aposto-logo
TR
TREN

Kara göründü: Enflasyon muhasebesi uygulamaya giriyor

Uzun süredir tartışılan ve şirketler tarafından uygulanması istenen enflasyon muhasebesi nihayet uygulamaya giriyor. Ancak finans sektörü bu uygulamanın dışında bırakılacak.
Kara göründü: Enflasyon muhasebesi uygulamaya giriyor

27 Kasım - TÜYAP
TÜYAP ile birlikte

Halı sektörünün küresel merkezi: CFE 2023-Carpet Flooring Expo Nedir? TÜYAP Fuarcılık Grubu tarafından, İstanbul Halı İhracatçılar Birliği (İHİB) ve Güneydoğu Anadolu Halı İhracatçılar Birliği (GAHİB) iş birliğiyle düzenlenecek Carpet Flooring Expo - Halı ve Yer Kaplamaları Fuarı , dünyaya yüksek kalitede halı ve tekstil zemin kaplamalarının ihracatını gerçekleştiren yerli üreticilerle, yerli ve yabancı sektör profesyonellerini yeni iş bağlantıları kurmak için bir araya getirmeye hazırlanıyor. Fuar 5 - 8 Aralık tarihlerinde İstanbul Fuar Merkezi ’nde. Neler var? Fuarda el yapımı halı ve kilimler; makine halısı; kilim ve paspaslar; seccade çeşitleri ve tekstil zemin kaplamaları sergilenecek. Ayrıca fuar kapsamında CARPET TALKS etkinlik programı düzenlenecek; Lidewij Edelkoort, Phil Pond, Ben Evans başta olmak üzere çeşitli konuşmacılar, sektörün trendleri ve sürdürülebilirlik gibi başlıklar altında söyleşi gerçekleştirecekler. “Trend Alanı” nda ise 2024 yılı trend halı materyalleri tanıtılacak. Neden önemli? Halıda bir dünya markası olan Türkiye küresel halı ihracatının %17’sini üstleniyor. Türkiye’nin ticari hedeflerine önemli katkılar sunmayı hedefleyen fuar, sektörel yeniliklere sahne olacağı gibi farklı ihracat pazarları için de yeni kapılar aralamayı amaçlıyor. Not almalı: Fuarın katılımcı ülkeleri arasında İran, Özbekistan, Azerbeycan, Çin, Hindistan, Birleşik Krallık, Rusya, Endonezya, Mısır, Ürdün, Ukrayna, Almanya yer alıyor. Halı sektörünü bir araya getirecek fuar için ücretsiz kaydınızı buradan oluşturabilirsiniz. Fuarın sınırlarını aşarak, İHİB ortaklığı ile düzenlediği Anadolu Halı ve Kilim sergisini de 4 Aralık’tan itibaren Beyoğlu Artizan’da ziyaret edebilirsiniz.

Daha fazlasını öğren

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

Ekonomiye dair düzenlemeleri içeren "Bazı Kanun ve Kanun Hükmündeki Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na sunuldu. Yasa teklifinde vergi istisnalarına ve amortisman sürelerine ilişkin düzenlemelerin yanı sıra enflasyon muhasebesine ilişkin düzenlemeler de yer alıyor. Vergi Usul Kanunu’nda yer alan ve uzun süredir tartışılan bir seçenek olan enflasyon muhasebesi, bazı alanlarda faaliyet gösteren şirketler dışarıda bırakılmak üzere önümüzdeki yıl uygulamaya girecek. 

2022 yılında şirket bilançolarında enflasyon muhasebesi uygulanması için gerekli şartlar oluşmuş, fakat yapılan bir düzenlemeyle bu uygulama sonraki bir tarihe ertelenmişti. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yayımlanan son tebliğ taslağına göreyse bir erteleme olmaması hâlinde enflasyon muhasebesi 1 Ocak 2024'te yürürlüğe girecek.

Enflasyon muhasebesi nedir?

Enflasyon muhasebesi, firmaların mali tablolarındaki bazı kalemlerin, yerel paranın satın alma gücündeki azalmaya göre yeniden düzenlemeye tabi tutulmasına denir. Muhasebe, firmaların parasal olmayan varlıklarının enflasyon etkisinden arındırılarak, güncel değeri üzerinden yeniden hesaplanması yoluyla yapılır. Firmaların dahil olduğu vergi matrahları da oluşan bu yeni değerlemeye göre belirlenir. 

Enflasyon muhasebesi, firmaların tablolarındaki kâr/zarar dahil tüm kalemlerin enflasyondan arındırılması anlamına gelmediği gibi, muhasebeye tabi tutulan firmaların daha az vergi ödeyeceği anlamına da gelmez. Bazı firmalar muhasebe sonrasında, bilanço yapılarına göre daha fazla vergi ödemek durumunda kalabilir. 

Vergi Usul Kanunu’nun 298. maddesine göre, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat endeksindeki artışın (Yİ-ÜFE) son 36 aylık dönemde %100'den ve son 12 aylık dönemde %10'dan fazla olması halinde mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması zorunludur. Söz konusu şartlardan yalnızca bir tanesinin geçerli olması durumunda ise enflasyon muhasebesi uygulanmaz.

Uzmanlar ne diyor?

Konuyla ilgili Aposto’ya görüşlerini aktaran BDO Türkiye Şirket Ortağı ve Yeminli Mali Müşavir Emrah Akın, “Enflasyon muhasebesi aslında şirketlerin bilançolarının enflasyonun yarattığı tahribattan arındırılması anlamına geliyor. Bunu arındırırken bilançonun hem aktif hem pasif tarafıyla değerlendiriyorsunuz. Dolayısıyla enflasyon muhasebesi bazı şirketlere daha fazla gelir yazma olanağı, bazı şirketlere de daha fazla gider yazma olanağı yaratıyor” ifadelerini kullandı. 

Düzeltmenin şirketleri farklı şekillerde etkileyebileceğini söyleyen Akın, özkaynağı ve sermayesi güçlü olan şirketlerin düzeltmeden olumlu, sermaye yerine borç kullanımı yüksek olan şirketlerin ise olumsuz etkilenebileceğini ifade etti.

“Eğer sermayesi, özkaynağı güçlü bir şirketseniz o zaman sizin şirketinizin daha çok gider yazması gerekir, şirketinizin vergi matrahı düşer. Bunun en güzel örneği bankalardır, finans kurumlarıdır. Bunun dışında Türkiye’deki şirketlerin büyük çoğunluğu borçla finanse edilen şirketler. Bu tip şirketler için de bir gelir yazma durumu yaratacak enflasyon muhasebesi. Dolayısıyla borçla finanse edilen şirketler için enflasyon muhasebesi artı bir vergi ödeme yükümlülüğü getirecek.”

Akın muhasebenin geçerli olacağı tarih aralıklarına da dikkat çekerek, “Burada da şu ayrımı yapmak lazım; 31 Aralık 2023’te yapacağımız değerleme vergi doğurmayacak. Enflasyon değerlemesinin vergi etkisi 2024 yılının sonunda yapılacak değerlemede ortaya çıkacak” ifadelerini kullandı.

Bankalar kapsama alınmayacak

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda milletvekillerinden gelen soruları yanıtlayan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyon muhasebesine geçileceğini söylemiş, ancak "Belki finans kuruluşlarına ayrımcılık yapacağız, onları kapsama almayacağız" diye konuşmuştu. TBMM Başkanlığı’na sunulan yasa teklifindeyse, 2024 ve 2025 yıllarında banka ve finans kuruluşları için enflasyon muhasebesi uygulanmamasına dair maddeler yer aldı.

Bankaların enflasyon muhasebesinin dışında tutulmasıyla ilgili yorum yapan Emrah Akın, “Enflasyon düzeltmesini bankalar ve finans kurumları için de uygularsak, özkaynak yapısının kuvvetliliği dolayısıyla orada büyük bir vergi kaybı olacak. Geleneksel olarak şunu da söyleyebiliriz; Türkiye’de en çok vergi ödeyen 100 kurumlar vergisi mükellefine bakarsak ilk 10’dakilerin 8'i genelde bankalardır zaten. Türkiye’deki kurumlar vergisinin çok büyük bir kısmını bankalar ve finans sektöründen alıyoruz. Dolayısıyla Maliye Bakanlığı enflasyon muhasebesiyle bunu kaybetmek istemeyecektir” dedi.

Reuters’ın bankacılık kaynaklarına dayandırdığı haberine göre bankalar, mali tablolarının enflasyon muhasebesine tabi tutulmasını istemiş, ancak Hazine’den, 70-80 milyar liralık vergi gelirinden vazgeçemeyiz. Bu yüzden bankaların enflasyon muhasebesi uygulamasının mümkünatı yok” yanıtını almıştı. 

Bankaların kârı düşük çıkabilir

Konuyla ilgili görüşlerini Aposto’ya aktaran Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Filiz Eryılmaz ise, uygulanacak enflasyon muhasebesinin gayrimenkul ve duran varlık gibi parasal olmayan varlıkları yüksek olan firmaları olumlu, parasal varlıkları güçlü olan firmaları ise olumsuz etkileyeceğini ifade etti.

Enflasyon muhasebesi uygulanması durumunda banka kârlarının düşük çıkabileceğini söyleyen Eryılmaz, sözlerini “Çoğu banka enflasyon muhasebesine hazır olduğu için beklenildiği kadar olumsuz etki yaratmayabilir görüşüne daha yakınım” diyerek noktaladı.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto Gündem

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

kurumlar vergisi

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Enflasyon Muhasebesi

Maliye Bakanlığı

Enflasyon

Vergi Usul Kanunu

NEREDE YAYIMLANDI?

Aposto GündemAposto Gündem

BÜLTEN SAYISI

📮 Rehine takasları, yeni genelge

İsrail ve Hamas arasında rehine takasları gerçekleşiyor. "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele ile İlgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesi" Resmî Gazete'de yayımlandı. Plan ve Bütçe Komisyon'unda bakanlıkların bütçe görüşmeleri tamamlandı.

27 Kas 2023

TÜYAP ile birlikte
Fotoğraf: Hurriyet Daily News

YAZARLAR

Emircan Yaman

Piyasalar ve Finans Editörü

Aposto Gündem

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

İLGİLİ OKUMALAR

;