Kent-Kır Nüfus İstatistikleri

Türkiye nüfusunun %68'ini oluşturan 58 milyon kişi, ülke yüzölçümünün sadece %1,6'sını oluşturan yaklaşık 12 bin kilometrekarelik yoğun kent olarak sınıflandırılan yerleşim yerlerinde yaşıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2022 yılına ilişkin Kent-Kır Nüfus İstatistikleri raporuna göre, en kalabalık yoğun kent İstanbul olurken, kır olarak sınıflandırılan yerlerde yaşayanların oranının en fazla olduğu il Ardahan oldu.

Detaylar: Kır olarak sınıflandırılan ve Türkiye yüzölçümünün %93,5'ini oluşturan yerleşim yerlerinde toplam nüfusun %17,3'ü ikamet ederken, orta yoğun kent olarak sınıflandırılan ve ülke yüzölçümünün %4,9'unu oluşturan yerleşim yerlerinde nüfusun %14,8'inin ikamet ettiği görüldü.

Cinsiyet dağılımı: Yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde ikamet eden nüfusun %49,7'sini erkeklerin, %50,3'ünü ise kadınların oluşturduğu görüldü.

• Orta yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde ikamet edenlerin %50,3'ünü erkekler, %49,7'sini kadınlar; kır olarak sınıflandırılan yerlerde ikamet edenlerin ise %51,4'ünü erkekler ve %48,6'sını kadınlar oluşturdu.

Yaş grupları: Toplam nüfusun %9,9'unu oluşturan 65 yaş ve üzeri nüfusun %30,1'inin kır olarak sınıflandırılan yerleşim yerlerinde ikamet ettiği görüldü. Buna karşılık, ülke nüfusunun %68,1'ini oluşturan 15-64 yaş grubu çalışma çağındaki nüfus içinde yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde yaşayanların oranı %69,2 oldu.

İllerin durumu: En yüksek nüfusa sahip il olan İstanbul'da ikamet edenlerin %96,4'ünün yoğun kent olarak sınıflandırılan yerleşim yerlerinde yaşadığı görüldü. Bu oran, Türkiye'nin nüfusa göre ikinci büyük ili olan Ankara'da %88,3; nüfus büyüklüğü açısından üçüncü sırada yer alan İzmir'de ise %78,6 olarak hesaplandı.

• Orta yoğun kent olarak sınıflandırılan yerleşim yerlerinde ikamet eden nüfus oranının en yüksek olduğu iller sırasıyla %58,1 ile Artvin, %57,9 ile Bayburt ve %57,3 ile Sinop oldu.
• Kır olarak sınıflandırılan yerleşim yerlerinde ikamet eden nüfusun oranının en yüksek olduğu il %68,4 ile Ardahan olurken, bunu %60,3 ile Tunceli ve %54,2 ile Bartın izledi.

Bilgi notu: Yoğun kent, nüfusun en az %50'sinin kent merkezi gridlerinde yaşadığı yerleşim yerlerini, orta yoğun kent, yoğun kent ve kır olma koşullarını sağlamayan yerleşim yerlerini, kır ise nüfusun %50'sinden fazlasının kırsal gridlerde yaşadığı yerleşim yerlerini ifade ediyor.

• Yapılan sınıflama, bir kilometrekarelik alanlar olarak tanımlanan gridler üzerinden nüfus yoğunluğuna bağlı olarak hesaplanır ve bir alanın kent-kır özelliklerini gösterir.
• “Yoğun kent, orta yoğun kent ve kır” ayrımında oluşturulan yeni sınıflamada, Avrupa İstatistik Ofisi tarafından geliştirilen “Kentleşme Derecesi (Degree of Urbanisation-DEGURBA)” esas alınıyor.