayatı boyunca en az 1 defa yakın partnerinin fiziksel veya cinsel şiddetine maruz kalıyor. Aynı verilerde yakın partner şiddetinin kadınlara yönelik şiddetin en yaygın biçimi olduğu belirtiliyor ve şiddete maruz bırakılan kadınların %40’ından daha azının yardım aradığı vurgulanıyor. 

• Sonuçlar, 2021 yılında 45 bin kadının yakın partneri ya da aile fertlerinden bir erkek tarafından öldürüldüğünü gösteriyor. Bu, her saat başı 5’ten fazla kadın veya kız çocuğunun öldürüldüğü anlamına geliyor.

Türkiye’ye ilişkin: UN Women’ın Türkiye özelinde derlediği veriler, her 10 kadından 4’ünün eşi veya partnerinin fiziksel veya cinsel şiddetine maruz kaldığını vurguluyor. 

• Verilere göre Türkiye’de şiddete maruz bırakılan her 10 kadından sadece 1’i yardım için ilgili kuruluşlara başvuruyor. Her 10 kadından 3’ü 18 yaşına gelmeden evlendiriliyor; evlendirilen kız çocuklarının %48’i fiziksel şiddete maruz bırakılıyor. Kadınların %11’inin çalışması da aile fertleri tarafından engelleniyor.

#BahanesiYok kampanyası: UN Women Türkiye, küresel bir kampanyayla paralel olarak #BahanesiYok ile kadına yönelik şiddete hiçbir koşulda, hiçbir yerde ve hiçbir zaman müsamaha gösterilemeyeceğini vurguluyor. 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nden başlayarak 10 Aralık İnsan Hakları Günü’ne kadar devam eden 16 Günlük Aktivizm: Kadınlara Yönelik Şiddete Son Kampanyası, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddetin önlenmesi ve ortadan kaldırılması çağrısında bulunuyor.

Değerlendirme

Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı Canan Güllü, 25 Kasım Kadına Şiddetle Mücadele Günü dolayısıyla paylaştığı mesajda şu ifadelere yer veriyor:

Bugün 25 Kasım. Ülkemizde kadın cinayetlerinin ve katliamının vahşet boyutunun yükseldiği bir süreç yaşamaktayız. 31 Ekim 2023 itibarıyla bu ülkede 248 kadın katledilmiştir. Bunun yanı sıra kadınların insan hakları konusunda ciddi bir gerileme olduğu gerçeğiyle beraber mücadele içinde dayanağımız olan veri konusunda kamu kurumlarının sivil topluma ve ilgili paydaşlara bilgi sağlamadığı da acı bir gerçektir.

Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu yürütmekte olduğu Ev İçi Şiddet Acil Yardım Hattı ile önleyici ve koruyucu uygulamaların hayata geçmesinde şiddete maruz kalanın şiddet gördüğü ortama geri dönmeyeceği şekilde müdahale yöntemlerinin uygulanması konusunda hizmet vermektedir. En önemlisi önleyici politikalar geliştirmek adına “eşitlik yerelden başlar” diyerek yerel yönetimler üzerinden kent yaşamında eşitlik algısını destekleyip büyüttüğü işbirlikleri ile çalışmalarına devam edecektir.

Dayanışmayı örgütleyerek farkındalığı yükseltecek ve insan hakları ihlali olan şiddetin olmadığı bir dünya hayalimiz için çalışacağız.